| پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرود | أَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ |
| پس از نازل شدن آیات ۱ تا ۱۰ این سوره، در صبح روز بعد از شبِ مبعث، پیامبر همانطورکه در مقدمه سوره علق توضیح داده شد، به کعبه رفت و رسالت خود را اعلام کرد. |
با انتخاب شمارهٔ آیه، جزئیاتِ بیشتری دربارهٔ آیه نمایش داده میشود. | ||
01 نخستین آیات بعد از شب مَبعث، اعلام پیامبری، دستورات خصوصی، اعلام قیامت و منکران | ||
| ای کسی که خود را در جامه پیچیدهای. (1) | يا أَيُّهَا المُدَّثِّرُ | 74:1 |
| برخیز و هشدار بده. (2) | قُم فَأَنذِر | 74:2 |
| و پروردگارت را بزرگ بدار. (3) | وَرَبَّكَ فَكَبِّر | 74:3 |
| و لباسهایت را پاکیزه کن. (4) | وَثِيابَكَ فَطَهِّر | 74:4 |
| و از هرگونه پلیدی و بتپرستی دوری کن. (5) | وَالرُّجزَ فَاهجُر | 74:5 |
| و عطا مکن در حالی که انتظار داری در برابرش بیشتر دریافت کنی. (6) | وَلا تَمنُن تَستَكثِرُ | 74:6 |
| و برای پروردگارت شکیبایی کن. (7) | وَلِرَبِّكَ فَاصبِر | 74:7 |
| پس آنگاه که در صور دمیده شود. (8) | فَإِذا نُقِرَ فِي النّاقورِ | 74:8 |
| پس آن روز، روزی سخت و دشوار خواهد بود.(9) | فَذٰلِكَ يَومَئِذٍ يَومٌ عَسيرٌ | 74:9 |
| برای کافران آسان نخواهد بود. (10) | عَلَى الكافِرينَ غَيرُ يَسيرٍ | 74:10 |
قضاوتِ ولید بن مُغَیرَه مشخص نیست چند روز یا چند ماه پس از آغاز پیامبری گذشته بود که گروهی از مردمِ مکه، آیاتی را که بر پیامبر اسلام نازل شده بود نزد ولید بن مُغَیرَه برای داوری و اظهار نظر بردند. ولید بن مُغَیرَه از بزرگان و اشرافِ ثروتمندِ قریش در مکه و از سران قبیلهٔ بنیمخزوم بود. او در میان قریش جایگاه نفوذ و داوری داشت. از آنجا که ولید بن مُغَیرَه از شنیدنِ خبر پیامبریِ محمّد ناراحت شد و برای تحریک مردم علیه او، دربارهی آیاتِ نازلشده داوریِ مغرضانهای کرد، در پیِ آن، ادامهی سورهی مدثر بر پیامبر اسلام نازل گردید: |
11 واکنش الله در برابرِ قضاوتِ ولید بن مُغَیرَه | ||
| مرا با آنکه او را تنها آفریدم واگذار. (11) | ذَرني وَمَن خَلَقتُ وَحيدًا | 74:11 |
| و برای او مالی فراوان و پیوسته فراهم کردم. (12) | وَجَعَلتُ لَهُ مالًا مَمدودًا | 74:12 |
| و پسرانی که همواره نزد او و در دسترسش هستند. (13) | وَبَنينَ شُهودًا | 74:13 |
| و برای او همهچیز را کاملاً فراهم و هموار کردم. (14) | وَمَهَّدتُ لَهُ تَمهيدًا | 74:14 |
| سپس طمع دارد که باز هم بر او بیفزایم. (15) | ثُمَّ يَطمَعُ أَن أَزيدَ | 74:15 |
| هرگز، او با آیات ما سرسختانه مخالفت میکرد. (16) | كَلّا ۖ إِنَّهُ كانَ لِآياتِنا عَنيدًا | 74:16 |
| بهزودی او را به رنجی سخت و جانفرسا گرفتار میکنم. (17) | سَأُرهِقُهُ صَعودًا | 74:17 |
| او اندیشید و سنجید. (18) | إِنَّهُ فَكَّرَ وَقَدَّرَ | 74:18 |
| مرگ بر او، چهگونه سنجید و نقشه کشید. (19) | فَقُتِلَ كَيفَ قَدَّرَ | 74:19 |
| باز هم نابود باد، چگونه سنجید و حساب کرد! (20) | ثُمَّ قُتِلَ كَيفَ قَدَّرَ | 74:20 |
| سپس نگاهی کرد. (21) | ثُمَّ نَظَرَ | 74:21 |
| سپس اخم کرد و چهرهاش را درهم کشید. (22) | ثُمَّ عَبَسَ وَبَسَرَ | 74:22 |
| سپس روی برگرداند و تکبر ورزید. (23) | ثُمَّ أَدبَرَ وَاستَكبَرَ | 74:23 |
| پس گفت: این چیزی جز جادویی نیست که از گذشتگان نقل شده است. (24) | فَقالَ إِن هٰذا إِلّا سِحرٌ يُؤثَرُ | 74:24 |
| این چیزی جز سخنِ یک انسان نیست. (25) | إِن هٰذا إِلّا قَولُ البَشَرِ | 74:25 |
| او را در سَقَر میسوزانم. (26) | سَأُصليهِ سَقَرَ | 74:26 |
27 توصیف دوزخ، نوزده نگهبان دوزخ | ||
| و تو چه میدانی که سقر چیست؟ (27) | وَما أَدراكَ ما سَقَرُ | 74:27 |
| نه چیزی را باقی میگذارد و نه چیزی را رها میکند. (28) | لا تُبقي وَلا تَذَرُ | 74:28 |
| پوست انسانها را میسوزاند و سیاه میکند. (29) | لَوّاحَةٌ لِلبَشَرِ | 74:29 |
| بر آن نوزده نگهبان گماشته شدهاند. (30) | عَلَيها تِسعَةَ عَشَرَ | 74:30 |
و نگهبانان دوزخ را جز از فرشتگان قرار ندادیم و شمار آنان را جز مایهٔ آزمایش برای کسانی که کفر ورزیدهاند قرار ندادیم، تا کسانی که کتاب به آنان داده شده است یقین کنند و ایمانِ مؤمنان افزوده شود و کسانی که کتاب به آنان داده شدهاند و مؤمنان دچار تردید نشوند، و تا آنان که در دلهایشان بیماری است و کافران بگویند: الله از این مثال چه خواسته است؟ الله هر که را بخواهد گمراه میکند و هر که را بخواهد هدایت میکند، و سپاهیان پروردگارت را جز او کسی نمیداند، و این جز هشداری برای انسانها نیست. (31) | وَما جَعَلنا أَصحابَ النّارِ إِلّا مَلائِكَةً ۙ وَما جَعَلنا عِدَّتَهُم إِلّا فِتنَةً لِلَّذينَ كَفَروا لِيَستَيقِنَ الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ وَيَزدادَ الَّذينَ آمَنوا إيمانًا ۙ وَلا يَرتابَ الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ وَالمُؤمِنونَ ۙ وَلِيَقولَ الَّذينَ في قُلوبِهِم مَرَضٌ وَالكافِرونَ ماذا أَرادَ اللَّهُ بِهٰذا مَثَلًا ۚ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشاءُ وَيَهدي مَن يَشاءُ ۚ وَما يَعلَمُ جُنودَ رَبِّكَ إِلّا هُوَ ۚ وَما هِيَ إِلّا ذِكرىٰ لِلبَشَرِ | 74:31 |
32 قسم به ماه و شب و صبح، بزرگترین هشدار، انسان در گرو کردارش | ||
| نه، چنین نیست، سوگند به ماه. (32) | كَلّا وَالقَمَرِ | 74:32 |
| سوگند به شب، هنگامی که رو به رفتن میگذارد. (33) | وَاللَّيلِ إِذ أَدبَرَ | 74:33 |
| و سوگند به صبح، آنگاه که روشن و آشکار میشود. (34) | وَالصُّبحِ إِذا أَسفَرَ | 74:34 |
| بیتردید، آن یکی از بزرگترین هشدارهاست. (35) | إِنَّها لَإِحدَى الكُبَرِ | 74:35 |
| هشداری برای همهٔ انسانها. (36) | نَذيرًا لِلبَشَرِ | 74:36 |
| برای هر کس از شما که بخواهد پیش برود یا عقب بماند. (37) | لِمَن شاءَ مِنكُم أَن يَتَقَدَّمَ أَو يَتَأَخَّرَ | 74:37 |
| هر انسانی در گروِ کارهایی است که انجام داده است. (38) | كُلُّ نَفسٍ بِما كَسَبَت رَهينَةٌ | 74:38 |
39 گفتگوی بهشتیان با دوزخیان، پاسخ دوزخیان | ||
| مگر یارانِ دستِ راست. (39) | إِلّا أَصحابَ اليَمينِ | 74:39 |
| در باغهای بهشتی، از یکدیگر پرسوجو میکنند. (40) | في جَنّاتٍ يَتَساءَلونَ | 74:40 |
| دربارهٔ گناهکاران. (41) | عَنِ المُجرِمينَ | 74:41 |
| چه چیزی شما را به سَقَر درآورد؟ (42) | ما سَلَكَكُم في سَقَرَ | 74:42 |
| گفتند ما از نمازگزاران نبودیم. (43) | قالوا لَم نَكُ مِنَ المُصَلّينَ | 74:43 |
| و به نیازمندان غذا نمیدادیم. (44) | وَلَم نَكُ نُطعِمُ المِسكينَ | 74:44 |
| و ما همراه با یاوهگویان به یاوهگویی میپرداختیم. (45) | وَكُنّا نَخوضُ مَعَ الخائِضينَ | 74:45 |
| و ما روز جزا را دروغ میپنداشتیم. (46) | وَكُنّا نُكَذِّبُ بِيَومِ الدّينِ | 74:46 |
| تا آنکه یقین به سراغمان آمد. (47) | حَتّىٰ أَتانَا اليَقينُ | 74:47 |
| پس شفاعتِ شفاعتکنندگان هیچ سودی به حالشان نخواهد داشت. (48) | فَما تَنفَعُهُم شَفاعَةُ الشّافِعينَ | 74:48 |
49 رویگردانان و دلایل آنها، توقع زیادی | ||
| پس چه شده است که آنان از این پند و یادآوری رویگرداناند؟ (49) | فَما لَهُم عَنِ التَّذكِرَةِ مُعرِضينَ | 74:49 |
| گویی آنان گورخرانی رمیده و هراساناند. (50) | كَأَنَّهُم حُمُرٌ مُستَنفِرَةٌ | 74:50 |
| گویی از شیری درنده گریختهاند. (51) | فَرَّت مِن قَسوَرَةٍ | 74:51 |
| بلکه هر یک از آنان میخواهد نوشتههایی گشوده و آشکار به او داده شود. (52) | بَل يُريدُ كُلُّ امرِئٍ مِنهُم أَن يُؤتىٰ صُحُفًا مُنَشَّرَةً | 74:52 |
| نه، چنین نیست، بلکه آنان از آخرت نمیترسند. (53) | كَلّا ۖ بَل لا يَخافونَ الآخِرَةَ | 74:53 |
| هرگز چنین نیست، بیتردید این یک یادآوری است. (54) | كَلّا إِنَّهُ تَذكِرَةٌ | 74:54 |
| پس هر که بخواهد، آن را به یاد میآورد. (55) | فَمَن شاءَ ذَكَرَهُ | 74:55 |
56 خواست الله، پندگیران | ||
| و آنان جز آنکه الله بخواهد، پند نمیگیرند. او سزاوار آن است که از او پروا شود و سزاوار آن است که ببخشد.(56) | وَما يَذكُرونَ إِلّا أَن يَشاءَ اللَّهُ ۚ هُوَ أَهلُ التَّقوىٰ وَأَهلُ المَغفِرَةِ | 74:56 |