99 نساء

پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرودأَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ

سوره نساء، یا سوره زنان، در قرآن‌های معمولی سوره چهارم است و از ۱۷۶ آیه تشکیل شده است. از دقت در معانی، نظم و قافیه آیات آن پیداست که تمام آیات، جز آیه آخر، در یک زمان نازل شده‌اند. این دوره با توجه به آیات مربوط به یتیمان و روایات زمان نزول آیات تیمم، خمر، حبس زانیه و ارث کلاله، در زمستان سال چهارم هجری نازل شده است. هرگاه تنوع مطالب و طولانی بودن سوره را در نظر بگیریم، متوجه می‌شویم که اگر گوینده آن خداوند نبود، امکان نداشت پیامبر اسلام، حتی اگر باسواد بود، بتواند این مطالب را در یک زمان ممتد از فکر خود ساخته و از حفظ برای مردم بیان کند. در هنگام نزول آیات قرآن، مردم اطراف پیامبر حضور داشتند و مشاهده می‌کردند که ناگهان حالتی از بی‌خودی در پیامبر پدید می‌آمد و پس از مدتی به خود می‌آمد و می‌گفت: «این‌ها بر من وحی شده‌اند؛ آن‌ها را حفظ کنید یا بنویسید.»

البته آیاتی که بر پیامبر اسلام به صورت یکجا نازل می‌شد، اگر متنوع و طولانی بودند، مربوط به مسائلی بود که یا قبلاً از پیامبر پرسیده شده بود و لازم بود خداوند بعداً پاسخ دهد، یا بعدها پرسیده می‌شد و خداوند لازم می‌دانست که قبلاً جواب آن را از طریق وحی داده باشد، یا مطالبی بود که مورد سؤال نبود اما لازم بود به مردم مسلمان یا غیرمسلمان گفته شود.

در سوره نساء مطالب فراوانی برای راهنمایی‌های فکری و اخلاقی وجود دارد. این سوره شامل دستورات متعددی درباره روابط زن و شوهر، یتیم‌نوازی، قوانین ارث، دو نوع زِنا، محصنه و غیرمحصنه، و موضوع توبه است. همچنین در آن بیان شده که ازدواج با چه زنانی حلال و با چه زنانی حرام است.

همچنین در این سوره روشن می‌شود که برتری مرد و زن نسبت به یکدیگر چگونه است، و اگر زنی ناسازگار باشد، شوهرش چگونه باید با او رفتار کند؛ و اگر مردی ناسازگار باشد، همسرش چگونه باید رفتار نماید. علاوه بر این، دستوراتی درباره نماز، وضو، تیمم، و ذکر خوبی‌ها و بدی‌های یهود و نصارا نسبت به حقایق تورات و قرآن و نتیجه کارشان آمده است.

در این سوره، رفع اختلافات میان مسلمانان منحصراً به تمسک به قرآن و سنت نسبت داده شده است و آیاتی وجود دارد که برای شناخت کامل اولی‌الأمر یا صاحبان کار دلسوز مسلمانان است، کسانی که باید از آنان اطاعت شود.

پس از این‌ها، مسلمانان تشویق می‌شوند که خود را قوی‌تر و آماده‌تر برای مقابله با فسادکاران سازند؛ حتی فسادکارانی که در شهرهای دوردست به ضعیفان ظلم می‌کنند. توصیه شده است که فریب مسلمان‌نماهای دورو را نخورند و به مسلمانان مشکوک اطمینان نکنند. همچنین باید با گروه‌های غیرمسلمانی که با مسلمانان پیمان کمک و بی‌طرفی دارند، به صورت دوستانه رفتار کنند. در مواقع جنگ، مسلمانان باید تمام جوانب و اطراف موضوع را با دقت بسنجند تا فریب نخورند و همیشه در پیش‌آمدهای ناگوار کوشا باشند، راهی برای رستگاری و پیشرفت بیابند و نباید خود را ناتوان نشان دهند. اگر لازم شد، باید از محیط فاسد و ظلم‌زا به محیطی بهتر هجرت کنند. در حالت جنگ و گرفتاری‌های مشابه، می‌توانند نماز را کوتاه بخوانند و نباید کاری کنند که دشمن از نحوه نماز خواندن آن‌ها سوء‌استفاده کند.

مؤمنان باید از شرک بپرهیزند، زیرا شرک باعث گرایش مردم به موهومات و زمینه‌ساز هر نوع فساد و نفوذ شیطنت در انسان‌هاست. تنها کسی رستگار و مسلمان حقیقی است که کاملاً تسلیم دستورات الله باشد و به‌طور مستقیم از الله و قوانینش همه چیز طلب کند. همچنین باید پیامبران الله و کتاب‌های آسمانی را که از موهومات پاک‌اند بپذیرد، به ملک‌های الله و آخرت ایمان داشته باشد، در کارهای خود عدالت را رعایت کند، کافران را دوست نگیرد، مراقب مسلمانان دورو باشد و کسانی را که بین پیامبران الله فرق می‌گذارند و به بعضی دستورات الله ایمان دارند و به بعضی ایمان ندارند، کافر بشناسد.

پس از مطالب فوق، شمه‌ای درباره ایرادهای بنی‌اسرائیل که هم به حضرت موسی و هم به پیامبر اسلام وارد می‌کردند، بیان شده است. همچنین بخشی از تاریخ بدی‌های یهودیان ذکر شده و از عده‌ای اندک از یهودیان با ایمان و خوش‌فکر تعریف شده است. گفته شده که تمام پیامبران به نحوی واحد و برای موضوعی یکسان از طرف الله پیام دریافت نکرده‌اند؛ اگرچه مکتب همه آنان یکی بوده و بسیار مستدل، منطقی و اثبات‌کننده نبوتشان بوده است، اما اکثر مردم به سبب حس فسادخواهی آن مکتب را نپذیرفتند.

در پی این سخنان، به خرافاتی که مسیحیان در دین خود به مسیح نسبت داده‌اند اشاره می‌شود و حقیقت دین مسیح بیان می‌گردد. در آیه آخر سوره نیز توضیحی درباره تفسیر برخی آیات گذشته درباره ارث داده شده است که برای برخی گنگ به نظر می‌رسید. اکنون به ترجمه و تفسیر متن آیات توجه فرمایید.

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

001  آفرینش بشریّت از یک نفس، قوانین نگهداری یتیمان

ای مردم، از پروردگارتان که شما را از نفس واحدی آفرید بپرهیزید؛ سپس همسرش را از آن نفس آفرید و از هر دوی آنها مردان و زنان بسیاری پراکند. از همان الله که به واسطه او از یکدیگر درخواست و استمداد می‌کنید، خود را حفظ کنید و از پیوندهای خویشاوندی نیز خود را حفظ کنید. یقیناً الله بر شما همواره ناظر و نگهبان است.(1)يا أَيُّهَا النّاسُ اتَّقوا رَبَّكُمُ الَّذي خَلَقَكُم مِن نَفسٍ واحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنها زَوجَها وَبَثَّ مِنهُما رِجالًا كَثيرًا وَنِساءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذي تَساءَلونَ بِهِ وَالأَرحامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيكُم رَقيبًا4:1
و به یتیمان اموالشان را برگردانید و اموال پاک را با مال ناپاک عوض نکنید و دارایی‌های آنان را به عنوانِ دارایی‌های خودتان نخورید چرا که این کار گناهی بزرگ است (2)وَآتُوا اليَتامىٰ أَموالَهُم ۖ وَلا تَتَبَدَّلُوا الخَبيثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلا تَأكُلوا أَموالَهُم إِلىٰ أَموالِكُم ۚ إِنَّهُ كانَ حوبًا كَبيرًا4:2
اگر ترس دارید که در حق يتيمان دادگری پيشه نکنيد، پس با زنانی ازدواج کنيد که برای شما خوشایندند، دو تا، سه تا، يا چهار تا؛ و اگر می‌ترسيد که عدالت را نگه نداريد، پس برای رسیدگی به امور یتیمان، تنها يک زن بگيريد يا همان زنانی که تحت اختيار و مالکيت راستين شما هستند. اين کار نزدیک‌ترین حکم است برای جلوگیری از ستم نسبت به یتیمان و جلوگیری از ظلم در حقوق آنان. (3)وَإِن خِفتُم أَلّا تُقسِطوا فِي اليَتامىٰ فَانكِحوا ما طابَ لَكُم مِنَ النِّساءِ مَثنىٰ وَثُلاثَ وَرُباعَ ۖ فَإِن خِفتُم أَلّا تَعدِلوا فَواحِدَةً أَو ما مَلَكَت أَيمانُكُم ۚ ذٰلِكَ أَدنىٰ أَلّا تَعولوا4:3
و به زنان مهریه‌شان را به‌عنوان هدیه و نشانه‌ی تعهد کامل بدهید. اگر خود به میل و رضایت چیزی از آن را به شما ببخشند، آن را با خوش‌روئی و رضایت کامل بخورید. (4)وَآتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحلَةً ۚ فَإِن طِبنَ لَكُم عَن شَيءٍ مِنهُ نَفسًا فَكُلوهُ هَنيئًا مَريئًا4:4
و به یتیمان نادان اموالی را که الله برای شما وسیله‌ای برای حفاظت و حفظ خانواده و معاش قرار داده نسپارید. و در تأمین روزی و پوشاکشان کمک کنید و با آنها به‌نرمی و احترام سخن بگویید. (5)وَلا تُؤتُوا السُّفَهاءَ أَموالَكُمُ الَّتي جَعَلَ اللَّهُ لَكُم قِيامًا وَارزُقوهُم فيها وَاكسوهُم وَقولوا لَهُم قَولًا مَعروفًا4:5
آنها را که یتیم‌اند بیازمایید تا وقتی که به سن آمیزش برسند. اگر در آنان علائم رشد و شایستگی دیدید، اموالشان را به خودشان بازگردانید. از خوردن و تصرف مالشان به‌صورت افراط‌آمیز یا شتاب‌زده خودداری کنید تا وقتی بزرگ شوند. هر کسی توانگری دارد، باید پاکدامن و بی‌نیاز بماند و از خوردنِ اموال یتیمان خودداری کند. هرکس نیازمند است، می‌تواند از همان مال به‌طور شایسته بهره‌مند شود. وقتی اموالشان را به خودشان سپردید، در انجام دادن این کار گواهی بگیرید و به الله بسنده کنید که حسابگر و نگهبان است. (6)وَابتَلُوا اليَتامىٰ حَتّىٰ إِذا بَلَغُوا النِّكاحَ فَإِن آنَستُم مِنهُم رُشدًا فَادفَعوا إِلَيهِم أَموالَهُم ۖ وَلا تَأكُلوها إِسرافًا وَبِدارًا أَن يَكبَروا ۚ وَمَن كانَ غَنِيًّا فَليَستَعفِف ۖ وَمَن كانَ فَقيرًا فَليَأكُل بِالمَعروفِ ۚ فَإِذا دَفَعتُم إِلَيهِم أَموالَهُم فَأَشهِدوا عَلَيهِم ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ حَسيبًا4:6

007  قوانین ارث

برای مردان سهمی از میراثی است که پدر و مادر و خویشان به جا می‌گذارند، و برای زنان نیز سهمی از همان میراث است که پدر و مادر و خویشان برجای می‌گذارند؛ چه آن میراث کم باشد و چه زیاد، سهم هر دو گروه به طور قطعی و الزامی تعیین شده است. (7)لِلرِّجالِ نَصيبٌ مِمّا تَرَكَ الوالِدانِ وَالأَقرَبونَ وَلِلنِّساءِ نَصيبٌ مِمّا تَرَكَ الوالِدانِ وَالأَقرَبونَ مِمّا قَلَّ مِنهُ أَو كَثُرَ ۚ نَصيبًا مَفروضًا4:7
و اگر هنگامِ تقسیمِ ارث و دارایی، خویشاوندانِ دیگر و یتیمان و نیازمندان حاضر بودند، چیزی از آن مال به آن‌ها هم بدهید و با زبانی خوب، مؤدبانه، دلگرم‌کننده و محترمانه با آن‌ها صحبت کنید. (8)وَإِذا حَضَرَ القِسمَةَ أُولُو القُربىٰ وَاليَتامىٰ وَالمَساكينُ فَارزُقوهُم مِنهُ وَقولوا لَهُم قَولًا مَعروفًا4:8
باید کسانی که اگر خودشان از دنیا بروند و فرزندانی ناتوان و بی‌پناه از آنان باقی بمانند و از آینده آن‌ها می‌ترسند، از الله پروا داشته باشند و در برابر مردم و درباره حقوق فرزندان ناتوان سخنی درست، منصفانه، مسئولانه و حساب‌شده بگویند. (9)وَليَخشَ الَّذينَ لَو تَرَكوا مِن خَلفِهِم ذُرِّيَّةً ضِعافًا خافوا عَلَيهِم فَليَتَّقُوا اللَّهَ وَليَقولوا قَولًا سَديدًا4:9
کسانی که دارایی و حقّ یتیمان را به ناحق و از روی ستم می‌خورند، در حقیقت دارند آتش را در شکم خود می‌ریزند، و در آینده حتماً با آتشی سوزان روبه‌رو خواهند شد و در آن فرو می‌روند. (10)إِنَّ الَّذينَ يَأكُلونَ أَموالَ اليَتامىٰ ظُلمًا إِنَّما يَأكُلونَ في بُطونِهِم نارًا ۖ وَسَيَصلَونَ سَعيرًا4:10
الله دربارۀ ارث فرزندان‌تان به شما چنین فرمان می‌دهد که سهم پسر دو برابر سهم دختر است و اگر وارثان، همگی دختر و بیش از دو نفر باشند در مجموع دو سوم میراث به آن‌ها می‌رسد و اگر تنها یک دختر باشد نصف میراث برای اوست و برای هر یک از پدر و مادر میت در صورتی که او فرزندی داشته باشد یک ششم از آنچه به جا گذاشته سهم معین شده و اگر میت فرزندی نداشته باشد و تنها وارث او پدر و مادرش باشند در این صورت یک سوم میراث از آنِ مادر و بقیه از آنِ پدر است.  اگر او چند برادر یا خواهر داشته باشد سهم مادر از میراث به یک ششم کاهش می‌یابد و همۀ این سهم‌ها پس از اجرای وصیتی است که میت به جا گذاشته یا پرداخت بدهی‌هایی که بر عهدۀ او بوده و شما نمی‌دانید پدران‌تان یا فرزندان‌تان کدام‌یک از نظر سود و مصلحت به شما نزدیک‌ترند و این تقسیم و تعیین سهم‌ها حکمی قطعی و واجب از سوی الله است و الله همواره دانای آگاه و حکیم است. (11)يوصيكُمُ اللَّهُ في أَولادِكُم ۖ لِلذَّكَرِ مِثلُ حَظِّ الأُنثَيَينِ ۚ فَإِن كُنَّ نِساءً فَوقَ اثنَتَينِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ ۖ وَإِن كانَت واحِدَةً فَلَهَا النِّصفُ ۚ وَلِأَبَوَيهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنهُمَا السُّدُسُ مِمّا تَرَكَ إِن كانَ لَهُ وَلَدٌ ۚ فَإِن لَم يَكُن لَهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ ۚ فَإِن كانَ لَهُ إِخوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ ۚ مِن بَعدِ وَصِيَّةٍ يوصي بِها أَو دَينٍ ۗ آباؤُكُم وَأَبناؤُكُم لا تَدرونَ أَيُّهُم أَقرَبُ لَكُم نَفعًا ۚ فَريضَةً مِنَ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَليمًا حَكيمًا4:11
و برای شماست نصفِ آنچه همسرانتان بر جای می‌گذارند اگر برای آنان فرزندی نباشد، و پس اگر برای آنان فرزندی باشد پس برای شماست یک‌چهارم از آنچه بر جای گذاشتند، بعد از انجام وصیتی که وصیت می‌کنند به آن یا دَینی؛ و برای آنان است یک‌چهارم از آنچه شما بر جای می‌گذارید اگر برای شما فرزندی نباشد، و پس اگر برای شما فرزندی باشد پس برای آنان است یک‌هشتم از آنچه بر جای می‌گذارید، بعد از انجام وصیتی که وصیت می‌کنید به آن یا دَینی؛ و اگر مردی باشد که به سبب کلاله ارث برده می‌شود یا زنی، و او را برادری یا خواهری باشد، پس برای هر یک از آن دو یک‌ششم است، و پس اگر بیش از این باشند، آنان در یک‌سوم شریک‌اند، بعد از انجام وصیتی که به آن وصیت می‌شود یا دَینی، بدون زیان‌رساندن؛ سفارش و حکمی است از جانب الله، و الله دانای بردبار است. (12)وَلَكُم نِصفُ ما تَرَكَ أَزواجُكُم إِن لَم يَكُن لَهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَإِن كانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمّا تَرَكنَ ۚ مِن بَعدِ وَصِيَّةٍ يوصينَ بِها أَو دَينٍ ۚ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمّا تَرَكتُم إِن لَم يَكُن لَكُم وَلَدٌ ۚ فَإِن كانَ لَكُم وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمّا تَرَكتُم ۚ مِن بَعدِ وَصِيَّةٍ توصونَ بِها أَو دَينٍ ۗ وَإِن كانَ رَجُلٌ يورَثُ كَلالَةً أَوِ امرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَو أُختٌ فَلِكُلِّ واحِدٍ مِنهُمَا السُّدُسُ ۚ فَإِن كانوا أَكثَرَ مِن ذٰلِكَ فَهُم شُرَكاءُ فِي الثُّلُثِ ۚ مِن بَعدِ وَصِيَّةٍ يوصىٰ بِها أَو دَينٍ غَيرَ مُضارٍّ ۚ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ عَليمٌ حَليمٌ4:12
این‌ها مرزها و مقرراتی است که الله تعیین کرده است. هر کس از الله و فرستاده‌اش پیروی کند، الله او را وارد باغ‌هایی می‌کند که نهرها در آن جریان دارد و او همیشه و برای همیشه در آنجا خواهد ماند. چنین سرانجامی کامیابی بسیار بزرگ و حقیقی است. (13)تِلكَ حُدودُ اللَّهِ ۚ وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسولَهُ يُدخِلهُ جَنّاتٍ تَجري مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدينَ فيها ۚ وَذٰلِكَ الفَوزُ العَظيمُ4:13
و هر کس از الله و فرستاده‌اش سرپیچی کند و از مرزها و قانون‌هایی که او تعیین کرده است تجاوز کند، الله او را وارد آتشی می‌کند که همیشه در آن می‌ماند و در آن‌جا عذابی خواهد داشت که سراسر خواری و تحقیر است. (14)وَمَن يَعصِ اللَّهَ وَرَسولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدودَهُ يُدخِلهُ نارًا خالِدًا فيها وَلَهُ عَذابٌ مُهينٌ4:14

015  مجازات زنا، زمان توبه

و زنانی از شما که دست به کار بسیار زشتی می‌زنند، پس بر ضدّ آنان چهار نفر از خودتان را به گواهی بطلبید. اگر این چهار نفر گواهی دهند و جرم ثابت شود، آن زن‌ها را در خانه نگه دارید و از رفت‌وآمد آزادشان جلوگیری کنید، تا زمانی که مرگشان فرا برسد یا خدا برای رهایی و حکم تازه‌ای درباره آنان راه‌حلی دیگر مقرر کند. (15)وَاللّاتي يَأتينَ الفاحِشَةَ مِن نِسائِكُم فَاستَشهِدوا عَلَيهِنَّ أَربَعَةً مِنكُم ۖ فَإِن شَهِدوا فَأَمسِكوهُنَّ فِي البُيوتِ حَتّىٰ يَتَوَفّاهُنَّ المَوتُ أَو يَجعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبيلًا4:15
و آن دو نفری که از میان شما مرتکب این کار زشت می‌شوند، آنان را آزار دهید. پس اگر واقعاً توبه کردند، پشیمان شدند، رفتار خود را درست کردند و راهشان را عوض نمودند، دیگر به سرزنش و آزار آنها ادامه ندهید، زیرا خدا همیشه بسیار توبه‌پذیر و مهربان است. (16)وَاللَّذانِ يَأتِيانِها مِنكُم فَآذوهُما ۖ فَإِن تابا وَأَصلَحا فَأَعرِضوا عَنهُما ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ تَوّابًا رَحيمًا4:16
توبه‌ای که مورد قبول و لطف الله است، مخصوص کسانی است که کار بد و گناه را از روی نادانی، غفلت، هوا و هوس یا بی‌فکری انجام می‌دهند، نه از روی دشمنی و لج‌بازی با حق، و بعد از آن خیلی زود به خود می‌آیند، پشیمان می‌شوند، تصمیم جدی می‌گیرند که آن کار را تکرار نکنند و به‌سوی الله برمی‌گردند. این‌ها همان کسانی هستند که الله توبه‌شان را می‌پذیرد، خطاهایشان را می‌بخشد و با آن‌ها با مهربانی و حکمت رفتار می‌کند، چون الله همیشه به همه چیز آگاه است و هر کاری را بر اساس حکمت و مصلحت انجام می‌دهد. (17)إِنَّمَا التَّوبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذينَ يَعمَلونَ السّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتوبونَ مِن قَريبٍ فَأُولٰئِكَ يَتوبُ اللَّهُ عَلَيهِم ۗ وَكانَ اللَّهُ عَليمًا حَكيمًا4:17
توبه به سود کسانی نیست که عمرشان را در گناه و کارهای بد می‌گذرانند، تا آن‌جا که وقتی نشانه‌های مرگ برای یکی از آن‌ها آشکار می‌شود، تازه بگوید: «حالا توبه کردم.» و همین‌طور توبه برای کسانی که در حال کفر از دنیا می‌روند پذیرفته نیست. برای این افراد ما عذابی بسیار دردناک آماده کرده‌ایم. (18)وَلَيسَتِ التَّوبَةُ لِلَّذينَ يَعمَلونَ السَّيِّئَاتِ حَتّىٰ إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ المَوتُ قالَ إِنّي تُبتُ الآنَ وَلَا الَّذينَ يَموتونَ وَهُم كُفّارٌ ۚ أُولٰئِكَ أَعتَدنا لَهُم عَذابًا أَليمًا4:18

019  ای مؤمنان، زنان حرام و حلال برای ازدواج

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، برای شما درست و جایز نیست که زن‌ها را مثل مال و ارث، برخلاف میل خودشان در اختیار بگیرید و نگه دارید. و آن‌ها را تحت فشار و سخت‌گیری قرار ندهید تا چیزی از مهریه و بخشش‌هایی را که به آن‌ها داده‌اید از چنگشان دربیاورید، مگر آن‌که آن‌ها آشکارا کار بسیار زشت و رسوایی انجام دهند. و با زن‌های خود به شکل شایسته، عادلانه، محترمانه و همراه با اخلاق خوب زندگی کنید. اگر هم از آن‌ها خوشتان نمی‌آید یا با بعضی خصلت‌هایشان مشکل دارید، شتاب‌زده و ناعادلانه رفتار نکنید، چون چه‌بسا از چیزی بدتان بیاید اما الله در همین چیزی که شما دوستش ندارید، خیر و سود بسیار زیادی برای شما قرار داده باشد. (19)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا يَحِلُّ لَكُم أَن تَرِثُوا النِّساءَ كَرهًا ۖ وَلا تَعضُلوهُنَّ لِتَذهَبوا بِبَعضِ ما آتَيتُموهُنَّ إِلّا أَن يَأتينَ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ۚ وَعاشِروهُنَّ بِالمَعروفِ ۚ فَإِن كَرِهتُموهُنَّ فَعَسىٰ أَن تَكرَهوا شَيئًا وَيَجعَلَ اللَّهُ فيهِ خَيرًا كَثيرًا4:19
و اگر خواستید همسرِ دیگری را به جای همسرِ کنونی بگیرید و به یکی از آنان مهریه‌ای بسیار زیاد هم داده باشید، حق ندارید چیزی از آن مهریه را پس بگیرید. آیا می‌خواهید آن را با تهمت و گناهی آشکار از او بازپس بگیرید؟ (20)وَإِن أَرَدتُمُ استِبدالَ زَوجٍ مَكانَ زَوجٍ وَآتَيتُم إِحداهُنَّ قِنطارًا فَلا تَأخُذوا مِنهُ شَيئًا ۚ أَتَأخُذونَهُ بُهتانًا وَإِثمًا مُبينًا4:20
چطور می‌توانید آن را پس بگیرید، در حالی که شما و همسرتان آن‌قدر به هم نزدیک شده‌اید و با هم زندگی صمیمی و خصوصی داشته‌اید، و او از شما پیمان بسیار محکم و جدی گرفته است؛ پیمانی برای زندگی مشترک، وفاداری و حفظ حقوق او. (21)وَكَيفَ تَأخُذونَهُ وَقَد أَفضىٰ بَعضُكُم إِلىٰ بَعضٍ وَأَخَذنَ مِنكُم ميثاقًا غَليظًا4:21
با زن‌هایی که پدرانِ شما با آن‌ها ازدواج کرده‌اند ازدواج نکنید، مگر آنچه در گذشته و پیش از آمدن این حکم اتفاق افتاده است. این کار گناهی بسیار زشت و کاری سخت ناپسند است و راهی بسیار بد و فاسد به شمار می‌آید. (22)وَلا تَنكِحوا ما نَكَحَ آباؤُكُم مِنَ النِّساءِ إِلّا ما قَد سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَمَقتًا وَساءَ سَبيلًا4:22
ازدواج با این زنان بر شما حرام شده است: مادرانتان، دخترانتان، خواهرانتان، عمه‌هایتان، خاله‌هایتان، دخترِ برادر، دخترِ خواهر، همچنین زن‌هایی که به شما شیر داده‌اند و خواهران رضاعی شما، و مادرِ همسرانتان، و دختران همسرانتان که در خانه و زیر سرپرستی شما بزرگ می‌شوند و از همسرانی هستند که با آنان رابطه زناشویی داشته‌اید. اگر هنوز با آن همسران رابطه زناشویی نداشته‌اید، ازدواج با دخترانشان بر شما گناهی ندارد. همسران پسرانتان که از نسل خودتان هستند نیز بر شما حرام‌اند، و همچنین جمع کردن دو خواهر در نکاح واحد و هم‌زمان، مگر چیزهایی که پیش‌تر در زمان جهل و قبل از نزول حکم اتفاق افتاده است. بی‌تردید الله همیشه آمرزنده و مهربان است. (23)حُرِّمَت عَلَيكُم أُمَّهاتُكُم وَبَناتُكُم وَأَخَواتُكُم وَعَمّاتُكُم وَخالاتُكُم وَبَناتُ الأَخِ وَبَناتُ الأُختِ وَأُمَّهاتُكُمُ اللّاتي أَرضَعنَكُم وَأَخَواتُكُم مِنَ الرَّضاعَةِ وَأُمَّهاتُ نِسائِكُم وَرَبائِبُكُمُ اللّاتي في حُجورِكُم مِن نِسائِكُمُ اللّاتي دَخَلتُم بِهِنَّ فَإِن لَم تَكونوا دَخَلتُم بِهِنَّ فَلا جُناحَ عَلَيكُم وَحَلائِلُ أَبنائِكُمُ الَّذينَ مِن أَصلابِكُم وَأَن تَجمَعوا بَينَ الأُختَينِ إِلّا ما قَد سَلَفَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفورًا رَحيمًا4:23
زنانی که همسر دارند، برای شما حرام هستند، مگر کنیزانی که در اختیار شما قرار گرفته‌اند؛ این حکمی است که الله برای شما مقرر کرده است. و بعد از این گروه، بقیه زنان برای شما حلال هستند، به شرط آن‌که با اموال خود در پی ازدواج مشروع با آنان بروید، در حالی که پاکدامن باشید و دنبال رابطه‌ٔ زودگذر و هرزگی نباشید. پس هر زنی را که برای ازدواج برمی‌گزینید و از او بهره‌ٔ زناشویی می‌برید، باید مهریه‌ٔ او را به عنوان یک حق واجب به او بپردازید. و اگر بعد از تعیین این مهریه، هر دو طرف با رضایت خود، در مقدار آن تغییری بدهید یا توافق تازه‌ای میان خودتان برقرار کنید، گناهی بر شما نیست. بدون تردید الله همیشه دانا و حکیم است. (24)وَالمُحصَناتُ مِنَ النِّساءِ إِلّا ما مَلَكَت أَيمانُكُم ۖ كِتابَ اللَّهِ عَلَيكُم ۚ وَأُحِلَّ لَكُم ما وَراءَ ذٰلِكُم أَن تَبتَغوا بِأَموالِكُم مُحصِنينَ غَيرَ مُسافِحينَ ۚ فَمَا استَمتَعتُم بِهِ مِنهُنَّ فَآتوهُنَّ أُجورَهُنَّ فَريضَةً ۚ وَلا جُناحَ عَلَيكُم فيما تَراضَيتُم بِهِ مِن بَعدِ الفَريضَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَليمًا حَكيمًا4:24
و هر کدام از شما که توان مالی این را ندارد که با زنان آزادِ باایمان ازدواج کند، می‌تواند از کنیزان باایمان شما که در اختیار شما هستند همسر اختیار کند. الله به ایمان شما داناتر است، همه شما از یکدیگرید. پس با اجازه خانواده‌ آن‌ها با ایشان ازدواج کنید و مهریه‌شان را به طور شایسته و متعارف به آن‌ها بپردازید؛ در حالی که آنان عفیف باشند، نه زنانی هرزه‌گرد و نه آن‌که پنهانی رفیق جنسی برای خود بگیرند. پس هرگاه شوهر‌دار شدند و بعد مرتکب کار زشت و عمل جنسی حرام شدند، نصف کیفر زن آزادِ شوهردار برای آنان است. این حکم برای کسی است از شما که می‌ترسد دچار فشار شدید غریزه و سختی گناه شود، و اگر خویشتن‌داری کنید برای شما بهتر است، و الله بسیار آمرزنده و مهربان است. (25)وَمَن لَم يَستَطِع مِنكُم طَولًا أَن يَنكِحَ المُحصَناتِ المُؤمِناتِ فَمِن ما مَلَكَت أَيمانُكُم مِن فَتَياتِكُمُ المُؤمِناتِ ۚ وَاللَّهُ أَعلَمُ بِإيمانِكُم ۚ بَعضُكُم مِن بَعضٍ ۚ فَانكِحوهُنَّ بِإِذنِ أَهلِهِنَّ وَآتوهُنَّ أُجورَهُنَّ بِالمَعروفِ مُحصَناتٍ غَيرَ مُسافِحاتٍ وَلا مُتَّخِذاتِ أَخدانٍ ۚ فَإِذا أُحصِنَّ فَإِن أَتَينَ بِفاحِشَةٍ فَعَلَيهِنَّ نِصفُ ما عَلَى المُحصَناتِ مِنَ العَذابِ ۚ ذٰلِكَ لِمَن خَشِيَ العَنَتَ مِنكُم ۚ وَأَن تَصبِروا خَيرٌ لَكُم ۗ وَاللَّهُ غَفورٌ رَحيمٌ4:25
الله می‌خواهد برای شما هرچه را لازم است روشن و آشکار کند، و شما را به راه‌ها و شیوه‌های درستِ مردمانی که پیش از شما بوده‌اند راهنمایی کند، و مهربانانه توبه‌تان را بپذیرد و شما را به سوی خودش برگرداند. و الله دانای به همۀ چیزها و کارش سراسر بر پایه حکمت و مصلحت است. (26)يُريدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُم وَيَهدِيَكُم سُنَنَ الَّذينَ مِن قَبلِكُم وَيَتوبَ عَلَيكُم ۗ وَاللَّهُ عَليمٌ حَكيمٌ4:26
الله می‌خواهد فرصت بازگشت و توبه‌ٔ واقعی را برای شما فراهم کند و شما را دوباره به‌سوی خودش برگرداند و پاکتان کند، اما کسانی که پیرو هوس‌ها و خواهش‌های نفس‌اند می‌خواهند شما را از راه درست منحرف کنند، طوری که انحراف شما بسیار شدید و گسترده باشد و کاملاً از مسیر حق دور شوید. (27)وَاللَّهُ يُريدُ أَن يَتوبَ عَلَيكُم وَيُريدُ الَّذينَ يَتَّبِعونَ الشَّهَواتِ أَن تَميلوا مَيلًا عَظيمًا4:27
الله می‌خواهد کار را بر شما آسان بگیرد و بار تکلیف و سختی را از دوش شما کم کند، و انسان چنان آفریده شده که ذاتاً ناتوان و آسیب‌پذیر است و زود در فشار و وسوسه و سختی درمانده می‌شود. (28)يُريدُ اللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُم ۚ وَخُلِقَ الإِنسانُ ضَعيفًا4:28

029  ای مؤمنان، تجارت، سرپرستی مردان، نیکی به همه، خسیس، شاهد در آخرت

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اموال یکدیگر را با راه‌های نادرست و ناحق نخورید؛ مگر آن‌که داد و ستدی باشد که با رضایت قلبی هر دو طرف انجام شود. و خودتان را به کشتن ندهید؛ نه با ظلم به خود، نه با ظلم به دیگران و نه با کارهایی که جامعه شما را به نابودی می‌کشاند. یقیناً الله همیشه نسبت به شما مهربان است. (29)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَأكُلوا أَموالَكُم بَينَكُم بِالباطِلِ إِلّا أَن تَكونَ تِجارَةً عَن تَراضٍ مِنكُم ۚ وَلا تَقتُلوا أَنفُسَكُم ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُم رَحيمًا4:29
و هر کس این کارها را از روی دشمنی و ستم کردن انجام بدهد، بی‌تردید او را در آتش درمی‌آوریم و در آن می‌سوزانیم، و این کار برای الله کاری بسیار آسان است. (30)وَمَن يَفعَل ذٰلِكَ عُدوانًا وَظُلمًا فَسَوفَ نُصليهِ نارًا ۚ وَكانَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسيرًا4:30
اگر از گناهان بزرگی که از آن‌ها نهی شده‌اید دوری کنید، ما لغزش‌ها و خطاهای کوچک شما را می‌پوشانیم و می‌بخشیم و شما را در جایگاهی بسیار آبرومند، امن و پرارزش وارد می‌کنیم. (31)إِن تَجتَنِبوا كَبائِرَ ما تُنهَونَ عَنهُ نُكَفِّر عَنكُم سَيِّئَاتِكُم وَنُدخِلكُم مُدخَلًا كَريمًا4:31
آرزوی آنچه را الله بعضی از شما را با آن بر برخی دیگر برتری داده، در دل نپرورانید و حسرت توانایی‌ها، امتیازها یا موقعیت‌هایی را که به دیگران داده شده، نخورید. مردان بهره‌ای از آنچه به دست می‌آورند و به دنبالش می‌روند دارند و زنان هم بهره و سهمی از آنچه به دست می‌آورند و در پی آن می‌روند دارند. پس به جای چشم دوختن به داشته‌های دیگران، از الله بخشش و فضل خودِ او را بخواهید، چون الله به همه چیز و به همه‌ی نیازها، نیت‌ها و شایستگی‌های شما آگاه است. (32)وَلا تَتَمَنَّوا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعضَكُم عَلىٰ بَعضٍ ۚ لِلرِّجالِ نَصيبٌ مِمَّا اكتَسَبوا ۖ وَلِلنِّساءِ نَصيبٌ مِمَّا اكتَسَبنَ ۚ وَاسأَلُوا اللَّهَ مِن فَضلِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيءٍ عَليمًا4:32
و برای هر شخصی، ما وارثان و صاحب‌حق‌هایی قرار داده‌ایم از آنچه پدر و مادر و خویشاوندانِ نزدیک بر جای می‌گذارند، و همچنین برای کسانی که با آنان پیمانِ هم‌پیمانی و تعهد بسته‌اید نیز سهمی مقرر کرده‌ایم. پس حق و سهم آنان را به خودشان بدهید، چرا که الله همیشه و بر هر چیز ناظر و گواه است. (33)وَلِكُلٍّ جَعَلنا مَوالِيَ مِمّا تَرَكَ الوالِدانِ وَالأَقرَبونَ ۚ وَالَّذينَ عَقَدَت أَيمانُكُم فَآتوهُم نَصيبَهُم ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلىٰ كُلِّ شَيءٍ شَهيدًا4:33
مردان مسئول و سرپرست امور زنان‌اند، به خاطر توانایی‌ها و امکاناتی که الله به بعضی از آنها در مقایسه با بعضی دیگر داده است و به خاطر خرج مالی‌ای که از دارایی‌های خود می‌کنند. پس زنان شایسته، زنانی هستند فرمان‌پذیر از حق، و در پنهان و در غیاب شوهر، نگه‌دارنده حرمت، آبرو و حقوق خویش و شوهر خویش، به یاری آن پاسداری‌ای که الله برایشان مقرر کرده است. و آن دسته از زنانی که نافرمانی جدّی و سرکشی‌شان را نسبت به زندگی مشترک و وظایف زناشویی نگران‌کننده می‌بینید، نخست با گفت‌وگو، اندرز و تذکر جدّی با آنان رفتار کنید، اگر اثر نکرد، بستر خود را از آنها جدا کنید، و اگر باز هم سودی نداشت، در نهایت مرحله، تنبیهی بدنیِ محدود و کنترل‌شده به کار برید که نه آسیب‌زننده باشد و نه تحقیرکننده. پس اگر از شما اطاعت کردند و به مسیر درست برگشتند، دیگر بهانه‌جویی نکنید و راهی برای فشار آوردن و ستم بر آنان نجویید، زیرا الله همیشه بلندمرتبه و بزرگ‌قدرت است و شما نیز در برابر او مسئولید. (34)الرِّجالُ قَوّامونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعضَهُم عَلىٰ بَعضٍ وَبِما أَنفَقوا مِن أَموالِهِم ۚ فَالصّالِحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلغَيبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ ۚ وَاللّاتي تَخافونَ نُشوزَهُنَّ فَعِظوهُنَّ وَاهجُروهُنَّ فِي المَضاجِعِ وَاضرِبوهُنَّ ۖ فَإِن أَطَعنَكُم فَلا تَبغوا عَلَيهِنَّ سَبيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيًّا كَبيرًا4:34
اگر ترسیدید که میان زن و شوهر ناسازگاری و جدایی پیش بیاید، پس یک داور دانا و امین از خانواده‌ی مرد و یک داور دانا و امین از خانواده‌ی زن انتخاب کنید. اگر هر دو طرف واقعاً نیت اصلاح و ادامه‌ی زندگی مشترک را داشته باشند، خداوند میان آن‌ها سازگاری و توافق ایجاد می‌کند و دل‌هایشان را به هم نزدیک می‌سازد، چون الله همیشه از نیت‌ها و کارهای آشکار و پنهان همه آگاه است و با آگاهی کامل و دقت، کار بندگانش را تدبیر می‌کند. (35)وَإِن خِفتُم شِقاقَ بَينِهِما فَابعَثوا حَكَمًا مِن أَهلِهِ وَحَكَمًا مِن أَهلِها إِن يُريدا إِصلاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَينَهُما ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَليمًا خَبيرًا4:35
الله را بندگی کنید و برای او هیچ همتایی و شریکی قائل نشوید و فقط او را پرستش کنید و به پدر و مادر خود نیکی کنید و با خویشاوندان خود مهربان و نیکوکار باشید و نسبت به یتیمان دلسوز و حمایتگر باشید و نیازهای تهیدستان و مستمندان را تا حد توان برطرف کنید و با همسایه‌ای که از خویشان شماست با خوبی و احترام رفتار کنید و همچنین با همسایه‌ای که خویشاوند شما نیست خوش‌رفتار و نیکو باشید و نسبت به همراه و همدمی که در کنار شماست چه در سفر چه در زندگی روزمره رفتاری آمیخته با محبت و انصاف داشته باشید و به رهگذری که در راه مانده و نیازمند کمک است یاری برسانید و با زیردستان و کسانی که تحت اختیار و قدرت شما هستند عادلانه و انسان‌وار و با مهربانی رفتار کنید زیرا الله کسی را که خودپسند و متکبر و به خود می‌بالد دوست ندارد. (36)وَاعبُدُوا اللَّهَ وَلا تُشرِكوا بِهِ شَيئًا ۖ وَبِالوالِدَينِ إِحسانًا وَبِذِي القُربىٰ وَاليَتامىٰ وَالمَساكينِ وَالجارِ ذِي القُربىٰ وَالجارِ الجُنُبِ وَالصّاحِبِ بِالجَنبِ وَابنِ السَّبيلِ وَما مَلَكَت أَيمانُكُم ۗ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَن كانَ مُختالًا فَخورًا4:36
آن‌هایی که خودشان بخل می‌ورزند و دیگران را هم به بخل و خودداری از بخشش وا‌می‌دارند و نعمت‌ها و برتری‌ای را که الله از لطف خودش به آنان داده، پنهان می‌کنند؛ و ما برای منکرانِ حق و ناسپاسانِ الله، عذابی همراه با خواری و تحقیر آماده کرده‌ایم.(37)الَّذينَ يَبخَلونَ وَيَأمُرونَ النّاسَ بِالبُخلِ وَيَكتُمونَ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِن فَضلِهِ ۗ وَأَعتَدنا لِلكافِرينَ عَذابًا مُهينًا4:37
و کسانی که اموالشان را فقط برای خودنمایی در برابر مردم خرج می‌کنند، نه به الله ایمان دارند و نه به روز حساب و آخرت، چنین افرادی همنشین و همراهِ همیشگی‌شان شیطان است و چه همدم و رفیق بد و تباه‌کننده‌ای است این شیطان. (38)وَالَّذينَ يُنفِقونَ أَموالَهُم رِئَاءَ النّاسِ وَلا يُؤمِنونَ بِاللَّهِ وَلا بِاليَومِ الآخِرِ ۗ وَمَن يَكُنِ الشَّيطانُ لَهُ قَرينًا فَساءَ قَرينًا4:38
و چه ضرری برایشان داشت که اگر این آدم‌ها به الله و روز بازپسین ایمان می‌آوردند و از آنچه الله به آنان داده و روزی‌شان کرده خرج می‌کردند و به دیگران می‌دادند،  الله از درون و نیت و کارهایشان کاملاً آگاه است. (39)وَماذا عَلَيهِم لَو آمَنوا بِاللَّهِ وَاليَومِ الآخِرِ وَأَنفَقوا مِمّا رَزَقَهُمُ اللَّهُ ۚ وَكانَ اللَّهُ بِهِم عَليمًا4:39
بی‌گمان الله هیچ‌کس را حتی به اندازه کوچک‌ترین ذرّه‌ای ستم نمی‌کند، و اگر عملی نیک هرچند بسیار کوچک انجام شود، خدا آن را چند برابر می‌گرداند و از نزد خود پاداشی بسیار بزرگ و پرارزش عطا می‌کند. (40)إِنَّ اللَّهَ لا يَظلِمُ مِثقالَ ذَرَّةٍ ۖ وَإِن تَكُ حَسَنَةً يُضاعِفها وَيُؤتِ مِن لَدُنهُ أَجرًا عَظيمًا4:40
پس آن روز را چه خواهی کرد، آنگاه که ما از هر امتی گواهی می‌آوریم و تو را نیز می‌آوریم تا بر همین مردم گواه باشی؟ (41)فَكَيفَ إِذا جِئنا مِن كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهيدٍ وَجِئنا بِكَ عَلىٰ هٰؤُلاءِ شَهيدًا4:41
آن روز، کسانی که کافر شدند و از رسول سرپیچی کردند آرزو می‌کنند کاش زمین آن‌چنان آن‌ها را در خود فرو می‌برد و با خودشان یکسان می‌شد که دیگر دیده و شناخته نشوند، و دیگر هیچ سخنی را نتوانند از الله پنهان کنند و هیچ چیز را از او مخفی نخواهند کرد. (42)يَومَئِذٍ يَوَدُّ الَّذينَ كَفَروا وَعَصَوُا الرَّسولَ لَو تُسَوّىٰ بِهِمُ الأَرضُ وَلا يَكتُمونَ اللَّهَ حَديثًا4:42

043  ای مؤمنان، مشروب، غسل، تیّمم

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، وقتی در حال مستی هستید به سراغ نماز نروید، تا وقتی که آن‌قدر هوشیار شوید که بفهمید چه می‌گویید. و همچنین در حال جنب بودن به نماز نزدیک نشوید، مگر در حال عبور و گذرِ راه، تا وقتی که غسل کنید. و اگر بیمار بودید، یا در سفر بودید، یا یکی از شما از قضای حاجت برگشته بود، یا زنان را لمسِ شهوانی کردید و آب پیدا نکردید، پس روی خاک پاک و تمیز تیمم کنید، و با آن صورت‌ها و دست‌هایتان را مسح کنید. بی‌گمان الله همواره بسیار عفوکننده و بسیار آمرزنده است. (43)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَقرَبُوا الصَّلاةَ وَأَنتُم سُكارىٰ حَتّىٰ تَعلَموا ما تَقولونَ وَلا جُنُبًا إِلّا عابِري سَبيلٍ حَتّىٰ تَغتَسِلوا ۚ وَإِن كُنتُم مَرضىٰ أَو عَلىٰ سَفَرٍ أَو جاءَ أَحَدٌ مِنكُم مِنَ الغائِطِ أَو لامَستُمُ النِّساءَ فَلَم تَجِدوا ماءً فَتَيَمَّموا صَعيدًا طَيِّبًا فَامسَحوا بِوُجوهِكُم وَأَيديكُم ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفورًا4:43
آیا ندیدی کسانی را که بخشی از کتاب آسمانی به آن‌ها داده شده بود، با این حال گمراهی را می‌خرند و عمداً راه گمراهی را برمی‌گزینند و می‌خواهند شما هم از راه درست منحرف شوید و راه هدایت را گم کنید؟ ( 44 )أَلَم تَرَ إِلَى الَّذينَ أوتوا نَصيبًا مِنَ الكِتابِ يَشتَرونَ الضَّلالَةَ وَيُريدونَ أَن تَضِلُّوا السَّبيلَ4:44
و الله از دشمنان شما از هر کس دیگری آگاه‌تر است و همین بس که الله سرپرست و تکیه‌گاه شما باشد، و همین بس که الله یاور و پشتیبان شما باشد. (45)وَاللَّهُ أَعلَمُ بِأَعدائِكُم ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ وَلِيًّا وَكَفىٰ بِاللَّهِ نَصيرًا4:45

046  تحریف کلمات، تهدید اهل کتاب، شرک، پاکی خواست الله

بعضی از یهودیان کلمات را از جای اصلی خود عوض می‌کنند و تحریف می‌کنند و می‌گویند: «شنیدیم و نافرمانی کردیم» و می‌گویند: «بشنو، که هرگز شنیده نشوی» و نیز می‌گویند: «راعِنا» و با پیچ‌وخم زبانشان و بازی با واژه‌ها قصد تمسخر و ضربه زدن به دین را دارند. اگر آن‌ها به‌جای این حرف‌ها می‌گفتند: «شنیدیم و فرمان بردیم» و می‌گفتند: «بشنو و به ما مهلت بده تا بفهمیم و دقت کنیم» برایشان بهتر و درست‌تر و استوارتر بود. اما الله به خاطر کفر و سرکشی‌شان آن‌ها را از رحمت خود دور کرده است، و به همین دلیل جز تعداد کمی از آن‌ها ایمان نمی‌آورند. (46)مِنَ الَّذينَ هادوا يُحَرِّفونَ الكَلِمَ عَن مَواضِعِهِ وَيَقولونَ سَمِعنا وَعَصَينا وَاسمَع غَيرَ مُسمَعٍ وَراعِنا لَيًّا بِأَلسِنَتِهِم وَطَعنًا فِي الدّينِ ۚ وَلَو أَنَّهُم قالوا سَمِعنا وَأَطَعنا وَاسمَع وَانظُرنا لَكانَ خَيرًا لَهُم وَأَقوَمَ وَلٰكِن لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفرِهِم فَلا يُؤمِنونَ إِلّا قَليلًا4:46
ای کسانی که قبلاً کتاب آسمانی به شما داده شده، به آنچه ما نازل کرده‌ایم ایمان بیاورید؛ همان چیزی که آنچه را نزد شماست تصدیق و تأیید می‌کند، پیش از آن‌که چهره‌ها را دگرگون کنیم و صورت‌هایتان را محو کرده و برگردانیم به پشت‌سرتان، یا این‌که شما را از رحمت خود دور کنیم و از خود برانیم، همان‌طور که کسانی را که در ماجرای روز شنبه نافرمانی کردند از رحمت خود دور کردیم. فرمان الله قطعی و انجام‌شدنی است و حتماً تحقق می‌یابد. (47)يا أَيُّهَا الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ آمِنوا بِما نَزَّلنا مُصَدِّقًا لِما مَعَكُم مِن قَبلِ أَن نَطمِسَ وُجوهًا فَنَرُدَّها عَلىٰ أَدبارِها أَو نَلعَنَهُم كَما لَعَنّا أَصحابَ السَّبتِ ۚ وَكانَ أَمرُ اللَّهِ مَفعولًا4:47
الله هرگز شرک را نمی‌بخشد. امّا هر گناهی غیر از شرک را برای هر کس که خودش بخواهد می‌بخشد و می‌پوشاند. و هر کس برای الله شریک قائل شود، در حقیقت گناهی بسیار بزرگ و سنگین را مرتکب شده و تهمتی عظیم بر خدا بسته است. (48)إِنَّ اللَّهَ لا يَغفِرُ أَن يُشرَكَ بِهِ وَيَغفِرُ ما دونَ ذٰلِكَ لِمَن يَشاءُ ۚ وَمَن يُشرِك بِاللَّهِ فَقَدِ افتَرىٰ إِثمًا عَظيمًا4:48
آیا ندیدی به کسانی که خودشان را پاک و بی‌عیب جلوه می‌دهند. در حقیقت این الله است که هر که را بخواهد پاک و آبرومند و مورد قبول قرار می‌دهد، و به هیچ‌کس حتی به اندازه ذره‌ای کوچک‌ترین ستمی نمی‌شود. (49)أَلَم تَرَ إِلَى الَّذينَ يُزَكّونَ أَنفُسَهُم ۚ بَلِ اللَّهُ يُزَكّي مَن يَشاءُ وَلا يُظلَمونَ فَتيلًا4:49
ببین چطور برا‌ی الله دروغ می‌بافند و چیزهایی به او نسبت می‌دهند که درست نیست؛ همین دروغ‌بستن به الله برای گناه بزرگ و روشن بودن خطای‌شان کاملا کافی است. (50)انظُر كَيفَ يَفتَرونَ عَلَى اللَّهِ الكَذِبَ ۖ وَكَفىٰ بِهِ إِثمًا مُبينًا4:50

051  جادوگری و سرکشی، پادشاهی آل ابراهیم، پوست جدید، بهشت، أمانات

مگر ندیدی کسانی را که بخشی از کتاب آسمانی به آنان داده شده بود، با این حال به هر نیروی باطل و هر حاکم ستمگر ایمان می‌آورند و به کافران می‌گویند: راه این‌ها از راه کسانی که ایمان آورده‌اند هدایت‌یافته‌تر و درست‌تر است. (51)أَلَم تَرَ إِلَى الَّذينَ أوتوا نَصيبًا مِنَ الكِتابِ يُؤمِنونَ بِالجِبتِ وَالطّاغوتِ وَيَقولونَ لِلَّذينَ كَفَروا هٰؤُلاءِ أَهدىٰ مِنَ الَّذينَ آمَنوا سَبيلًا4:51
آن‌ها کسانی‌اند که الله از رحمت و لطفِ ویژه‌ی خود دورشان کرده است، و هر کس را الله دور کند و از حمایت و توفیق خود محروم سازد، دیگر هرگز یاوری نخواهد یافت که واقعاً به دادش برسد و او را نجات دهد. (52)أُولٰئِكَ الَّذينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ ۖ وَمَن يَلعَنِ اللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ نَصيرًا4:52
آیا این‌ها هیچ بهره و سهمی از فرمانروایی و قدرت دارند؟ اگر هم داشته باشند، آن‌قدر بخیل و تنگ‌نظرند که حتی کوچک‌ترین حق و بهره را هم به مردم نمی‌دهند. (53)أَم لَهُم نَصيبٌ مِنَ المُلكِ فَإِذًا لا يُؤتونَ النّاسَ نَقيرًا4:53
آیا به مردمی که الله از لطف و نعمت خودش به آنان داده، حسد می‌برند و تنگ‌دل می‌شوند؟ ما پیش از این به خاندان ابراهیم دانش وحی، بینش درست و توان تشخیص حق از باطل عطا کردیم و قدرت و سلطنتی بسیار بزرگ و گسترده نیز به آنان بخشیدیم. (54)أَم يَحسُدونَ النّاسَ عَلىٰ ما آتاهُمُ اللَّهُ مِن فَضلِهِ ۖ فَقَد آتَينا آلَ إِبراهيمَ الكِتابَ وَالحِكمَةَ وَآتَيناهُم مُلكًا عَظيمًا4:54
بعضی از آن‌ها این پیام را پذیرفتند و ایمان آوردند، و بعضی دیگر آگاهانه از آن روی‌گردان شدند و مردم را هم از آن دور کردند. و برای کیفرِ چنین روی‌گردانیِ سرسختانه‌ای، دوزخ با آتشی سوزان و شعله‌ور کاملاً کافی است. (55)فَمِنهُم مَن آمَنَ بِهِ وَمِنهُم مَن صَدَّ عَنهُ ۚ وَكَفىٰ بِجَهَنَّمَ سَعيرًا4:55
کسانی که نشانه‌ها و آیات ما را عمداً نپذیرفتند و انکار کردند، ما حتماً آن‌ها را در آتشی سخت وارد می‌کنیم. هر وقت پوست‌هایشان در اثر سوختن کاملاً از بین برود و بسوزد، پوست‌های تازه و دیگری به جای آن برایشان پدید می‌آوریم تا عذاب را پیوسته و به‌روشنی بچشند و رنج آن را به‌طور کامل درک کنند. بی‌تردید الله همیشه تواناست و هیچ‌کس از قدرت او بیرون نیست و در عین حال در کار خود نهایت حکمت و سنجیدگی را به کار می‌برد. (56)إِنَّ الَّذينَ كَفَروا بِآياتِنا سَوفَ نُصليهِم نارًا كُلَّما نَضِجَت جُلودُهُم بَدَّلناهُم جُلودًا غَيرَها لِيَذوقُوا العَذابَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَزيزًا حَكيمًا4:56
و کسانی که ایمان آورده‌اند و کارهای درست و پسندیده انجام داده‌اند، ما آنان را بی‌تردید وارد باغ‌هایی می‌کنیم که نهرها از زیر درختان و کاخ‌های آن جاری است و برای همیشه و بی‌پایان در آن می‌مانند. در آنجا برایشان همسرانی پاک از هر آلودگی، چه درونى و چه بیرونی، آماده شده است و آنان را در آسایشگاهی سرشار از سایه‌ای آرام‌بخش و پایدار جای می‌دهیم. (57)وَالَّذينَ آمَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ سَنُدخِلُهُم جَنّاتٍ تَجري مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدينَ فيها أَبَدًا ۖ لَهُم فيها أَزواجٌ مُطَهَّرَةٌ ۖ وَنُدخِلُهُم ظِلًّا ظَليلًا4:57
الله به شما دستور می‌دهد که هر امانتی را به صاحبان واقعی‌اش بازگردانید، و هرگاه میان مردم داوری می‌کنید، با عدالت کامل داوری کنید. چه نیکو چیزی است که الله شما را به آن اندرز می‌دهد. بی‌تردید الله همواره شنوا و بیناست. (58)إِنَّ اللَّهَ يَأمُرُكُم أَن تُؤَدُّوا الأَماناتِ إِلىٰ أَهلِها وَإِذا حَكَمتُم بَينَ النّاسِ أَن تَحكُموا بِالعَدلِ ۚ إِنَّ اللَّهَ نِعِمّا يَعِظُكُم بِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ سَميعًا بَصيرًا4:58

059  ای مؤمنان، اطاعت، حلّ اختلافات، واکنش اهل کتاب، وعده بهشت

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، فرمان الله را اطاعت کنید و از پیامبر نیز اطاعت کنید و از صاحبانِ مسئولیت و اداره‌ٔ کارتان در میان خودتان پیروی کنید. پس اگر در هر موضوعی با یکدیگر دچار اختلاف و نزاع شدید، آن را برای داوری و حل نهایی، به حکم الله و پیامبر برگردانید، اگر حقیقتاً به الله و روز بازپسین ایمان دارید. این روش، برای شما بهتر است و سرانجام و عاقبتش از هر نظر درست‌تر و سودمندتر است. (59)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا أَطيعُوا اللَّهَ وَأَطيعُوا الرَّسولَ وَأُولِي الأَمرِ مِنكُم ۖ فَإِن تَنازَعتُم في شَيءٍ فَرُدّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسولِ إِن كُنتُم تُؤمِنونَ بِاللَّهِ وَاليَومِ الآخِرِ ۚ ذٰلِكَ خَيرٌ وَأَحسَنُ تَأويلًا4:59
آیا ندیده‌ای آن کسانی را که ادعا می‌کنند به آنچه بر تو نازل شده و به آنچه پیش از تو نازل شده ایمان آورده‌اند، اما باز هم می‌خواهند برای داوری و حلّ اختلاف‌هایشان پیش طاغوت بروند، در حالی که به آن‌ها دستور داده شده که به طاغوت کفر بورزند و زیر بار او نروند؟ و شیطان می‌خواهد آن‌ها را به گمراهی‌ای بکشاند که بسیار دور و بی‌راه بازگشت است. (60)أَلَم تَرَ إِلَى الَّذينَ يَزعُمونَ أَنَّهُم آمَنوا بِما أُنزِلَ إِلَيكَ وَما أُنزِلَ مِن قَبلِكَ يُريدونَ أَن يَتَحاكَموا إِلَى الطّاغوتِ وَقَد أُمِروا أَن يَكفُروا بِهِ وَيُريدُ الشَّيطانُ أَن يُضِلَّهُم ضَلالًا بَعيدًا4:60
و وقتی به آنان گفته می‌شود که بیایید و به آنچه الله نازل کرده و به سوی پیامبر مراجعه کنید، می‌بینی که منافقان با آگاهی و قصد، خودشان را کنار می‌کشند و دیگران را هم از تو دور می‌کنند و به‌طور آشکار روی برمی‌گردانند. (61)وَإِذا قيلَ لَهُم تَعالَوا إِلىٰ ما أَنزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسولِ رَأَيتَ المُنافِقينَ يَصُدّونَ عَنكَ صُدودًا4:61
پس چگونه خواهد بود آنگاه که به سبب آنچه با دست‌های خود کرده‌اند، گرفتاری و بلا به سراغشان می‌آید، و سپس نزد تو می‌آیند و به الله سوگند می‌خورند که ما هیچ قصدی نداشتیم جز خیرخواهی، درستکاری و ایجاد سازگاری و هماهنگی میان امور. (62)فَكَيفَ إِذا أَصابَتهُم مُصيبَةٌ بِما قَدَّمَت أَيديهِم ثُمَّ جاءوكَ يَحلِفونَ بِاللَّهِ إِن أَرَدنا إِلّا إِحسانًا وَتَوفيقًا4:62
آنان کسانی هستند که الله از آنچه در درون دل‌هایشان پنهان است به‌خوبی آگاه است؛ پس از آنان روی بگردان و با سخنی اندرزگونه آنان را پند بده و پیامی عمیق، روشن و اثرگذار به گونه‌ای درونی و مستقیم به خودشان بگو که حقیقت را در جانشان لمس کنند. (63)أُولٰئِكَ الَّذينَ يَعلَمُ اللَّهُ ما في قُلوبِهِم فَأَعرِض عَنهُم وَعِظهُم وَقُل لَهُم في أَنفُسِهِم قَولًا بَليغًا4:63
و ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای این‌که به خواست الله از او فرمان برده شود. و اگر آنان زمانی که با نافرمانی به خودشان ستم کردند، نزد تو می‌آمدند و از الله طلب آمرزش می‌کردند و پیامبر هم برایشان آمرزش می‌خواست، قطعاً الله را بسیار پذیرنده توبه و مهربان می‌یافتند. (64)وَما أَرسَلنا مِن رَسولٍ إِلّا لِيُطاعَ بِإِذنِ اللَّهِ ۚ وَلَو أَنَّهُم إِذ ظَلَموا أَنفُسَهُم جاءوكَ فَاستَغفَرُوا اللَّهَ وَاستَغفَرَ لَهُمُ الرَّسولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوّابًا رَحيمًا4:64
نه، به پروردگارت سوگند که آنان واقعاً ایمان نمی‌آورند، مگر آن‌که تو را در همه اختلاف‌ها و کشمکش‌هایی که میانشان پیش می‌آید داور قرار دهند، و سپس در دل خود هیچ احساس تنگی، ناراحتی یا اعتراض نسبت به داوری‌ای که کرده‌ای نداشته باشند و آن را از درون جان، کاملاً و بی‌چون‌وچرا بپذیرند و تسلیم شوند. (65)فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤمِنونَ حَتّىٰ يُحَكِّموكَ فيما شَجَرَ بَينَهُم ثُمَّ لا يَجِدوا في أَنفُسِهِم حَرَجًا مِمّا قَضَيتَ وَيُسَلِّموا تَسليمًا4:65
و اگر بر آنان مقرر می‌کردیم که خودتان را بکشید یا از خانه‌ها و سرزمین‌هایتان بیرون بروید، جز اندکی از ایشان این کار را نمی‌کردند. و اگر آنچه را که به آن پند داده می‌شوند انجام می‌دادند، بی‌گمان برایشان بهتر و در پابرجایی و استواری دلشان اثرگذارتر بود. (66)وَلَو أَنّا كَتَبنا عَلَيهِم أَنِ اقتُلوا أَنفُسَكُم أَوِ اخرُجوا مِن دِيارِكُم ما فَعَلوهُ إِلّا قَليلٌ مِنهُم ۖ وَلَو أَنَّهُم فَعَلوا ما يوعَظونَ بِهِ لَكانَ خَيرًا لَهُم وَأَشَدَّ تَثبيتًا4:66
و در آن صورت ما از جانب خودمان پاداشی بسیار بزرگ و شایسته به آنان می‌دادیم. (67)وَإِذًا لَآتَيناهُم مِن لَدُنّا أَجرًا عَظيمًا4:67
و بی‌گمان آنان را به راهی درست، روشن و بی‌انحراف هدایت می‌کردیم. (68)وَلَهَدَيناهُم صِراطًا مُستَقيمًا4:68
و هر کس از الله و فرستاده‌اش فرمان ببرد، چنین انسانی در کنار کسانی خواهد بود که خدا نعمت و لطف ویژه‌اش را به آن‌ها بخشیده است؛ پیامبران، راستگویانِ استوار، جان‌باختگان در راه حق و انسان‌های درستکار. همراهی با اینان چه همنشینی نیکو و ارزشمندی است. (69)وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسولَ فَأُولٰئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنعَمَ اللَّهُ عَلَيهِم مِنَ النَّبِيّينَ وَالصِّدّيقينَ وَالشُّهَداءِ وَالصّالِحينَ ۚ وَحَسُنَ أُولٰئِكَ رَفيقًا4:69
این برتری و بخشش از سوی الله است، و الله به تنهایی برای دانستن همه چیز بسنده است. (70)ذٰلِكَ الفَضلُ مِنَ اللَّهِ ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ عَليمًا4:70

071  ای مؤمنان، هوشیار باشید، تفکّر سودجویان، جنگ و اَجر و رهایی ستمدیدگان، راهِ الله و طاغوت

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هوشیار باشید و مراقب خودتان بمانید، سپس یا در گروه‌های جداگانه اقدام کنید، یا اگر شرایط ایجاب می‌کند، همگی با هم و به‌صورت یکپارچه و هماهنگ به جنگ بروید. (71)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا خُذوا حِذرَكُم فَانفِروا ثُباتٍ أَوِ انفِروا جَميعًا4:71
و در میان شما کسانی هستند که عمداً تعلل می‌کنند و کندی به خرج می‌دهند، پس اگر به شما آسیبی برسد یا گرفتاری و مصیبتی پیش آید، می‌گویند: الله به من لطف کرده است که همراه آنان نبودم و شاهد آنچه بر سرشان آمد نشدم. (72)وَإِنَّ مِنكُم لَمَن لَيُبَطِّئَنَّ فَإِن أَصابَتكُم مُصيبَةٌ قالَ قَد أَنعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذ لَم أَكُن مَعَهُم شَهيدًا4:72
و اگر از سوی الله به شما بهره و نعمتی برسد، آن شخص چنان سخن می‌گوید که انگار هرگز میان شما و او هیچ پیوند دوستی و محبتی وجود نداشته است و با حسرت می‌گوید کاش من هم همراه آنان بودم تا به کامیابی و پیروزی بزرگی دست پیدا می‌کردم (73)وَلَئِن أَصابَكُم فَضلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقولَنَّ كَأَن لَم تَكُن بَينَكُم وَبَينَهُ مَوَدَّةٌ يا لَيتَني كُنتُ مَعَهُم فَأَفوزَ فَوزًا عَظيمًا4:73
پس کسانی باید در راه الله بجنگند که زندگی کوتاه و فریبای این دنیا را با سرای آخرت عوض کرده‌اند و ارزش و معنای پایدار را بر لذت‌های گذرا ترجیح می‌دهند. و هر کس در راه الله بجنگد، چه کشته شود و چه پیروز گردد، بی‌گمان پاداشی بسیار بزرگ به او خواهیم داد. (74)فَليُقاتِل في سَبيلِ اللَّهِ الَّذينَ يَشرونَ الحَياةَ الدُّنيا بِالآخِرَةِ ۚ وَمَن يُقاتِل في سَبيلِ اللَّهِ فَيُقتَل أَو يَغلِب فَسَوفَ نُؤتيهِ أَجرًا عَظيمًا4:74
پس چرا شما در راه الله و برای رهایی ستمدیدگان نمی‌جنگید؟ آن مردان و زنان و کودکانی که می‌گویند: پروردگارا، ما را از این شهری که مردمش ستمگرند بیرون بیاور و از جانب خود برای ما سرپرستی دلسوز قرار بده و از سوی خود یاوری نیرومند برایمان فراهم کن (75)وَما لَكُم لا تُقاتِلونَ في سَبيلِ اللَّهِ وَالمُستَضعَفينَ مِنَ الرِّجالِ وَالنِّساءِ وَالوِلدانِ الَّذينَ يَقولونَ رَبَّنا أَخرِجنا مِن هٰذِهِ القَريَةِ الظّالِمِ أَهلُها وَاجعَل لَنا مِن لَدُنكَ وَلِيًّا وَاجعَل لَنا مِن لَدُنكَ نَصيرًا4:75
کسانی که ایمان آورده‌اند، برای تحقق خواست و رضای الله می‌جنگند؛ و کسانی که کافر شده‌اند، در راه طاغوت و سلطه‌طلبی باطل می‌جنگند. پس با پیروان شیطان بجنگید، زیرا نقشه‌ها و ترفندهای شیطان ذاتاً ناتوان و سست است. (76)الَّذينَ آمَنوا يُقاتِلونَ في سَبيلِ اللَّهِ ۖ وَالَّذينَ كَفَروا يُقاتِلونَ في سَبيلِ الطّاغوتِ فَقاتِلوا أَولِياءَ الشَّيطانِ ۖ إِنَّ كَيدَ الشَّيطانِ كانَ ضَعيفًا4:76

077  سودجویان، مرگ همه جا، خوبی و بدی از الله، قطع ارتباط

آیا ندیدی کسانی را که به آنان گفته شد دست از درگیری بردارید و نماز را برپا دارید و زکات بدهید، اما وقتی جنگ بر آنان واجب شد، ناگهان گروهی از آنان از مردم می‌ترسند، همان‌گونه که باید از الله ترسید یا حتی بیشتر، و گفتند پروردگارا چرا جنگ را بر ما مقرر کردی، چرا ما را تا زمانی نزدیک مهلت ندادی، بگو بهره زندگی دنیا اندک است و آخرت برای کسی که پرهیزگار است بهتر است و شما حتی به اندازه رشته نازکی مورد ستم قرار نخواهید گرفت (77)أَلَم تَرَ إِلَى الَّذينَ قيلَ لَهُم كُفّوا أَيدِيَكُم وَأَقيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ فَلَمّا كُتِبَ عَلَيهِمُ القِتالُ إِذا فَريقٌ مِنهُم يَخشَونَ النّاسَ كَخَشيَةِ اللَّهِ أَو أَشَدَّ خَشيَةً ۚ وَقالوا رَبَّنا لِمَ كَتَبتَ عَلَينَا القِتالَ لَولا أَخَّرتَنا إِلىٰ أَجَلٍ قَريبٍ ۗ قُل مَتاعُ الدُّنيا قَليلٌ وَالآخِرَةُ خَيرٌ لِمَنِ اتَّقىٰ وَلا تُظلَمونَ فَتيلًا4:77
هر کجا باشید، مرگ شما را درمی‌یابد، حتی اگر در دژهایی استوار و بلند پناه گرفته باشید. و اگر به آنان نعمتی برسد، می‌گویند این از جانب الله است، و اگر آسیبی به آنان برسد، می‌گویند این از جانب توست. بگو همه از جانب الله است. پس این چه مردمی‌اند که سخن را به‌سختی می‌فهمند؟ (78)أَينَما تَكونوا يُدرِككُمُ المَوتُ وَلَو كُنتُم في بُروجٍ مُشَيَّدَةٍ ۗ وَإِن تُصِبهُم حَسَنَةٌ يَقولوا هٰذِهِ مِن عِندِ اللَّهِ ۖ وَإِن تُصِبهُم سَيِّئَةٌ يَقولوا هٰذِهِ مِن عِندِكَ ۚ قُل كُلٌّ مِن عِندِ اللَّهِ ۖ فَمالِ هٰؤُلاءِ القَومِ لا يَكادونَ يَفقَهونَ حَديثًا4:78
هر خیر و موفقیتی که به تو می‌رسد، از جانب الله است و هر بدی، سختی یا آسیبی که دامن‌گیر تو می‌شود، نتیجه کار و رفتار خود توست و ما تو را به عنوان پیام‌رسان برای همه مردم فرستاده‌ایم و الله برای گواه بودن بر این حقیقت کاملاً کافی است (79)ما أَصابَكَ مِن حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ۖ وَما أَصابَكَ مِن سَيِّئَةٍ فَمِن نَفسِكَ ۚ وَأَرسَلناكَ لِلنّاسِ رَسولًا ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ شَهيدًا4:79
هر کسی که از پیامبر فرمان ببرد، در حقیقت از الله فرمان برده است، و هر کس روی برگرداند و اطاعت نکند، وظیفه‌ای بر عهدهٔ تو برای مراقبت و کنترل آنان قرار داده نشده است. (80)مَن يُطِعِ الرَّسولَ فَقَد أَطاعَ اللَّهَ ۖ وَمَن تَوَلّىٰ فَما أَرسَلناكَ عَلَيهِم حَفيظًا4:80
و می‌گویند: «اطاعت می‌کنیم»، اما وقتی از نزد تو بیرون می‌روند، گروهی از آنان در نهان، برخلاف آنچه تو گفته‌ای نقشه می‌کشند. و الله آنچه را شبانه در دل می‌پرورانند و پنهانی تصمیم می‌گیرند، ثبت می‌کند. پس از آنان روی برگردان و کار را به الله واگذار کن، که الله برای سرپرستی و کارسازی به‌تنهایی کافی است. (81)وَيَقولونَ طاعَةٌ فَإِذا بَرَزوا مِن عِندِكَ بَيَّتَ طائِفَةٌ مِنهُم غَيرَ الَّذي تَقولُ ۖ وَاللَّهُ يَكتُبُ ما يُبَيِّتونَ ۖ فَأَعرِض عَنهُم وَتَوَكَّل عَلَى اللَّهِ ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ وَكيلًا4:81

082  ژرف‌اندیشی، خبرچینی، تشویق به نبرد،میانجی‌گری، خوشامدگویی، رستاخیز

آیا پس درباره قرآن با دقت و ژرف‌اندیشی نمی‌اندیشند؛ زیرا اگر این کتاب از سوی کسی جز الله می‌بود، بی‌تردید در آن ناهماهنگی‌ها و ناسازگاری‌های فراوانی پیدا می‌کردند. (82)أَفَلا يَتَدَبَّرونَ القُرآنَ ۚ وَلَو كانَ مِن عِندِ غَيرِ اللَّهِ لَوَجَدوا فيهِ اختِلافًا كَثيرًا4:82
هر وقت خبری مربوط به امنیت یا ترس و خطر به آنان می‌رسد، آن را بی‌درنگ بین مردم پخش می‌کنند. در حالی که اگر آن را به پیامبر و به کسانی از میان خودشان که مسئول و صاحب اختیارند ارجاع می‌دادند، کسانی که توان درک و تحلیل درست امور را دارند حقیقت آن را درمی‌یافتند. و اگر فضل و مهربانی الله بر شما نبود، جز تعداد اندکی، همگی از شیطان پیروی می‌کردید. (83)وَإِذا جاءَهُم أَمرٌ مِنَ الأَمنِ أَوِ الخَوفِ أَذاعوا بِهِ ۖ وَلَو رَدّوهُ إِلَى الرَّسولِ وَإِلىٰ أُولِي الأَمرِ مِنهُم لَعَلِمَهُ الَّذينَ يَستَنبِطونَهُ مِنهُم ۗ وَلَولا فَضلُ اللَّهِ عَلَيكُم وَرَحمَتُهُ لَاتَّبَعتُمُ الشَّيطانَ إِلّا قَليلًا4:83
پس در راه الله بجنگ؛ تو جز در برابر کار و مسئولیت خودت تکلیف نداری. مؤمنان را به پایداری و نبرد تشویق کن. امید است الله شدتِ حمله و گزند کسانی را که کفر ورزیده‌اند فروبنشاند. و الله دست‌برتر و کیفرآفرین‌تر است. (84)فَقاتِل في سَبيلِ اللَّهِ لا تُكَلَّفُ إِلّا نَفسَكَ ۚ وَحَرِّضِ المُؤمِنينَ ۖ عَسَى اللَّهُ أَن يَكُفَّ بَأسَ الَّذينَ كَفَروا ۚ وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأسًا وَأَشَدُّ تَنكيلًا4:84
هر کسی که برای کاری خوب و درست میانجی‌گری کند، سهمی از پاداش و نتیجه آن کار به او می‌رسد، و هر کسی که برای کاری نادرست و زیان‌آور میانجی‌گری کند، بهره‌ای از گناه و پیامدهای آن نصیب او خواهد شد، و الله بر همه چیز توانمند است و هر چیز را به اندازه‌اش نگه می‌دارد. (85)مَن يَشفَع شَفاعَةً حَسَنَةً يَكُن لَهُ نَصيبٌ مِنها ۖ وَمَن يَشفَع شَفاعَةً سَيِّئَةً يَكُن لَهُ كِفلٌ مِنها ۗ وَكانَ اللَّهُ عَلىٰ كُلِّ شَيءٍ مُقيتًا4:85
وقتی کسی به شما با سلام یا هر نوع خوشامدگویی احترام‌آمیز برخورد می‌کند، شما هم باید با پاسخی بهتر و محترمانه‌تر جواب بدهید، یا دست‌کم همان‌قدر شایسته و درست پاسخ دهید، چون الله همیشه ناظر بر همه چیز است و اعمال و رفتار همه را به‌دقت حساب می‌کند. (86)وَإِذا حُيّيتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيّوا بِأَحسَنَ مِنها أَو رُدّوها ۗ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلىٰ كُلِّ شَيءٍ حَسيبًا4:86
الله یگانه است و هیچ معبودی جز او وجود ندارد؛ بی‌گمان همه شما را در روز رستاخیز که هیچ تردیدی در آن نیست گرد خواهد آورد، و چه کسی در سخن و وعده راستگوتر و قابل اعتمادتر از الله است. (87)اللَّهُ لا إِلٰهَ إِلّا هُوَ ۚ لَيَجمَعَنَّكُم إِلىٰ يَومِ القِيامَةِ لا رَيبَ فيهِ ۗ وَمَن أَصدَقُ مِنَ اللَّهِ حَديثًا4:87

088  دودستگی، روابط مؤمنان و منافقان، کُشتن مؤمن

پس چرا شما دربارهٔ منافقان دو دسته شده‌اید، در حالی که الله آنان را به‌سبب کارها و رفتارهای خودشان به سقوط و تباهی کشانده است. آیا می‌خواهید کسانی را هدایت کنید که الله خود آنان را گمراه گذاشته است؟ و هر کس را که الله گمراه بدارد، هرگز برای او راهی برای رهایی، هدایت و رسیدن به حقیقت نخواهید یافت. (88)فَما لَكُم فِي المُنافِقينَ فِئَتَينِ وَاللَّهُ أَركَسَهُم بِما كَسَبوا ۚ أَتُريدونَ أَن تَهدوا مَن أَضَلَّ اللَّهُ ۖ وَمَن يُضلِلِ اللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ سَبيلًا4:88
آن‌ها دوست دارند شما هم مثل خودشان از ایمان برگردید تا با هم یکدست و برابر شوید. پس تا وقتی که در راه الله هجرت نکرده‌اند، از آنان دوستی و نزدیکی نگیرید. اگر پشت کردند و نپذیرفتند، هرجا به آنان دست یافتید، آنان را بگیرید و بکشید. و از میانشان نه یار نزدیک بگیرید و نه یاور. (89)وَدّوا لَو تَكفُرونَ كَما كَفَروا فَتَكونونَ سَواءً ۖ فَلا تَتَّخِذوا مِنهُم أَولِياءَ حَتّىٰ يُهاجِروا في سَبيلِ اللَّهِ ۚ فَإِن تَوَلَّوا فَخُذوهُم وَاقتُلوهُم حَيثُ وَجَدتُموهُم ۖ وَلا تَتَّخِذوا مِنهُم وَلِيًّا وَلا نَصيرًا4:89
مگر کسانی که به قومی می‌پیوندند که میان شما و آنان پیمان و عهدی برقرار است، یا آنهایی که نزد شما می‌آیند در حالی که دل‌هایشان از این که با شما بجنگند یا با قوم خود بجنگند، تنگ و ناآرام است. اگر الله می‌خواست، آنان را بر شما مسلط می‌کرد و حتما با شما می‌جنگیدند. پس اگر از شما کناره گرفتند و با شما وارد جنگ نشدند و به سوی شما گرایش به صلح نشان دادند، الله برای شما هیچ راه و مجوزی قرار نداده است که بر ضد آنان اقدامی انجام دهید. (90)إِلَّا الَّذينَ يَصِلونَ إِلىٰ قَومٍ بَينَكُم وَبَينَهُم ميثاقٌ أَو جاءوكُم حَصِرَت صُدورُهُم أَن يُقاتِلوكُم أَو يُقاتِلوا قَومَهُم ۚ وَلَو شاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُم عَلَيكُم فَلَقاتَلوكُم ۚ فَإِنِ اعتَزَلوكُم فَلَم يُقاتِلوكُم وَأَلقَوا إِلَيكُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَكُم عَلَيهِم سَبيلًا4:90
برخی دیگر را خواهید دید که می‌خواهند هم نزد شما در امان بمانند و هم نزد قوم خود احساس امنیت کنند؛ اما هر بار که به صحنه‌ی فتنه و آزمون بازگردانده می‌شوند، در آن سرنگون می‌گردند. پس اگر از شما کناره نگرفتند، و به‌روشنی پیام آشتی و صلح به شما ندادند، و دست از تعرض و دشمنی برنداشتند، در این صورت آنان را بگیرید و هر جا به دستشان آوردید به قتل برسانید؛ و ما برای شما در برابر آنان حجت و اختیار روشنی قرار داده‌ایم. (91)سَتَجِدونَ آخَرينَ يُريدونَ أَن يَأمَنوكُم وَيَأمَنوا قَومَهُم كُلَّ ما رُدّوا إِلَى الفِتنَةِ أُركِسوا فيها ۚ فَإِن لَم يَعتَزِلوكُم وَيُلقوا إِلَيكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفّوا أَيدِيَهُم فَخُذوهُم وَاقتُلوهُم حَيثُ ثَقِفتُموهُم ۚ وَأُولٰئِكُم جَعَلنا لَكُم عَلَيهِم سُلطانًا مُبينًا4:91
هیچ فرد باایمانی حق ندارد مؤمنی را بکشد؛ جز آن‌که این کار از سر خطا و بی‌قصد انجام شده باشد. و هر کس مؤمنی را نادانسته و ناخواسته بکشد، باید یک برده مؤمن را آزاد کند و نیز خون‌بهایی کامل به خانواده او بپردازد، مگر آنکه آنان از حق خود بگذرند. و اگر مقتول از مردمی باشد که با شما دشمن‌اند ولی خودِ او مؤمن بوده، پس تنها آزاد کردن یک برده مؤمن واجب است. و اگر مقتول از گروهی باشد که میان شما و آنان پیمان همزیستی و آشتی برقرار است، باید خون‌بهایی کامل به خانواده‌اش پرداخت شود و نیز یک برده مؤمن آزاد گردد. و هر کس چنین امکان مالی یا برده‌ای برای آزاد کردن نیابد، باید دو ماه پیاپی روزه بگیرد تا این کار، توبه‌پذیری و بازگشت او نزد الله باشد. و الله دانای مطلق و حکیم است. (92)وَما كانَ لِمُؤمِنٍ أَن يَقتُلَ مُؤمِنًا إِلّا خَطَأً ۚ وَمَن قَتَلَ مُؤمِنًا خَطَأً فَتَحريرُ رَقَبَةٍ مُؤمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلىٰ أَهلِهِ إِلّا أَن يَصَّدَّقوا ۚ فَإِن كانَ مِن قَومٍ عَدُوٍّ لَكُم وَهُوَ مُؤمِنٌ فَتَحريرُ رَقَبَةٍ مُؤمِنَةٍ ۖ وَإِن كانَ مِن قَومٍ بَينَكُم وَبَينَهُم ميثاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلىٰ أَهلِهِ وَتَحريرُ رَقَبَةٍ مُؤمِنَةٍ ۖ فَمَن لَم يَجِد فَصِيامُ شَهرَينِ مُتَتابِعَينِ تَوبَةً مِنَ اللَّهِ ۗ وَكانَ اللَّهُ عَليمًا حَكيمًا4:92
و هر کس آگاهانه و از روی عمد یک مؤمن را بکشد، کیفرش دوزخ است؛ جاودانه در آن می‌ماند. الله بر او خشم می‌گیرد، او را از رحمت خود دور می‌کند، و عذابی بسیار بزرگ برایش آماده کرده است. (93)وَمَن يَقتُل مُؤمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِدًا فيها وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذابًا عَظيمًا4:93

094  ای مؤمنان، مؤمن نیستی، مجاهدین، قاعدین، تشویق به هجرت، مرگ مهاجر

ای مؤمنان، وقتی در راه الله حرکت می‌کنید و با دیگران روبه‌رو می‌شوید، با دقت و احتیاط بررسی کنید و شتاب‌زده قضاوت نکنید و به کسی که به شما نشانه صلح و اسلام می‌دهد نگویید تو مؤمن نیستی، فقط به این دلیل که به دنبال سود و منفعت زودگذر دنیوی هستید، زیرا نزد الله غنایم و پاداش‌های فراوان و پایدار وجود دارد، شما خودتان پیش از این چنین وضعی داشتید و ایمان‌تان آشکار نبود، سپس الله بر شما منت گذاشت و شما را هدایت کرد، پس باز هم با دقت و انصاف بررسی کنید، زیرا الله به همه کارهایی که انجام می‌دهید کاملا آگاه است. (94)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِذا ضَرَبتُم في سَبيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنوا وَلا تَقولوا لِمَن أَلقىٰ إِلَيكُمُ السَّلامَ لَستَ مُؤمِنًا تَبتَغونَ عَرَضَ الحَياةِ الدُّنيا فَعِندَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثيرَةٌ ۚ كَذٰلِكَ كُنتُم مِن قَبلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيكُم فَتَبَيَّنوا ۚ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعمَلونَ خَبيرًا4:94
افراد باایمان که بی‌هیچ عذری کنار نشسته‌اند با کسانی که با مال و جانشان در راه الله تلاش و پیکار می‌کنند یکسان نیستند. خدا کسانی را که با مال و جانشان در راه او می‌کوشند بر کسانی که کنار می‌مانند یک مرتبه برتری داده است. با این حال به هر دو گروه وعده نیکو داده شده است. و بی‌گمان خدا مجاهدان را در مقایسه با کناره‌گیران به پاداشی بسیار بزرگ‌تر برتری بخشیده است. (95)لا يَستَوِي القاعِدونَ مِنَ المُؤمِنينَ غَيرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالمُجاهِدونَ في سَبيلِ اللَّهِ بِأَموالِهِم وَأَنفُسِهِم ۚ فَضَّلَ اللَّهُ المُجاهِدينَ بِأَموالِهِم وَأَنفُسِهِم عَلَى القاعِدينَ دَرَجَةً ۚ وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الحُسنىٰ ۚ وَفَضَّلَ اللَّهُ المُجاهِدينَ عَلَى القاعِدينَ أَجرًا عَظيمًا4:95
و به آنان به نسبت فعالیت‌هایشان درجات، آمرزش و رحمت از سوی الله خواهد رسید؛ زیرا الله نسبت به آنان آمرزنده و مهربان است. (96)دَرَجاتٍ مِنهُ وَمَغفِرَةً وَرَحمَةً ۚ وَكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيمًا4:96
بی‌گمان کسانی که هنگام مرگ ملائکه جانشان را گرفتند و به خود ستم کردند، گفتند: پیش از این در چه حالی بودید؟ گفتند: ما در زمین ضعیف و بی‌قدرت بودیم. پرسیده شد: آیا زمین الله پهناور نبود تا در آن هجرت کنید؟ پس جایگاه آنها دوزخ است و چه بد بازگشتی دارند. (97)إِنَّ الَّذينَ تَوَفّاهُمُ المَلائِكَةُ ظالِمي أَنفُسِهِم قالوا فيمَ كُنتُم ۖ قالوا كُنّا مُستَضعَفينَ فِي الأَرضِ ۚ قالوا أَلَم تَكُن أَرضُ اللَّهِ واسِعَةً فَتُهاجِروا فيها ۚ فَأُولٰئِكَ مَأواهُم جَهَنَّمُ ۖ وَساءَت مَصيرًا4:97
مگر بی‌پناهان مرد و زن و کودک که هیچ تدبیری ندارند و راهی برای هدایت‌شدن نمی‌یابند. (98)إِلَّا المُستَضعَفينَ مِنَ الرِّجالِ وَالنِّساءِ وَالوِلدانِ لا يَستَطيعونَ حيلَةً وَلا يَهتَدونَ سَبيلًا4:98
آنها ممکن است مورد عفو و بخشش الله قرار گیرند و الله بسیار گذشتگر و آمرزنده است. (99)فَأُولٰئِكَ عَسَى اللَّهُ أَن يَعفُوَ عَنهُم ۚ وَكانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفورًا4:99
و هر کس در راه الله هجرت کند در زمین جایگاه‌های امن و فراوانی برای او خواهد بود و هر کس از خانه‌اش برای الله و پیامبرش مهاجرت کند و قبل از رسیدن به مقصد مرگ او را فرا گیرد، اجرش بر الله است و الله همواره آمرزنده و مهربان است (100)وَمَن يُهاجِر في سَبيلِ اللَّهِ يَجِد فِي الأَرضِ مُراغَمًا كَثيرًا وَسَعَةً ۚ وَمَن يَخرُج مِن بَيتِهِ مُهاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسولِهِ ثُمَّ يُدرِكهُ المَوتُ فَقَد وَقَعَ أَجرُهُ عَلَى اللَّهِ ۗ وَكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيمًا4:100

101  نماز کوتاه، تعقيب دشمن

و هنگامی که در زمین به مأموریت یا مسافرت جهاد می‌روید گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه کنید و اگر احتمال می‌دهید که کسانی که کافرند ممکن است شما را به فتنه اندازند یا وضعی پیش بیاید که توان برپایی نماز کامل را نداشته باشید، زیرا همانا کافران برای شما دشمنی آشکار و روشن هستند. (101)وَإِذا ضَرَبتُم فِي الأَرضِ فَلَيسَ عَلَيكُم جُناحٌ أَن تَقصُروا مِنَ الصَّلاةِ إِن خِفتُم أَن يَفتِنَكُمُ الَّذينَ كَفَروا ۚ إِنَّ الكافِرينَ كانوا لَكُم عَدُوًّا مُبينًا4:101
و هنگامی که در میان آنها نماز برپا می‌داری، گروهی از آنان همراه تو بایستند و سلاح‌های خود را به همراه داشته باشند و چون سجده کنند پشت سر تو قرار گیرند و گروه دیگری که نماز نخوانده‌اند بیایند تا با تو نماز بخوانند و هشیاری و سلاح خود را رعایت کنند. کسانی که کافر شده‌اند آرزو می‌کنند که شما از نگهداری سلاح‌ها و اموال‌تان غافل شوید تا بتوانند یک‌جا بر شما هجوم آورند. بر شما گناهی نیست اگر به‌خاطر باران یا بیماری مایل باشید سلاح‌ها را زمین بگذارید، اما احتیاط خود را داشته باشید. الله برای کفار عذابی خوارکننده آماده کرده است. (102)وَإِذا كُنتَ فيهِم فَأَقَمتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلتَقُم طائِفَةٌ مِنهُم مَعَكَ وَليَأخُذوا أَسلِحَتَهُم فَإِذا سَجَدوا فَليَكونوا مِن وَرائِكُم وَلتَأتِ طائِفَةٌ أُخرىٰ لَم يُصَلّوا فَليُصَلّوا مَعَكَ وَليَأخُذوا حِذرَهُم وَأَسلِحَتَهُم ۗ وَدَّ الَّذينَ كَفَروا لَو تَغفُلونَ عَن أَسلِحَتِكُم وَأَمتِعَتِكُم فَيَميلونَ عَلَيكُم مَيلَةً واحِدَةً ۚ وَلا جُناحَ عَلَيكُم إِن كانَ بِكُم أَذًى مِن مَطَرٍ أَو كُنتُم مَرضىٰ أَن تَضَعوا أَسلِحَتَكُم ۖ وَخُذوا حِذرَكُم ۗ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلكافِرينَ عَذابًا مُهينًا4:102
هرگاه نماز را پایان دادید یاد الله کنید چه به‌پا ایستاده و چه نشسته و چه به پهلوهای خود دراز کشیده باشید پس از هرگاه احساس آرامش و اطمینان کردید نماز را به‌پا دارید نماز برای مؤمنان واجب و دارای زمان‌های معیّنی است (103)فَإِذا قَضَيتُمُ الصَّلاةَ فَاذكُرُوا اللَّهَ قِيامًا وَقُعودًا وَعَلىٰ جُنوبِكُم ۚ فَإِذَا اطمَأنَنتُم فَأَقيمُوا الصَّلاةَ ۚ إِنَّ الصَّلاةَ كانَت عَلَى المُؤمِنينَ كِتابًا مَوقوتًا4:103
و در تعقيب دشمن سست و بی‌قدرت نشوید اگر شما رنج و ناراحتی می‌بینید آنها هم همان‌طور رنج می‌برند همان‌طور که شما رنج می‌برید و شما امیدهایی از الله دارید که آن‌ها ندارند و الله دانا و حکیم است. (104)وَلا تَهِنوا فِي ابتِغاءِ القَومِ ۖ إِن تَكونوا تَألَمونَ فَإِنَّهُم يَألَمونَ كَما تَألَمونَ ۖ وَتَرجونَ مِنَ اللَّهِ ما لا يَرجونَ ۗ وَكانَ اللَّهُ عَليمًا حَكيمًا4:104

105  داوری محمّد، دفاع از منافقون، اتهام زدن، فضل الله به محمّد، نتیجه مخالفت دوزخ

ما این کتاب را به‌حق بر تو نازل کردیم تا به آنچه الله به تو نشان می‌دهد میان مردم داوری کنی و هرگز طرف خیانت‌پیشه‌ها مباش و با آنان محاجّه‌گر مباش. (105)إِنّا أَنزَلنا إِلَيكَ الكِتابَ بِالحَقِّ لِتَحكُمَ بَينَ النّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ ۚ وَلا تَكُن لِلخائِنينَ خَصيمًا4:105
و در آنچه که کردی از الله طلب بخشش کن، زیرا خدا همواره بسیار آمرزنده و مهربان است (106)وَاستَغفِرِ اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ كانَ غَفورًا رَحيمًا4:106
و درباره کسانی که به خودشان خیانت می‌کنند جدل و ستیز نکن؛ زیرا الله دوست ندارد کسی که خیانتکار و گناهکار است. (107)وَلا تُجادِل عَنِ الَّذينَ يَختانونَ أَنفُسَهُم ۚ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ مَن كانَ خَوّانًا أَثيمًا4:107
آنها از مردم پنهان می‌کنند اما از الله پنهان نمی‌کنند و الله با آنهاست در حالی که شب هنگام سخنی می‌گویند که الله از آن راضی نیست و الله به آنچه انجام می‌دهند دانا و احاطه‌دار است (108) يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱلنَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنَ ٱللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لَا يَرْضَىٰ مِنَ ٱلْقَوْلِ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا4:108
اینک شما در زندگی دنیا از آنان دفاع می‌کنید، کیست که روز قیامت از آنان دفاع کند؟ یا چه کسی نگهدار و مسئولشان خواهد بود؟ (109)ها أَنتُم هٰؤُلاءِ جادَلتُم عَنهُم فِي الحَياةِ الدُّنيا فَمَن يُجادِلُ اللَّهَ عَنهُم يَومَ القِيامَةِ أَم مَن يَكونُ عَلَيهِم وَكيلًا4:109
و هر که کار بدی انجام دهد یا به خودش ستم کند سپس از الله آمرزش بطلبد، الله را توبه‌پذیر و مهربان خواهد یافت. (110)وَمَن يَعمَل سوءًا أَو يَظلِم نَفسَهُ ثُمَّ يَستَغفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفورًا رَحيمًا4:110
و هر کس گناهی کند، زیان و بار گناه تنها بر خود اوست؛ و خدا آگاه و حکیم است (111)وَمَن يَكسِب إِثمًا فَإِنَّما يَكسِبُهُ عَلىٰ نَفسِهِ ۚ وَكانَ اللَّهُ عَليمًا حَكيمًا4:111
و هر کس گناه یا خطایی کند و سپس آن را به گردن دیگری بیندازد و خود را بی‌گناه جلوه دهد، در حقیقت بار دروغ بزرگی و گناه آشکاری را به دوش کشیده است. (112)وَمَن يَكسِب خَطيئَةً أَو إِثمًا ثُمَّ يَرمِ بِهِ بَريئًا فَقَدِ احتَمَلَ بُهتانًا وَإِثمًا مُبينًا4:112
اگر نبود فضل و رحمت الله بر تو، گروهی از آنها می‌خواستند تو را گمراه کنند و در حقیقت جز خودشان را گمراه نمی‌کنند و هیچ ضرری به تو نمی‌رسانند و الله کتاب و حکمتی را بر تو نازل کرد و آنچه را که پیش از آن نمی‌دانستی به تو آموخت و فضل و نعمت الله بر تو بسیار بزرگ است (113)وَلَولا فَضلُ اللَّهِ عَلَيكَ وَرَحمَتُهُ لَهَمَّت طائِفَةٌ مِنهُم أَن يُضِلّوكَ وَما يُضِلّونَ إِلّا أَنفُسَهُم ۖ وَما يَضُرّونَكَ مِن شَيءٍ ۚ وَأَنزَلَ اللَّهُ عَلَيكَ الكِتابَ وَالحِكمَةَ وَعَلَّمَكَ ما لَم تَكُن تَعلَمُ ۚ وَكانَ فَضلُ اللَّهِ عَلَيكَ عَظيمًا4:113
در بسیاری از گفتارهای درگوشی‌شان خیر و منفعتی نیست مگر کسی که به صدقه دادن یا کار نیک یا اصلاح میان مردم دستور دهد و هر که این کارها را برای خشنودی الله انجام دهد به زودی پاداش بزرگی خواهیم بخشید. (114)لا خَيرَ في كَثيرٍ مِن نَجواهُم إِلّا مَن أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَو مَعروفٍ أَو إِصلاحٍ بَينَ النّاسِ ۚ وَمَن يَفعَل ذٰلِكَ ابتِغاءَ مَرضاتِ اللَّهِ فَسَوفَ نُؤتيهِ أَجرًا عَظيمًا4:114
کسی که پس از آن‌که هدایت برایش روشن شد با پیامبر مخالفت کند و راهی غیر از راه مؤمنان را در پیش گیرد، ما او را رها می‌کنیم به همان عقایدی که داشت و او را به دوزخ می‌سپاریم و چه بد سرایگاهی است. (115)وَمَن يُشاقِقِ الرَّسولَ مِن بَعدِ ما تَبَيَّنَ لَهُ الهُدىٰ وَيَتَّبِع غَيرَ سَبيلِ المُؤمِنينَ نُوَلِّهِ ما تَوَلّىٰ وَنُصلِهِ جَهَنَّمَ ۖ وَساءَت مَصيرًا4:115

116  شرک را نمی‌بخشد، سهم ثابت شیطان از بندگان

و الله هرگز گناهان شریک‌گزینی با خود را نمی‌بخشد اما هر گناه دیگری را هر زمان بخواهد می‌آمرزد و هر کس برای خدا شریک قائل شود راهش بسیار گمراه و دور است (116)إِنَّ اللَّهَ لا يَغفِرُ أَن يُشرَكَ بِهِ وَيَغفِرُ ما دونَ ذٰلِكَ لِمَن يَشاءُ ۚ وَمَن يُشرِك بِاللَّهِ فَقَد ضَلَّ ضَلالًا بَعيدًا4:116
مشرکان تنها مؤنث‌هایی را می‌خوانند غیر از الله،  و اگر غیر از او را بخوانند، چیزی جز شیطانِ سرکش را نمی‌خوانند. (117)إِن يَدعونَ مِن دونِهِ إِلّا إِناثًا وَإِن يَدعونَ إِلّا شَيطانًا مَريدًا4:117
الله شیطان را لعنت کرد. او گفت بی‌گمان از بندگان تو سهمِ ثابت و معینی خواهم گرفت. (118)لَعَنَهُ اللَّهُ ۘ وَقالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِن عِبادِكَ نَصيبًا مَفروضًا4:118
و من مردم را گمراه می‌کنم و به بیم و امیدهای پوچ، دل خوششان می‌سازم و به آنان دستور می‌دهم که گوش‌های چهارپایان را بِبُربَند و به آنان فرمان می‌دهم که آفرینش الله را عوض کنند و هر کس شیطان را به‌ جای الله سرپرست و دوست گیرد بی‌تردید زیان بزرگ و آشکاری کرده است. (119)وَلَأُضِلَّنَّهُم وَلَأُمَنِّيَنَّهُم وَلَآمُرَنَّهُم فَلَيُبَتِّكُنَّ آذانَ الأَنعامِ وَلَآمُرَنَّهُم فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلقَ اللَّهِ ۚ وَمَن يَتَّخِذِ الشَّيطانَ وَلِيًّا مِن دونِ اللَّهِ فَقَد خَسِرَ خُسرانًا مُبينًا4:119
او به آنها وعده می‌دهد و آرزوهای دروغین به دلشان می‌نشاند و آنچه شیطان به آنها وعده می‌دهد چیزی جز فریب و گمراهی نیست. (120)يَعِدُهُم وَيُمَنّيهِم ۖ وَما يَعِدُهُمُ الشَّيطانُ إِلّا غُرورًا4:120
آنها جایگاهشان دوزخ است و از آن هیچ راه گریزی نخواهند یافت (121)أُولٰئِكَ مَأواهُم جَهَنَّمُ وَلا يَجِدونَ عَنها مَحيصًا4:121
و کسانی که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند، ما آنها را داخل باغ‌هایی می‌کنیم که از زیر درختان و زمین‌هایشان رودهایی جریان دارد؛ در آنجا ابدًا جاودان خواهند بود؛ وعده الله حقیقی است و چه کسی راستگوتر از الله در گفتار است؟ (122)وَالَّذينَ آمَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ سَنُدخِلُهُم جَنّاتٍ تَجري مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدينَ فيها أَبَدًا ۖ وَعدَ اللَّهِ حَقًّا ۚ وَمَن أَصدَقُ مِنَ اللَّهِ قيلًا4:122

123 عمل بد جزای بد، روش ابراهیم، حنیف، احاط الله بر هر چیز

آرزوها و تمنّیات شما و آرزوهای اهل کتاب سودی نمی‌بخشد؛ هر کس کار بدی انجام دهد به‌خاطر آن جزا خواهد دید و جز الله هیچ ولی و یاوری برای او نخواهد بود و هیچ پشتیبانی نخواهد یافت. (123)لَيسَ بِأَمانِيِّكُم وَلا أَمانِيِّ أَهلِ الكِتابِ ۗ مَن يَعمَل سوءًا يُجزَ بِهِ وَلا يَجِد لَهُ مِن دونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلا نَصيرًا4:123
هر کسی از انسان‌ها، چه مرد باشد و چه زن، اگر کارهای شایسته انجام دهد و ایمان داشته باشد، به بهشت وارد می‌شوند و حتی ذره‌ای از حقشان ضایع نخواهد شد(124)وَمَن يَعمَل مِنَ الصّالِحاتِ مِن ذَكَرٍ أَو أُنثىٰ وَهُوَ مُؤمِنٌ فَأُولٰئِكَ يَدخُلونَ الجَنَّةَ وَلا يُظلَمونَ نَقيرًا4:124
و چه کسی دینش بهتر است از کسی که رویش را تسلیم الله کند در حالی که نیکوکار باشد و روش ابراهیم را پیروی کند که منحرف از حق نباشد و الله ابراهیم را دوست و یار خود قرار داد (125)وَمَن أَحسَنُ دينًا مِمَّن أَسلَمَ وَجهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحسِنٌ وَاتَّبَعَ مِلَّةَ إِبراهيمَ حَنيفًا ۗ وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبراهيمَ خَليلًا4:125
الله مالک و صاحب همه چیزهایی است که در آسمان‌ها و زمین وجود دارد و الله بر همه امور آگاه و احاطه دارد؛ هیچ چیز از دانایی او پنهان نیست. (126)وَلِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرضِ ۚ وَكانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيءٍ مُحيطًا4:126

127 فتوا، زنان و یتیمان، شکایت زنان، عدم تعادل بین زنان

آن‌ها در مورد زنان از تو فتوا می‌خواهند بگو الله دربارهٔ آن‌ها به شما فتوا می‌دهد و آنچه در کتاب آسمانی دربارهٔ حقوق یتیمان و زنان خوانده می‌شود بر شما تلاوت می‌شود زنانی که سهمشان از حقوق نوشته‌شده به آن‌ها داده نمی‌شود و شما دل در گرو ازدواج با آن‌ها دارید و کودکانی که ناتوان و تحت‌ضعف هستند و اینکه شما نسبت به یتیمان عدالت را برقرار کنید و هر کار خیری که انجام دهید بی‌گمان الله از آن آگاه است (127)وَيَستَفتونَكَ فِي النِّساءِ ۖ قُلِ اللَّهُ يُفتيكُم فيهِنَّ وَما يُتلىٰ عَلَيكُم فِي الكِتابِ في يَتامَى النِّساءِ اللّاتي لا تُؤتونَهُنَّ ما كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرغَبونَ أَن تَنكِحوهُنَّ وَالمُستَضعَفينَ مِنَ الوِلدانِ وَأَن تَقوموا لِليَتامىٰ بِالقِسطِ ۚ وَما تَفعَلوا مِن خَيرٍ فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِهِ عَليمًا4:127
اگر زنی از شوهرش به خاطر سرپیچی یا کناره‌گیری بیم داشته باشد، مانعی نیست که هر دو برای اصلاح وضع با هم پیمان و مصالحه کنند؛ و سازش بهتر است. طمع و خودخواهی در دل‌ها وارد شده است، و اگر شما نیکویی کنید و پرهیزگاری پیشه کنید، الله نسبت به کارهای شما آگاه و آشناست. (128)وَإِنِ امرَأَةٌ خافَت مِن بَعلِها نُشوزًا أَو إِعراضًا فَلا جُناحَ عَلَيهِما أَن يُصلِحا بَينَهُما صُلحًا ۚ وَالصُّلحُ خَيرٌ ۗ وَأُحضِرَتِ الأَنفُسُ الشُّحَّ ۚ وَإِن تُحسِنوا وَتَتَّقوا فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعمَلونَ خَبيرًا4:128
و شما هرگز نخواهید توانست میان زنان به‌طور کامل دادگر و بی‌طرف رفتار کنید حتی اگر بخواهید؛ پس از جانب یک‌طرف متمایل نشوید تا دیگری را معلق و رها نکنید؛ و اگر اصلاح کنید و تقوای الهی پیشه سازید الله بسیار آمرزنده و مهربان است (129)وَلَن تَستَطيعوا أَن تَعدِلوا بَينَ النِّساءِ وَلَو حَرَصتُم ۖ فَلا تَميلوا كُلَّ المَيلِ فَتَذَروها كَالمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِن تُصلِحوا وَتَتَّقوا فَإِنَّ اللَّهَ كانَ غَفورًا رَحيمًا4:129
و اگر از هم جدا شوند، الله هر یک را به اندازه کوشش و توانایی‌شان روزی می‌دهد و الله بسیار گشایش‌دهنده و حکیم است. (130)وَإِن يَتَفَرَّقا يُغنِ اللَّهُ كُلًّا مِن سَعَتِهِ ۚ وَكانَ اللَّهُ واسِعًا حَكيمًا4:130

131 الله مالک همه چیز، جایگزین کردن انسانها، مزد دنیا و آخرت

الله مالک همه چیزهایی است که در آسمان‌ها و زمین هستند. ما به کسانی که پیش از شما کتاب گرفته‌اند و به شما نیز سفارش کرده‌ایم که از الله پروا کنید. اگر کافر شوید باز هم هر آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آنِ الله است و الله بی‌نیاز و ستوده است. (131)وَلِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرضِ ۗ وَلَقَد وَصَّينَا الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ مِن قَبلِكُم وَإِيّاكُم أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ ۚ وَإِن تَكفُروا فَإِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرضِ ۚ وَكانَ اللَّهُ غَنِيًّا حَميدًا4:131
و برای الله است هر چه در آسمان‌ها و هر چه در زمین است و الله برای کفایت کارها و نگهداری‌‌شان بس است. (132)وَلِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرضِ ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ وَكيلًا4:132
اگر الله بخواهد شما مردم را می‌برد و به‌جای‌تان گروه‌هایی دیگر می‌آورد و الله بر این کار توانا است. (133)إِن يَشَأ يُذهِبكُم أَيُّهَا النّاسُ وَيَأتِ بِآخَرينَ ۚ وَكانَ اللَّهُ عَلىٰ ذٰلِكَ قَديرًا4:133
هر کس پاداش دنیا را بخواهد، پس نزد الله هم پاداش دنیا هست و هم پاداش آخرت. و الله شنوا و بیناست. (134)مَن كانَ يُريدُ ثَوابَ الدُّنيا فَعِندَ اللَّهِ ثَوابُ الدُّنيا وَالآخِرَةِ ۚ وَكانَ اللَّهُ سَميعًا بَصيرًا4:134

135 ای مؤمنان، قائم به عدالت، اصول دین، همنشین، فریب منافقین

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، بر عدالت استوار باشید و گواه حق برای الله باشید حتی اگر این گواهی بر علیه خودتان یا بر پدر و مادرتان و خویشاوندانتان باشد؛ چه آن‌ها توانگر باشند چه نیازمند، خدا به هر دو بیشتر از شما شایسته و سزاوار است؛ پس هوا و هوس را پیروی نکنید تا از عدالت باز نمانید و اگر از عدالت برگردید یا خودداری کنید، بدانید که الله از آن‌چه انجام می‌دهید آگاه است. (135)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا كونوا قَوّامينَ بِالقِسطِ شُهَداءَ لِلَّهِ وَلَو عَلىٰ أَنفُسِكُم أَوِ الوالِدَينِ وَالأَقرَبينَ ۚ إِن يَكُن غَنِيًّا أَو فَقيرًا فَاللَّهُ أَولىٰ بِهِما ۖ فَلا تَتَّبِعُوا الهَوىٰ أَن تَعدِلوا ۚ وَإِن تَلووا أَو تُعرِضوا فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِما تَعمَلونَ خَبيرًا4:135
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، ایمان بیاورید به الله و پیامبر او و به کتابی که بر پیامبرش نازل شده و به کتاب‌هایی که پیش از آن نازل شده‌اند. و هر که به الله یا فرشتگانش یا کتاب‌هایش یا پیامبرانش یا روز واپسین کافر شود، از حقیقت بسیار دور و گمراه شده است. (136)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا آمِنوا بِاللَّهِ وَرَسولِهِ وَالكِتابِ الَّذي نَزَّلَ عَلىٰ رَسولِهِ وَالكِتابِ الَّذي أَنزَلَ مِن قَبلُ ۚ وَمَن يَكفُر بِاللَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَاليَومِ الآخِرِ فَقَد ضَلَّ ضَلالًا بَعيدًا4:136
کسانی که ایمان آوردند سپس کافر شدند سپس دوباره ایمان آوردند سپس باز کافر شدند و بر کفرشان افزود شد، الله هرگز آنها را نمی‌آمرزد و راه هدایت را نیز به سویشان نشان نخواهد داد. (137)إِنَّ الَّذينَ آمَنوا ثُمَّ كَفَروا ثُمَّ آمَنوا ثُمَّ كَفَروا ثُمَّ ازدادوا كُفرًا لَم يَكُنِ اللَّهُ لِيَغفِرَ لَهُم وَلا لِيَهدِيَهُم سَبيلًا4:137
به منافقان مژده بده که برایشان عذابی دردناک است. (138)بَشِّرِ المُنافِقينَ بِأَنَّ لَهُم عَذابًا أَليمًا4:138
کسانی که به جای مؤمنان، کفار را دوست و پشتیبان خود می‌گیرند؛ آیا می‌خواهند از آن‌ها عزت و بزرگی به دست آورند؟ در حالی که عزت و شرافت از آنِ آلله  است، همواره و برای همیشه. (139)الَّذينَ يَتَّخِذونَ الكافِرينَ أَولِياءَ مِن دونِ المُؤمِنينَ ۚ أَيَبتَغونَ عِندَهُمُ العِزَّةَ فَإِنَّ العِزَّةَ لِلَّهِ جَميعًا4:139
و الله در کتاب به شما فرمان داده است که هرگاه آیات الله را شنیدید و کسانی به آنها کفر ورزیدند و به پیام‌های الهی تمسخر کردند، با آنها ننشینید تا درباره موضوعی دیگر وارد بحث شوند. اگر با آنان هم‌نشین شوید، در حقیقت مانند خودِ آنان خواهید بود. الله منافقان و کافران را همه با هم در جهنم گرد خواهد آورد. (140)وَقَد نَزَّلَ عَلَيكُم فِي الكِتابِ أَن إِذا سَمِعتُم آياتِ اللَّهِ يُكفَرُ بِها وَيُستَهزَأُ بِها فَلا تَقعُدوا مَعَهُم حَتّىٰ يَخوضوا في حَديثٍ غَيرِهِ ۚ إِنَّكُم إِذًا مِثلُهُم ۗ إِنَّ اللَّهَ جامِعُ المُنافِقينَ وَالكافِرينَ في جَهَنَّمَ جَميعًا4:140
کسانی که چشم به دستاورد شما دوخته‌اند و در کمین‌اند اگر برای شما فتح و پیروزی‌ای از طرف الله پیش بیاید می‌گویند مگر ما همراه شما نبودیم و اگر نصیبِ کفار شود می‌گویند مگر ما بر شما چیره نشدیم و شما را از مؤمنان بازداشتیم پس روز قیامت الله میان شما داوری خواهد کرد و هرگز الله به کفار راه تسلط بر مؤمنان نمی‌دهد. (141)الَّذينَ يَتَرَبَّصونَ بِكُم فَإِن كانَ لَكُم فَتحٌ مِنَ اللَّهِ قالوا أَلَم نَكُن مَعَكُم وَإِن كانَ لِلكافِرينَ نَصيبٌ قالوا أَلَم نَستَحوِذ عَلَيكُم وَنَمنَعكُم مِنَ المُؤمِنينَ ۚ فَاللَّهُ يَحكُمُ بَينَكُم يَومَ القِيامَةِ ۗ وَلَن يَجعَلَ اللَّهُ لِلكافِرينَ عَلَى المُؤمِنينَ سَبيلًا4:141
منافقان می‌خواهند الله را فریب دهند اما الله است که آن‌ها را فریب می‌دهد؛ و وقتی برای نماز می‌ایستند خسته و بی‌انگیزه‌اند، برای آدم‌ها خودنمایی می‌کنند و جز اندکی الله را به یاد نمی‌آورند. (142)إِنَّ المُنافِقينَ يُخادِعونَ اللَّهَ وَهُوَ خادِعُهُم وَإِذا قاموا إِلَى الصَّلاةِ قاموا كُسالىٰ يُراءونَ النّاسَ وَلا يَذكُرونَ اللَّهَ إِلّا قَليلًا4:142
کسانی که در تردید و دودلی میان این گروه و آن گروه گیر افتاده‌اند، نه به سمت اینان گرایش دارند و نه به سمت آنان، و هر که خدا را گمراه کند، برای او هیچ راه هدایت و راهنمایی‌ای نخواهی یافت. (143)مُذَبذَبينَ بَينَ ذٰلِكَ لا إِلىٰ هٰؤُلاءِ وَلا إِلىٰ هٰؤُلاءِ ۚ وَمَن يُضلِلِ اللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ سَبيلًا4:143

144 ای مؤمنان، دوست، منافقان، توبه، بلند گفتن، چشم‌پوشی، اتحاد رسولان

اى کسانى که ايمان آورده‌ايد، ديگرانِ کافر را به جاى مؤمنان دوست و سرپرست نگيريد؛ آيا مى‌خواهيد به دنبال اين کار براى الله بر شما حکومتى آشكار قرار دهيد؟ (144)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَتَّخِذُوا الكافِرينَ أَولِياءَ مِن دونِ المُؤمِنينَ ۚ أَتُريدونَ أَن تَجعَلوا لِلَّهِ عَلَيكُم سُلطانًا مُبينًا4:144
منافقان در پایین‌ترین طبقهٔ آتش دوزخ قرار دارند و هرگز برای آن‌ها یاری‌کننده‌ای پیدا نخواهی کرد (145)إِنَّ المُنافِقينَ فِي الدَّركِ الأَسفَلِ مِنَ النّارِ وَلَن تَجِدَ لَهُم نَصيرًا4:145
مگر کسانی که توبه کردند، کارهایشان را درست ساختند، به الله پناه بردند و دین خود را برای الله خالص کردند؛ اینان با مؤمنانند و الله به مؤمنان پاداش بزرگی خواهد داد. (146)إِلَّا الَّذينَ تابوا وَأَصلَحوا وَاعتَصَموا بِاللَّهِ وَأَخلَصوا دينَهُم لِلَّهِ فَأُولٰئِكَ مَعَ المُؤمِنينَ ۖ وَسَوفَ يُؤتِ اللَّهُ المُؤمِنينَ أَجرًا عَظيمًا4:146
الله چه کار می‌تواند با عذاب شما بکند اگر شکرگزار باشید و ایمان داشته باشید؛ الله قدرشناس و داناست. (147)ما يَفعَلُ اللَّهُ بِعَذابِكُم إِن شَكَرتُم وَآمَنتُم ۚ وَكانَ اللَّهُ شاكِرًا عَليمًا4:147
الله آشکارا بدگویی کردن را دوست ندارد، مگر اینکه کسی مورد ظلم قرار گرفته باشد و الله شنوا و داناست. (148)لا يُحِبُّ اللَّهُ الجَهرَ بِالسّوءِ مِنَ القَولِ إِلّا مَن ظُلِمَ ۚ وَكانَ اللَّهُ سَميعًا عَليمًا4:148
اگر خیری را آشکار کنید یا آن را پنهان دارید یا از بدی چشم‌پوشی کنید، الله بخشنده و تواناست. (149)إِن تُبدوا خَيرًا أَو تُخفوهُ أَو تَعفوا عَن سوءٍ فَإِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا قَديرًا4:149
کسانی که به الله و پیامبران او کافر می‌شوند و می‌خواهند میان الله و پیامبران او تفرقه بیندازند و می‌گویند به بعضی ایمان می‌آوریم و به بعضی کافر می‌شویم و می‌خواهند میان آن‌ها راهی برای خود اختیار کنند. (150)إِنَّ الَّذينَ يَكفُرونَ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيُريدونَ أَن يُفَرِّقوا بَينَ اللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيَقولونَ نُؤمِنُ بِبَعضٍ وَنَكفُرُ بِبَعضٍ وَيُريدونَ أَن يَتَّخِذوا بَينَ ذٰلِكَ سَبيلًا4:150
آنها همان کافران واقعی‌اند و برای کافران عذاب رسوایی‌آمیز و خوارکننده‌ای آماده کرده‌ایم. (151)أُولٰئِكَ هُمُ الكافِرونَ حَقًّا ۚ وَأَعتَدنا لِلكافِرينَ عَذابًا مُهينًا4:151
و کسانی که به الله و پیامبران او ایمان آورده‌اند و بین هیچ‌یک از پیامبران فرق نگذاردند، پاداش‌شان به آن‌ها داده خواهد شد؛ و الله بخشنده و مهربان است. (152)وَالَّذينَ آمَنوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَلَم يُفَرِّقوا بَينَ أَحَدٍ مِنهُم أُولٰئِكَ سَوفَ يُؤتيهِم أُجورَهُم ۗ وَكانَ اللَّهُ غَفورًا رَحيمًا4:152

153 پرسش اهل کتاب، دیدن الله، صاعقه، گوساله، طور، قتل انبیاء، مُهر الله

مردمان اهل کتاب از تو طلب کردند که کتابی آسمانی بر ایشان نازل کنی؛ آنان پیش از این از موسی درخواستی بزرگ‌تر هم کردند و گفتند به ما الله را آشکارا نشان بده و به‌خاطر ستم و لجاجت‌شان صاعقه آنان را گرفت؛ سپس پس از این‌که دلایل روشن به آنها رسید، گوساله‌ای را پرستش کردند؛ ما آن خطایشان را بخشیدیم و به موسی صاحبِ نشانه و قدرتی آشکار بخشیدیم. (153)يَسأَلُكَ أَهلُ الكِتابِ أَن تُنَزِّلَ عَلَيهِم كِتابًا مِنَ السَّماءِ ۚ فَقَد سَأَلوا موسىٰ أَكبَرَ مِن ذٰلِكَ فَقالوا أَرِنَا اللَّهَ جَهرَةً فَأَخَذَتهُمُ الصّاعِقَةُ بِظُلمِهِم ۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا العِجلَ مِن بَعدِ ما جاءَتهُمُ البَيِّناتُ فَعَفَونا عَن ذٰلِكَ ۚ وَآتَينا موسىٰ سُلطانًا مُبينًا4:153
ما کوه طور را بر سرشان بالا بردیم و پیمانشان را آشکار ساختیم و به آنها گفتیم از در وارد شوید در حالی که سجده‌کنانید و به آنان فرمان دادیم در روز سبت تجاوز نکنید و از آنها پیمانی سخت گرفتیم. (154)وَرَفَعنا فَوقَهُمُ الطّورَ بِميثاقِهِم وَقُلنا لَهُمُ ادخُلُوا البابَ سُجَّدًا وَقُلنا لَهُم لا تَعدوا فِي السَّبتِ وَأَخَذنا مِنهُم ميثاقًا غَليظًا4:154
به‌سبب این‌که آن‌ها پیمان‌هایی را که بسته بودند شکستند، و آیات الله را تکذیب کردند، و پیامبران را به ناحق کشتند، و گفتند دل‌های ما محجوب است؛ بلکه الله به‌خاطر کفرشان بر دل‌هایشان مهر زده است، بنابراین جز عده‌ای اندک ایمان نمی‌آورند. (155)فَبِما نَقضِهِم ميثاقَهُم وَكُفرِهِم بِآياتِ اللَّهِ وَقَتلِهِمُ الأَنبِياءَ بِغَيرِ حَقٍّ وَقَولِهِم قُلوبُنا غُلفٌ ۚ بَل طَبَعَ اللَّهُ عَلَيها بِكُفرِهِم فَلا يُؤمِنونَ إِلّا قَليلًا4:155

156 بُهتان به مریم، کشتن عیسی، بالارفتن عیسی، حرام شدن، ربای ممنوع، دانشمندان عمیق

و به خاطر کفرشان و به خاطر سخنانشان درباره مریم، به او دروغی بزرگ بستند. (156)وَبِكُفرِهِم وَقَولِهِم عَلىٰ مَريَمَ بُهتانًا عَظيمًا4:156
و گفتند ما مسیح عیسی بن مریم، رسول الله را کشتیم؛ در حالی که او را نکشتند و او را مصلوب هم نکردند بلکه برایشان شبیه‌سازی شد. اما کسانی که درباره آن با هم اختلاف کردند در تردید به سر می‌برند؛ هیچ دانشی از آن ندارند جز پیروی از گمان و حدس، و مطمئناً او را نکشتند. (157)وَقَولِهِم إِنّا قَتَلنَا المَسيحَ عيسَى ابنَ مَريَمَ رَسولَ اللَّهِ وَما قَتَلوهُ وَما صَلَبوهُ وَلٰكِن شُبِّهَ لَهُم ۚ وَإِنَّ الَّذينَ اختَلَفوا فيهِ لَفي شَكٍّ مِنهُ ۚ ما لَهُم بِهِ مِن عِلمٍ إِلَّا اتِّباعَ الظَّنِّ ۚ وَما قَتَلوهُ يَقينًا4:157
ولی الله او را نزد خود بالا برد و الله شکست‌ناپذیر و حکیم است. (158)بَل رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَيهِ ۚ وَكانَ اللَّهُ عَزيزًا حَكيمًا4:158
و هیچ‌یک از اهل کتاب نیست مگر اینکه پیش از مرگش به آن کتاب ایمان می‌آورد و روز قیامت بر آنها شاهد خواهد بود. (159)وَإِن مِن أَهلِ الكِتابِ إِلّا لَيُؤمِنَنَّ بِهِ قَبلَ مَوتِهِ ۖ وَيَومَ القِيامَةِ يَكونُ عَلَيهِم شَهيدًا4:159
به خاطر ستمی که از طرف گروهی از یهود شد برای آنان خوراکی‌های پاک و حلال را حرام کردیم و به‌دلیل این‌که بسیار مردم را از راه الله باز داشتند. (160)فَبِظُلمٍ مِنَ الَّذينَ هادوا حَرَّمنا عَلَيهِم طَيِّباتٍ أُحِلَّت لَهُم وَبِصَدِّهِم عَن سَبيلِ اللَّهِ كَثيرًا4:160
و سودی که از مردم می‌گیرند در حالی که از آن نهی شده‌اند و مال مردم را به ناحق می‌خورند؛ برای بعضی از کفار از میان آنها عذابی دردناک آماده کرده‌ایم. (161)وَأَخذِهِمُ الرِّبا وَقَد نُهوا عَنهُ وَأَكلِهِم أَموالَ النّاسِ بِالباطِلِ ۚ وَأَعتَدنا لِلكافِرينَ مِنهُم عَذابًا أَليمًا4:161
امّا کسانی که در دانش ثابت و پایدارند، برخی از آنان چنین‌اند و مومنان به آنچه بر تو نازل شده و به آنچه پیش از تو نازل شده است ایمان می‌آورند؛ کسانی که نماز را به‌پا می‌دارند و زکات می‌دهند و به الله و روز واپسین باور دارند؛ این‌ها را پاداشی بزرگ خواهیم داد. (162)لٰكِنِ الرّاسِخونَ فِي العِلمِ مِنهُم وَالمُؤمِنونَ يُؤمِنونَ بِما أُنزِلَ إِلَيكَ وَما أُنزِلَ مِن قَبلِكَ ۚ وَالمُقيمينَ الصَّلاةَ ۚ وَالمُؤتونَ الزَّكاةَ وَالمُؤمِنونَ بِاللَّهِ وَاليَومِ الآخِرِ أُولٰئِكَ سَنُؤتيهِم أَجرًا عَظيمًا4:162

163 وحی پیامبران، پیامبران ناشناس، گواهی الله، مالکیت الله

ما به تو وحی کردیم همان گونه که به نوح و دیگر پیامبران پس از او وحی کردیم و به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و فرزندان یعقوب و عیسی و ایوب و یونس و هارون و سلیمان نیز وحی فرستادیم و به داوود زبور دادیم. (163)إِنّا أَوحَينا إِلَيكَ كَما أَوحَينا إِلىٰ نوحٍ وَالنَّبِيّينَ مِن بَعدِهِ ۚ وَأَوحَينا إِلىٰ إِبراهيمَ وَإِسماعيلَ وَإِسحاقَ وَيَعقوبَ وَالأَسباطِ وَعيسىٰ وَأَيّوبَ وَيونُسَ وَهارونَ وَسُلَيمانَ ۚ وَآتَينا داوودَ زَبورًا4:163
ما پیش‌تر برایت از پیامبران و قصه‌هایشان نقل کرده‌ایم و پیامبرانی هم بوده‌اند که حکایتشان را برایت نقل نکرده‌ایم؛ و خداوند با موسی به گونه‌ای سخن گفته است که مستقیماً او را خطاب کرده و با او تکلّم داشته است. (164)وَرُسُلًا قَد قَصَصناهُم عَلَيكَ مِن قَبلُ وَرُسُلًا لَم نَقصُصهُم عَلَيكَ ۚ وَكَلَّمَ اللَّهُ موسىٰ تَكليمًا4:164
پیامبرانی فرستاد که بشارت‌دهنده و ترساننده بودند تا پس از پیامبران برای مردم هیچ بهانه و حجتی نسبت به الله باقی نماند و الله همیشه شکست‌ناپذیر و حکیم است (165)رُسُلًا مُبَشِّرينَ وَمُنذِرينَ لِئَلّا يَكونَ لِلنّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعدَ الرُّسُلِ ۚ وَكانَ اللَّهُ عَزيزًا حَكيمًا4:165
الله به آنچه بر تو نازل کرده گواهی می‌دهد؛ آن را به علم و دانایی خود نازل کرده و فرشتگان نیز گواهی می‌دهند و الله برای گواهی دادن بس است. (166)لٰكِنِ اللَّهُ يَشهَدُ بِما أَنزَلَ إِلَيكَ ۖ أَنزَلَهُ بِعِلمِهِ ۖ وَالمَلائِكَةُ يَشهَدونَ ۚ وَكَفىٰ بِاللَّهِ شَهيدًا4:166
همانا کسانی که کفر ورزیدند و راه الله را سد کردند، به گمراهی بسیار دوری افتاده‌اند. (167)إِنَّ الَّذينَ كَفَروا وَصَدّوا عَن سَبيلِ اللَّهِ قَد ضَلّوا ضَلالًا بَعيدًا4:167
کسانی که کافر شدند و ستم روا داشتند، الله هرگز آنان را نمی‌بخشد و راه هدایت را به آنان نشان نخواهد داد. (168)إِنَّ الَّذينَ كَفَروا وَظَلَموا لَم يَكُنِ اللَّهُ لِيَغفِرَ لَهُم وَلا لِيَهدِيَهُم طَريقًا4:168
مگر راه دوزخ است که در آن جاودانه و همیشگی خواهند ماند و این کار برای الله آسان است (169)إِلّا طَريقَ جَهَنَّمَ خالِدينَ فيها أَبَدًا ۚ وَكانَ ذٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسيرًا4:169
اى مردم، پیامبر با حقیقت از جانب پروردگارتان نزد شما آمده است، پس ایمان بیاورید که برای شما بهتر است؛ و اگر کافر شوید، آنچه در آسمان‌ها و زمین است از آن الله است؛ و الله دانا و حکیم است. (170)يا أَيُّهَا النّاسُ قَد جاءَكُمُ الرَّسولُ بِالحَقِّ مِن رَبِّكُم فَآمِنوا خَيرًا لَكُم ۚ وَإِن تَكفُروا فَإِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَالأَرضِ ۚ وَكانَ اللَّهُ عَليمًا حَكيمًا4:170

171 ای اهل کتاب، کلمه و روح الله، مؤمنان کافران، نور آشکار

ای اهل کتاب، در باور دینی خود افراط نکنید و درباره الله جز سخن درست نگویید. مسیح، عیسی پسر مریم، تنها فرستاده الله است و سخن اوست که آن را به مریم رساند و روحی است که از جانب اوست. پس به الله و پیامبرانش ایمان بیاورید و نگویید خدا سه تاست، دست بردارید که این برای شما بهتر است. الله فقط یک معبود یگانه است، او پاک و منزه است از این که فرزندی داشته باشد. هرچه در آسمان‌ها و هرچه در زمین است از آنِ اوست و الله برای سرپرستی و تدبیر همه چیز کافی است. (171)يا أَهلَ الكِتابِ لا تَغلوا في دينِكُم وَلا تَقولوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الحَقَّ ۚ إِنَّمَا المَسيحُ عيسَى ابنُ مَريَمَ رَسولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلقاها إِلىٰ مَريَمَ وَروحٌ مِنهُ ۖ فَآمِنوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ۖ وَلا تَقولوا ثَلاثَةٌ ۚ انتَهوا خَيرًا لَكُم ۚ إِنَّمَا اللَّهُ إِلٰهٌ واحِدٌ ۖ سُبحانَهُ أَن يَكونَ لَهُ وَلَدٌ ۘ لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرضِ ۗ وَكَفىٰ بِاللَّهِ وَكيلًا4:171
هرگز مسیح از این‌که بندهٔ الله باشد ابا ندارد، و نه فرشتگان مقرّب؛ و هر کس از عبادت او سر باز زند و تکبّر ورزد، پس به‌زودی همهٔ آنان را به سوی خود گرد خواهد آورد. (172)لَن يَستَنكِفَ المَسيحُ أَن يَكونَ عَبدًا لِلَّهِ وَلَا المَلائِكَةُ المُقَرَّبونَ ۚ وَمَن يَستَنكِف عَن عِبادَتِهِ وَيَستَكبِر فَسَيَحشُرُهُم إِلَيهِ جَميعًا4:172
اما کسانی که ایمان آوردند و کارهای درست و شایسته انجام دادند، خدا پاداششان را به طور کامل به آنان می‌دهد و از بخشش و بزرگواری خود چیزی بیش از آن هم به ایشان می‌بخشد و اما کسانی که از پذیرش حق سر باز زدند و با تکبر برخورد کردند، آنان را به عذابی دردناک گرفتار می‌کند و آنان جز الله هیچ پشتیبان و یاوری برای خود نخواهند یافت. (173)فَأَمَّا الَّذينَ آمَنوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ فَيُوَفّيهِم أُجورَهُم وَيَزيدُهُم مِن فَضلِهِ ۖ وَأَمَّا الَّذينَ استَنكَفوا وَاستَكبَروا فَيُعَذِّبُهُم عَذابًا أَليمًا وَلا يَجِدونَ لَهُم مِن دونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلا نَصيرًا4:173
ای مردم، نشانه‌ای روشن و قاطع از سوی پروردگارتان به شما رسیده است، و ما برای شما نوری آشکار و راهنما فرستاده‌ایم که حقیقت را روشن می‌کند. (174)يا أَيُّهَا النّاسُ قَد جاءَكُم بُرهانٌ مِن رَبِّكُم وَأَنزَلنا إِلَيكُم نورًا مُبينًا4:174
اما کسانی که به الله ایمان آورده‌اند و به او پناه برده و به او تکیه کرده‌اند، الله آنان را در رحمت و بخشش فراوان خود وارد می‌کند و آنان را به سوی خود، در راهی روشن، درست و بی‌انحراف هدایت می‌کند. (175)فَأَمَّا الَّذينَ آمَنوا بِاللَّهِ وَاعتَصَموا بِهِ فَسَيُدخِلُهُم في رَحمَةٍ مِنهُ وَفَضلٍ وَيَهديهِم إِلَيهِ صِراطًا مُستَقيمًا4:175

176  کلاله و قوانین ارث

از تو درباره ارث کسی می‌پرسند که پدر و فرزندی از خود باقی نگذاشته است. بگو الله حکم این موضوع را برای شما روشن می‌کند. اگر انسانی از دنیا برود و فرزندی نداشته باشد و تنها یک خواهر داشته باشد، نیمی از اموالی که بر جای گذاشته به او می‌رسد. و اگر آن خواهر از دنیا برود و فرزندی نداشته باشد، برادرش همه دارایی او را به ارث می‌برد. و اگر دو خواهر باشند، دو سوم از آنچه باقی مانده سهم آنان است. و اگر چند برادر و خواهر باشند، سهم هر مرد برابر با سهم دو زن خواهد بود. الله این احکام را برای شما بیان می‌کند تا دچار گمراهی نشوید و الله به هر چیزی آگاه است. (176)يَستَفتونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفتيكُم فِي الكَلالَةِ ۚ إِنِ امرُؤٌ هَلَكَ لَيسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُختٌ فَلَها نِصفُ ما تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُها إِن لَم يَكُن لَها وَلَدٌ ۚ فَإِن كانَتَا اثنَتَينِ فَلَهُمَا الثُّلُثانِ مِمّا تَرَكَ ۚ وَإِن كانوا إِخوَةً رِجالًا وَنِساءً فَلِلذَّكَرِ مِثلُ حَظِّ الأُنثَيَينِ ۗ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُم أَن تَضِلّوا ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيءٍ عَليمٌ4:176
Nach oben scrollen