074-056-005-مدثر

و آنان پند نمی‌گیرند، مگر آن‌که الله بخواهد؛ او سزاوارِ آن است که از او پروا شود و سزاوارِ آمرزش است.

وَمَا يَذْكُرُونَ إِلَّا أَنْ يَشَاءَ اللهُ

و آنان پند نمی‌گیرند، مگر آن‌که الله بخواهد.

وَ
ریشه: ندارد؛ حرف عطف است. از نظر گرامری، جمله را به سخن پیش از خود پیوند می‌دهد. معنا: «و».

مَا
ریشه: ندارد؛ حرف نفی است. از نظر گرامری، فعل مضارعِ پس از خود را منفی می‌کند. معنا: «نمی»، «هرگز نه».

يَذْكُرُونَ
ریشه: «ذ ک ر». فعل مضارع، باب اوّل، معلوم، مرفوع، جمع مذکر غایب است؛ «واو» در پایان، ضمیر پیوسته و فاعل است. معنا: «یاد می‌کنند»، «متذکر می‌شوند»، «پند می‌گیرند».

إِلَّا
ریشه: ندارد؛ ادات استثنا و حصر است. از نظر گرامری، چیزی را از حکمِ پیش از خود استثنا می‌کند. معنا: «مگر»، «جز».

أَنْ
ریشه: ندارد؛ حرف مصدری و نصب است. از نظر گرامری، فعل مضارعِ پس از خود را منصوب می‌کند و با آن، تأویل به مصدر می‌شود. معنا: «این‌که»، «آن‌که».

يَشَاءَ
ریشه: «ش ي ء». فعل مضارع، باب اوّل، معلوم، منصوب به «أَنْ» است؛ فاعل آن «الله» است. معنا: «بخواهد»، «اراده کند».

اللهُ
ریشه: نام خاصِ الله است. از نظر گرامری، فاعلِ مرفوع برای «يَشَاءَ» است و نشانهٔ رفع آن ضمه است. معنا: «الله».

هُوَ أَهْلُ التَّقْوَىٰ وَأَهْلُ الْمَغْفِرَةِ

او سزاوارِ آن است که از او پروا شود و سزاوارِ آمرزش است.

هُوَ
ریشه: ندارد؛ ضمیر منفصلِ سوم‌شخص مفرد مذکر است. از نظر گرامری، مبتدا و اشاره به الله است. معنا: «او».

أَهْلُ
ریشه: «أ ه ل». اسم مفرد و مرفوع است و خبرِ «هُوَ» به‌شمار می‌آید؛ همچنین مضاف است. معنا: «شایسته»، «سزاوار»، «دارندهٔ حق».

التَّقْوَىٰ
ریشه: «و ق ي». اسم و مصدر است و در اینجا مضاف‌الیه مجرور برای «أَهْلُ» است؛ کسرهٔ آن بر الفِ مقصور ظاهر نمی‌شود. معنا: «پرهیزگاری»، «خودنگه‌داری»، «پروا داشتن».

وَ
ریشه: ندارد؛ حرف عطف است. از نظر گرامری، «أَهْلُ الْمَغْفِرَةِ» را به «أَهْلُ التَّقْوَىٰ» عطف می‌کند. معنا: «و».

أَهْلُ
ریشه: «أ ه ل». اسم مفرد، مرفوع و معطوف بر «أَهْلُ» نخست است؛ مضاف نیز هست. معنا: «شایسته»، «سزاوار»، «دارندهٔ حق».

الْمَغْفِرَةِ
ریشه: «غ ف ر». اسم و مصدر است و مضاف‌الیه مجرور برای «أَهْلُ» است. معنا: «آمرزش»، «بخشایش»، «پوشاندن گناه».