074-045-005-مدثر

و ما با فروروندگان [در گفتار و کار باطل] همراه می‌شدیم.

وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخَائِضِينَ

و ما با فروروندگان [در باطل] همراه می‌شدیم.

وَ

حرف عطف است؛ ریشه ندارد و برای پیوند دادن این جمله با جمله‌های پیشین به‌کار رفته است. معنای آن: «و».

كُنَّا

از ریشهٔ «ك و ن» است. فعل ماضیِ ناقص، صیغهٔ اول شخص جمع؛ «نا» ضمیر متصل و در جایگاه اسمِ «کان» است. معنای اصلی ریشه: بودن و پدید آمدن. در اینجا: «ما بودیم» یا «ما می‌شدیم».

نَخُوضُ

از ریشهٔ «خ و ض» است. فعل مضارع، صیغهٔ اول شخص جمع و در جایگاه خبرِ «کان» قرار دارد. معنای اصلی «خوض» وارد شدن در آب است؛ سپس به‌صورت مجازی، وارد شدن و سرگرم شدن در سخن، کار یا بحثی به‌ویژه باطل و ناروا را می‌رساند. معنا: «ما وارد می‌شدیم»، «ما سرگرم می‌شدیم».

مَعَ

ظرف یا حرفِ دالّ بر همراهی است و ریشهٔ فعلی ندارد. معنای آن: «با»، «همراهِ».

الْخَائِضِينَ

از ریشهٔ «خ و ض» است. اسم فاعلِ جمع مذکر سالم از «خائض» و مجرور است، زیرا پس از «مَعَ» آمده است. «الـ» برای معرفه شدن کلمه است. معنای آن: «فروروندگان»، یعنی کسانی که در گفتار، تمسخر، گناه یا کار باطل وارد و مشغول‌اند.