4 مزمل

پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرودأَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
پیامبر اسلام پس از نزول آیات سورهٔ قلم دریافت که باید بیشتر در میان مردم حضور یابد و بی‌هراس، رساندن پیام خداوند را ادامه دهد. این رویکرد باعث شد مخالفان و عوام هر نوع آزاری را که می‌توانستند، در حق او روا دارند. او هر کس را که می‌دید، با جدیت به تبلیغ دعوت می‌کرد؛ برخی از او می‌گریختند و گروهی نیز او را به گفت‌وگو می‌کشاندند تا مسخره‌اش کنند. عده‌ای نصیحتش می‌کردند که کاری به دیگران نداشته باشد و برخی نیز به او ناسزا می‌گفتند، سنگ پرتاب می‌کردند و گاهی او را مشت و سیلی می‌زدند. بعضی با خشم رفتار می‌کردند و حتی او را به قتل تهدید می‌کردند. پیامد این رفتارها آن بود که محمد شب‌ها ناراحت به خانه بازمی‌گشت. برخوردهای او با مردم ذهنش را مشغول می‌کرد و باعث می‌شد در آینده‌ای نامعلوم فرو رود و به‌سختی خوابش ببرد. ازاین‌رو، در یکی از شب‌هایی که قصد خوابیدن داشت، اما افکار گوناگون مانع خوابش می‌شدند، آیات زیر که به نام سورهٔ مزمل شناخته می‌شود، بر پیامبر اسلام نازل شد:

با انتخاب شمارهٔ آیه، جزئیاتِ بیشتری دربارهٔ آیه نمایش داده می‌شود.

01  دستور قرآن خوانی، شکیبایی، دوری از مخالفان

ای کسی که خود را در جامه پیچیده‌ای. (1)يا أَيُّهَا المُزَّمِّلُ73:1
شب را برخیز، جز اندکی. (2)قُمِ اللَّيلَ إِلّا قَليلًا73:2
نیمی از آن را، یا اندکی از آن کم کن. (3)نِصفَهُ أَوِ انقُص مِنهُ قَليلًا73:3
یا بر آن بیفزا و قرآن را آرام و شمرده، تلاوت کن. (4)أَو زِد عَلَيهِ وَرَتِّلِ القُرآنَ تَرتيلًا73:4
ما به‌زودی سخنی سنگین بر تو نازل خواهیم کرد. (5)إِنّا سَنُلقي عَلَيكَ قَولًا ثَقيلًا73:5
بی‌گمان عبادت و بیداری در دل شب، اثرگذارتر است و برای گفتن و خواندن، استوارتر و درست‌تر است. (6)إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيلِ هِيَ أَشَدُّ وَطئًا وَأَقوَمُ قيلًا73:6
بی‌گمان تو در روز، گرفتاری‌ها و رفت‌وآمدهای طولانی داری. (7)إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبحًا طَويلًا73:7
و نام پروردگارت را یاد کن و از هرچه جز اوست دل ببر و با تمام وجود تنها به او روی آور. (8)وَاذكُرِ اسمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّل إِلَيهِ تَبتيلًا73:8
پروردگارِ مشرق و مغرب است، هیچ معبودی جز او نیست، پس او را کارساز و تکیه‌گاه خود بگیر. (9)رَبُّ المَشرِقِ وَالمَغرِبِ لا إِلٰهَ إِلّا هُوَ فَاتَّخِذهُ وَكيلًا73:9
در برابر آنچه می‌گویند شکیبا باش و به‌نیکویی از آنان کناره بگیر. (10)وَاصبِر عَلىٰ ما يَقولونَ وَاهجُرهُم هَجرًا جَميلًا73:10

11  وعده عذاب به مخالفان، کوه‌ها توده‌ای از شنِ روان

مرا با آن تکذیب‌کنندگانِ برخوردار از نعمت واگذار و اندکی به آنان مهلت بده. (11)وَذَرني وَالمُكَذِّبينَ أُولِي النَّعمَةِ وَمَهِّلهُم قَليلًا73:11
بی‌تردید نزد ما زنجیرهای سنگین و دوزخی سوزان است. (12)إِنَّ لَدَينا أَنكالًا وَجَحيمًا73:12
و خوراکی گلوگیر و عذابی دردناک. (13)وَطَعامًا ذا غُصَّةٍ وَعَذابًا أَليمًا73:13
روزی که زمین و کوه‌ها به لرزه درمی‌آیند و کوه‌ها به توده‌ای از شنِ روان و پراکنده تبدیل می‌شوند. (14)يَومَ تَرجُفُ الأَرضُ وَالجِبالُ وَكانَتِ الجِبالُ كَثيبًا مَهيلًا73:14

15  مقایسه زمان فرعون با زمان محمّد، شکافته شدنِ آسمان

ما به سوی شما پیامبری فرستادیم که بر شما گواه است، همان‌گونه که به سوی فرعون نیز پیامبری فرستادیم. (15)إِنّا أَرسَلنا إِلَيكُم رَسولًا شاهِدًا عَلَيكُم كَما أَرسَلنا إِلىٰ فِرعَونَ رَسولًا73:15
پس فرعون از پیامبر نافرمانی کرد، و ما او را به کیفرى سخت و سنگین گرفتار ساختیم. (16)فَعَصىٰ فِرعَونُ الرَّسولَ فَأَخَذناهُ أَخذًا وَبيلًا73:16
پس اگر کفر بورزید، چگونه خود را از روزی که کودکان را سپیدمو می‌کند حفظ خواهید کرد؟ (17)فَكَيفَ تَتَّقونَ إِن كَفَرتُم يَومًا يَجعَلُ الوِلدانَ شيبًا73:17
آسمان به سبب آن از هم می‌شکافد؛ وعده‌اش قطعاً تحقق می‌یابد. (18)السَّماءُ مُنفَطِرٌ بِهِ ۚ كانَ وَعدُهُ مَفعولًا73:18
بی‌گمان این تذکری است؛ پس هر که بخواهد، راهی به سوی پروردگارش در پیش می‌گیرد. (19)إِنَّ هٰذِهِ تَذكِرَةٌ ۖ فَمَن شاءَ اتَّخَذَ إِلىٰ رَبِّهِ سَبيلًا73:19

20  تشویق به خواندن قرآن، نماز و زکات، قرض دادن و طلبِ بخشش

بی‌گمان پروردگارت می‌داند که تو و گروهی از کسانی که با تو هستند، نزدیک به دو سوم شب یا نیمی از آن یا یک سوم آن را به عبادت برمی‌خیزید. و الله شب و روز را اندازه‌گیری می‌کند. می‌دانست که نمی‌توانید آن را دقیق به حساب آورید، پس بر شما آسان گرفت. بنابراین هر مقدار از قرآن را که برایتان میسر است بخوانید. می‌داند که در میان شما بیمارانی خواهند بود و گروهی دیگر در زمین سفر می‌کنند و فضل الله را می‌جویند و گروهی دیگر در راه الله می‌جنگند. پس هر مقدار از آن را که برایتان میسر است بخوانید و نماز را برپا دارید و زکات را بپردازید و به الله وامی نیکو دهید. و هر کار خیری را که از پیش برای خود بفرستید، آن را نزد الله بهتر و با پاداشی بزرگ‌تر خواهید یافت. و از الله آمرزش بخواهید، زیرا الله بسیار آمرزنده و مهربان است. (20)إِنَّ رَبَّكَ يَعلَمُ أَنَّكَ تَقومُ أَدنىٰ مِن ثُلُثَيِ اللَّيلِ وَنِصفَهُ وَثُلُثَهُ وَطائِفَةٌ مِنَ الَّذينَ مَعَكَ ۚ وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيلَ وَالنَّهارَ ۚ عَلِمَ أَن لَن تُحصوهُ فَتابَ عَلَيكُم ۖ فَاقرَءوا ما تَيَسَّرَ مِنَ القُرآنِ ۚ عَلِمَ أَن سَيَكونُ مِنكُم مَرضىٰ ۙ وَآخَرونَ يَضرِبونَ فِي الأَرضِ يَبتَغونَ مِن فَضلِ اللَّهِ ۙ وَآخَرونَ يُقاتِلونَ في سَبيلِ اللَّهِ ۖ فَاقرَءوا ما تَيَسَّرَ مِنهُ ۚ وَأَقيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ وَأَقرِضُوا اللَّهَ قَرضًا حَسَنًا ۚ وَما تُقَدِّموا لِأَنفُسِكُم مِن خَيرٍ تَجِدوهُ عِندَ اللَّهِ هُوَ خَيرًا وَأَعظَمَ أَجرًا ۚ وَاستَغفِرُوا اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ غَفورٌ رَحيمٌ73:20

طرز سوره بندی آیات قرآنی

ما چون برای ترسیم حقیقت پیامبری اسلام، مطالب قرآن را بر اساس ترتیب نزول آیات تنظیم کرده‌ایم، لازم است به خوانندگان این کتاب یادآوری کنیم که آیه ۲۰ سوره مزمل، یعنی آخرین آیه این سوره، هم‌زمان با نوزده آیه دیگر نازل نشده است. زیرا این آیه از نظر سبک بیان، طول آیه و تناسب موضوع با زمان نزول و قافیه آیات، با آیات پیشین هماهنگ نیست. دلیل قرار گرفتن این آیه در پایان سوره آن است که موضوعش به مطلبی مربوط می‌شود که در آغاز سوره درباره ضرورت بیدار ماندن پیامبر اسلام تا بیش از نیمه‌شب آمده است. بااین‌حال، این آیه چندین سال پس از آیات نخست نازل شده و از آنجا که در آن از قرض‌الحسنه و جنگ سخن گفته شده، می‌توان نتیجه گرفت که پس از هجرت پیامبر اسلام نازل شده است.

Nach oben scrollen