| پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرود | أَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ |
اولین جنگ و پیروزی معجزه آسای مسلمین: جنگ بدر در سال ۲ هجری قمری (معادل حدود سال ۶۲۳ میلادی) رخ داد. این جنگ یکی از مهمترین و سرنوشتسازترین نبردهای صدر اسلام بود که بین مسلمانان مدینه به رهبری پیامبر اسلام (ص) و قریش مکه رخ داد. چگونگی جنگ بدر:
|
| در یکی از سفرهای کاروان ابوسفیان از مکه به سوی شام، در حوالی مدینه، پیامبر اسلام طبق برنامهای که از طریق وحی برایش ترسیم شده بود، چند نفر را مخفیانه فرستاد تا دنبال کاروان ابوسفیان بروند و وانمود کنند احتمال دارد قصد حمله به کاروان را داشته باشند. ابوسفیان گرچه از مدینه به سوی شام گذشت و حادثهای رخ نداد، در بازگشت از شام آثاری دید که نشان میداد ممکن است مورد حمله مسلمانان قرار گیرد. بنابراین فوری به مکه اطلاع داد تا لشگری مجهز و نیرومند برای جلوگیری از تهاجم مسلمانان بفرستند؛ بهانهشان هم حفاظت از کاروانهای آینده بود تا با پیغمبر اسلام و افراد اندکش جنگ کنند و چنان آنان را نابود سازند که دیگر مانعی بر سر راه تاجران مکه به شام نباشد و هیچکس جرئت نکند بهبهانه دین یا هر دلیل دیگری از منافعشان جلوگیری کند. ابوسفیان کاروان را از بیراهه گذراند تا برخوردی میان او و لشگر پیامبر که از دور مشاهده میشد رخ ندهد؛ و این همان نقشهای بود که از ناحیه خالق عالم طرح شده بود: کاروان در امان بماند، ولی مشرکان دشمن پیامبر و مسلمانان خشمگین شوند و با تجهیز کامل از مکه به سوی مدینه بشتابند. همه کسانی که نسبت به مسلمانان خصومت بیشتری داشتند در این تجهیز شرکت کردند تا به خواست الهی و بهصورت معجزهآسا توسط مسلمانان کشته شوند و آن عذاب دنیوی پیشبینیشده برایشان فرا رسد. کافران مکه با لشگری مجهز که شمارشان سهونیم برابر لشگریان نهچندان مجهز و آماده پیامبر بود، به سوی مدینه آمدند تا مسلمانان را کاملاً نابود کنند؛ و در متن سوره انفال خواهید دید که چگونه معجزه رخ داد. این لشگر قوی، که از چند صد نفر تشکیل شده بود، بهوسیله مسلمانان شکست خورد. این سوره در قرآنهای مصطلح، سوره هشتم است؛ اکنون به ترجمه و تفسیر آیات این سوره توجه کنید: |
| بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ |
01 سؤال درباره غنایمِ جنگ و صفت مؤمنان حقیقی | ||
| از تو درباره «غنائم» میپرسند. بگو: غنائم از آنِ الله و پیامبر است. پس از الله پروا کنید، میان خودتان را درست کنید و از خدا و پیامبرش فرمان ببرید، اگر واقعاً ایمان دارید. (1) | يَسأَلونَكَ عَنِ الأَنفالِ ۖ قُلِ الأَنفالُ لِلَّهِ وَالرَّسولِ ۖ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصلِحوا ذاتَ بَينِكُم ۖ وَأَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ إِن كُنتُم مُؤمِنينَ | 8:1 |
| مؤمنان واقعی کسانیاند که وقتی نام الله برده میشود، دلشان میلرزد و خشوع در جانشان مینشیند؛ و هرگاه آیات او بر آنان خوانده میشود، ایمانشان بیشتر و عمیقتر میگردد؛ و در همه کارها بر پروردگارشان تکیه میکنند و اعتمادشان را از او میگیرند. (2) | إِنَّمَا المُؤمِنونَ الَّذينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَت قُلوبُهُم وَإِذا تُلِيَت عَلَيهِم آياتُهُ زادَتهُم إيمانًا وَعَلىٰ رَبِّهِم يَتَوَكَّلونَ | 8:2 |
| کسانی که نماز را بهجا میآورند و از آنچه خدا به آنان داده خرج میکنند. (3) | الَّذينَ يُقيمونَ الصَّلاةَ وَمِمّا رَزَقناهُم يُنفِقونَ | 8:3 |
| آنها واقعاً مؤمناند؛ برایشان نزد پروردگارشان مراتبی والا، آمرزش کامل، و روزیِ آبرومند و نیکو آماده است. (4) | أُولٰئِكَ هُمُ المُؤمِنونَ حَقًّا ۚ لَهُم دَرَجاتٌ عِندَ رَبِّهِم وَمَغفِرَةٌ وَرِزقٌ كَريمٌ | 8:4 |
05 جنگ بَدر، کمک الله بوسیله فرشتگان، آرامش با باران | ||
| همانگونه که پروردگارت تو را بهحق از خانهات بیرون آورد، با اینکه گروهی از مؤمنان از این کار ناخشنود بودند و آن را نمیپسندیدند. (5) | كَما أَخرَجَكَ رَبُّكَ مِن بَيتِكَ بِالحَقِّ وَإِنَّ فَريقًا مِنَ المُؤمِنينَ لَكارِهونَ | 8:5 |
| پس از آنکه حق روشن شده، باز با تو سرِ بحث و جدل دارند؛ گویی بهسوی مرگ رانده میشوند و خودشان میبینند و میفهمند. (6) | يُجادِلونَكَ فِي الحَقِّ بَعدَ ما تَبَيَّنَ كَأَنَّما يُساقونَ إِلَى المَوتِ وَهُم يَنظُرونَ | 8:6 |
| و آنگاه که الله به شما وعده داد یکی از دو گروه بیتردید نصیب شما خواهد شد؛ شما دوست داشتید آن گروهی که سختی، خطر و جنگافزار ندارد سهم شما باشد، اما خواستِ الله این بود که حق را با فرمانهای خود آشکار و پابرجا کند و ریشهی کافران را براندازد. (7) | وَإِذ يَعِدُكُمُ اللَّهُ إِحدَى الطّائِفَتَينِ أَنَّها لَكُم وَتَوَدّونَ أَنَّ غَيرَ ذاتِ الشَّوكَةِ تَكونُ لَكُم وَيُريدُ اللَّهُ أَن يُحِقَّ الحَقَّ بِكَلِماتِهِ وَيَقطَعَ دابِرَ الكافِرينَ | 8:7 |
| تا حق را برقرار کند و ناحق را از میان بردارد، هرچند تبهکاران خوششان نیاید. (8) | لِيُحِقَّ الحَقَّ وَيُبطِلَ الباطِلَ وَلَو كَرِهَ المُجرِمونَ | 8:8 |
| وقتی با تضرع از پروردگارتان کمک خواستید، او دعای شما را پذیرفت و فرمود: من شما را با فرستادن هزار فرشته، پیدرپی و پشت سر هم، یاری میکنم. (9) | إِذ تَستَغيثونَ رَبَّكُم فَاستَجابَ لَكُم أَنّي مُمِدُّكُم بِأَلفٍ مِنَ المَلائِكَةِ مُردِفينَ | 8:9 |
| و الله این را فقط برای بشارت قرار داد تا دلهایتان با آن آرام بگیرد؛ و پیروزی فقط از جانبِ الله است. بیتردید الله نیرومند و سنجیدهکار است. (10) | وَما جَعَلَهُ اللَّهُ إِلّا بُشرىٰ وَلِتَطمَئِنَّ بِهِ قُلوبُكُم ۚ وَمَا النَّصرُ إِلّا مِن عِندِ اللَّهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيمٌ | 8:10 |
| الله شما را با خوابِ سبک و آرام به امنیتی از جانب خودش رساند؛ و از آسمان برایتان آب فرو فرستاد تا با آن پاکتان کند، آلودگی و وسوسهی شیطان را از شما دور نماید، دلهایتان را استوار سازد و قدمهایتان را محکم نگه دارد. (11) | إِذ يُغَشّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيكُم مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُم بِهِ وَيُذهِبَ عَنكُم رِجزَ الشَّيطانِ وَلِيَربِطَ عَلىٰ قُلوبِكُم وَيُثَبِّتَ بِهِ الأَقدامَ | 8:11 |
| وقتی پروردگارت به فرشتگان الهام کرد: «من با شما هستم؛ پس دلِ مؤمنان را استوار کنید»، آنگاه فرمود: «من در دلِ کسانی که حق را انکار کردند، ترس میاندازم؛ پس بر سرشان ضربه بزنید و هر توان و نیروی دست و پایشان را از کار بیندازید.» (12) | إِذ يوحي رَبُّكَ إِلَى المَلائِكَةِ أَنّي مَعَكُم فَثَبِّتُوا الَّذينَ آمَنوا ۚ سَأُلقي في قُلوبِ الَّذينَ كَفَرُوا الرُّعبَ فَاضرِبوا فَوقَ الأَعناقِ وَاضرِبوا مِنهُم كُلَّ بَنانٍ | 8:12 |
| این به آن دلیل است که آنان با الله و فرستادهاش سرِ ناسازگاری گذاشتند و راه مخالفت پیش گرفتند. هر کس با الله و پیامبر او درافتد و دشمنی ورزد، بداند که الله سختکیفر و در مجازات بسیار سختگیر است. (13) | ذٰلِكَ بِأَنَّهُم شاقُّوا اللَّهَ وَرَسولَهُ ۚ وَمَن يُشاقِقِ اللَّهَ وَرَسولَهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَديدُ العِقابِ | 8:13 |
| این است نتیجه کارتان؛ پس آن را بچشید. و بدانید برای کسانی که حق را انکار میکنند عذاب آتش آماده است. (14) | ذٰلِكُم فَذوقوهُ وَأَنَّ لِلكافِرينَ عَذابَ النّارِ | 8:14 |
15 ای مؤمنان، تشویق و تهدید مؤمنان | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، هرگاه در میدان نبرد با کافران روبهرو شدید و کار به رویارویی نزدیک کشید، پشت به آنان نکنید و فرار نکنید. (15) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِذا لَقيتُمُ الَّذينَ كَفَروا زَحفًا فَلا تُوَلّوهُمُ الأَدبارَ | 8:15 |
| و هر کس آن روز از برابر دشمن پشت کند و میدان را خالی کند، مگر اینکه برای تاکتیک جنگی جابهجا شود یا برای پیوستن به گروه خودی عقب بنشیند، بیگمان خشم الله را بر خود خریده و جایگاهش جهنم است و چه بد سرانجامی دارد. (16) | وَمَن يُوَلِّهِم يَومَئِذٍ دُبُرَهُ إِلّا مُتَحَرِّفًا لِقِتالٍ أَو مُتَحَيِّزًا إِلىٰ فِئَةٍ فَقَد باءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأواهُ جَهَنَّمُ ۖ وَبِئسَ المَصيرُ | 8:16 |
| پس شما نبودید که آنان را کشتید، بلکه الله بود که آنان را از پا درآورد. و تو هم وقتی انداختی، در حقیقت خودت نیانداختی، بلکه الله بود که پرتاب کرد. تا به این وسیله مؤمنان را به آزمونی نیک برساند و نصیبی شایسته برایشان رقم بزند. بیگمان الله شنوا و داناست. (17) | فَلَم تَقتُلوهُم وَلٰكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُم ۚ وَما رَمَيتَ إِذ رَمَيتَ وَلٰكِنَّ اللَّهَ رَمىٰ ۚ وَلِيُبلِيَ المُؤمِنينَ مِنهُ بَلاءً حَسَنًا ۚ إِنَّ اللَّهَ سَميعٌ عَليمٌ | 8:17 |
| این سرانجام کار شماست، و بدانید که الله نقشهها و تدبیرهای کافران را سست و بیاثر میکند و آنها را به شکست میکشاند. (18) | ذٰلِكُم وَأَنَّ اللَّهَ موهِنُ كَيدِ الكافِرينَ | 8:18 |
| اگر شما پیروزی را میخواستید، اکنون پیروزی به سراغتان آمده است. و اگر دست بردارید، این به سود شماست. اما اگر دوباره برگردید، ما نیز برمیگردیم. و بدانید که گروه و نیروی شما هرچقدر هم زیاد باشد، هیچ کمکی به شما نمیکند؛ چون الله یاور مؤمنان است. (19) | إِن تَستَفتِحوا فَقَد جاءَكُمُ الفَتحُ ۖ وَإِن تَنتَهوا فَهُوَ خَيرٌ لَكُم ۖ وَإِن تَعودوا نَعُد وَلَن تُغنِيَ عَنكُم فِئَتُكُم شَيئًا وَلَو كَثُرَت وَأَنَّ اللَّهَ مَعَ المُؤمِنينَ | 8:19 |
20 ای مؤمنان، اطاعت کامل، استفاده از عقل | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، از الله و پیامبرش فرمان ببرید و از او روی نگردانید در حالی که پیام او را میشنوید و میفهمید. (20) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا أَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ وَلا تَوَلَّوا عَنهُ وَأَنتُم تَسمَعونَ | 8:20 |
| شما مثل کسانی نباشید که گفتند «شنیدیم»، اما در عمل واقعاً نمیشنوند و توجهی نمیکنند. (21) | وَلا تَكونوا كَالَّذينَ قالوا سَمِعنا وَهُم لا يَسمَعونَ | 8:21 |
| «بدترین موجودات نزد الله کسانیاند که گوش شنوا ندارند و زبانِ بیان ندارند؛ آدمهایی که از عقل و فهم خود استفاده نمیکنند.» (22) | إِنَّ شَرَّ الدَّوابِّ عِندَ اللَّهِ الصُّمُّ البُكمُ الَّذينَ لا يَعقِلونَ | 8:22 |
| و اگر الله میدانست که در آنان خیری هست، سخن حق را به گوششان میرساند؛ اما حتی اگر آن را بشنوند، باز پشت میکنند و روی برمیتابند. (23) | وَلَو عَلِمَ اللَّهُ فيهِم خَيرًا لَأَسمَعَهُم ۖ وَلَو أَسمَعَهُم لَتَوَلَّوا وَهُم مُعرِضونَ | 8:23 |
24 ای مؤمنان، اطاعت کامل، الله بین شخص و قلبش | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، هرگاه الله و پیامبر شما را به چیزی فرا میخوانند که جانتان را زنده میکند و به شما زندگی حقیقی میبخشد، پاسخ دهید و اجابت کنید. بدانید خدا میان انسان و دل او حائل است و اوست که بر درونتان احاطه دارد و دلتان از او پوشیده نیست. و بدانید سرانجام همه شما به سوی او بازگردانده میشوید و در پیشگاه او گرد میآیید. (24) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا استَجيبوا لِلَّهِ وَلِلرَّسولِ إِذا دَعاكُم لِما يُحييكُم ۖ وَاعلَموا أَنَّ اللَّهَ يَحولُ بَينَ المَرءِ وَقَلبِهِ وَأَنَّهُ إِلَيهِ تُحشَرونَ | 8:24 |
| از فتنه و آشوبی بترسید که اگر به راه بیفتد، فقط به سرِ ظالمانِ میان شما نمیخورد، بلکه همه را درگیر میکند؛ و بدانید که الله سخت کیفر میدهد. (25) | وَاتَّقوا فِتنَةً لا تُصيبَنَّ الَّذينَ ظَلَموا مِنكُم خاصَّةً ۖ وَاعلَموا أَنَّ اللَّهَ شَديدُ العِقابِ | 8:25 |
| یادتان باشد آن روزهایی را که اندک بودید و در این سرزمین ناتوان و بیپناه، میترسیدید که مردم شما را نابود کنند. او به شما پناه داد، با یاری خود شما را نیرومند کرد و از چیزهای پاکیزه و خوب روزیتان داد تا قدردان باشید. (26) | وَاذكُروا إِذ أَنتُم قَليلٌ مُستَضعَفونَ فِي الأَرضِ تَخافونَ أَن يَتَخَطَّفَكُمُ النّاسُ فَآواكُم وَأَيَّدَكُم بِنَصرِهِ وَرَزَقَكُم مِنَ الطَّيِّباتِ لَعَلَّكُم تَشكُرونَ | 8:26 |
27 ای مؤمنان، خیانت در امانت، اموال و اولاد به عنوان فتنه | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، به الله و پیامبرش خیانت نکنید، و در امانتهایی که به شما سپرده شده کوتاهی یا خیانت روا مدارید، در حالی که خوب میدانید چه میکنید. (27) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَخونُوا اللَّهَ وَالرَّسولَ وَتَخونوا أَماناتِكُم وَأَنتُم تَعلَمونَ | 8:27 |
| بدانید که داراییها و فرزندانتان میتوانند شما را بیازمایند و به لغزش بکشانند، و پاداشی که نزد الله است بسیار بزرگتر و ماندگارتر است. (28) | وَاعلَموا أَنَّما أَموالُكُم وَأَولادُكُم فِتنَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ عِندَهُ أَجرٌ عَظيمٌ | 8:28 |
29 ای مؤمنان، فرقان، حفظ پیامبر، تقاضای عذاب و نظر الله | ||
| ای مؤمنان، اگر از الله پروا کنید و حدود او را نگه دارید، برایتان نیروی تشخیص روشن میان حق و باطل پدید میآورد، لغزشها و بدیهای شما را میپوشاند و شما را میبخشد؛ و الله صاحب بخششی بیاندازه و همیشگی است.(29) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِن تَتَّقُوا اللَّهَ يَجعَل لَكُم فُرقانًا وَيُكَفِّر عَنكُم سَيِّئَاتِكُم وَيَغفِر لَكُم ۗ وَاللَّهُ ذُو الفَضلِ العَظيمِ | 8:29 |
| و به یاد بیاور آن هنگام را که کافران برایت نقشه میکشیدند تا تو را بازداشت کنند، یا به قتل برسانند، یا از شهر بیرونت کنند. آنها نقشه میکشیدند و الله نیز نقشه میکشید، و نقشه الله بهترین نقشههاست. (30) | وَإِذ يَمكُرُ بِكَ الَّذينَ كَفَروا لِيُثبِتوكَ أَو يَقتُلوكَ أَو يُخرِجوكَ ۚ وَيَمكُرونَ وَيَمكُرُ اللَّهُ ۖ وَاللَّهُ خَيرُ الماكِرينَ | 8:30 |
| وقتی آیات ما برایشان خوانده میشود، میگویند: شنیدیم؛ اگر بخواهیم ما هم میتوانیم چیزی مثل این بگوییم. میگویند اینها چیزی جز داستانهای قدیمیِ گذشتگان نیست. (31) | وَإِذا تُتلىٰ عَلَيهِم آياتُنا قالوا قَد سَمِعنا لَو نَشاءُ لَقُلنا مِثلَ هٰذا ۙ إِن هٰذا إِلّا أَساطيرُ الأَوَّلينَ | 8:31 |
| و وقتی گفتند: «خدایا، اگر این چیزی که آورده شده حقیقتی از جانب توست، پس بر سرمان سنگهایی از آسمان ببار یا ما را به عذابی سخت گرفتار کن.» (32) | وَإِذ قالُوا اللَّهُمَّ إِن كانَ هٰذا هُوَ الحَقَّ مِن عِندِكَ فَأَمطِر عَلَينا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ أَوِ ائتِنا بِعَذابٍ أَليمٍ | 8:32 |
| و الله هرگز ایشان را عذاب نمیکرد، تا وقتی که تو در میانشان هستی؛ و الله آنان را عذاب نمیکند، در حالی که از او آمرزش میخواهند و پیاپی استغفار میکنند. (33) | وَما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُم وَأَنتَ فيهِم ۚ وَما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُم وَهُم يَستَغفِرونَ | 8:33 |
| و چه دلیلی دارد که الله آنان را عذاب نکند، در حالی که راه مردم را به مسجدالحرام میبندند و خودشان هم شایسته و صاحباختیار آن مسجد نیستند؟ صاحباختیاران حقیقی آنجا فقط پرهیزکاراناند، اما بیشترشان این حقیقت را نمیفهمند. (34) | وَما لَهُم أَلّا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُم يَصُدّونَ عَنِ المَسجِدِ الحَرامِ وَما كانوا أَولِياءَهُ ۚ إِن أَولِياؤُهُ إِلَّا المُتَّقونَ وَلٰكِنَّ أَكثَرَهُم لا يَعلَمونَ | 8:34 |
35 نماز مشرکان، جدایی پاک از ناپاک، تهدید کافران | ||
| نمازشان کنار خانهی خدا چیزی جز سوت کشیدن و دست زدن نبود؛ پس بهخاطر همان ناسپاسی و انکاری که داشتید، عذاب را بچشید. (35) | وَما كانَ صَلاتُهُم عِندَ البَيتِ إِلّا مُكاءً وَتَصدِيَةً ۚ فَذوقُوا العَذابَ بِما كُنتُم تَكفُرونَ | 8:35 |
| کسانی که حقیقت را انکار میکنند، داراییهای خود را خرج میکنند تا مردم را از راه الله بازدارند. اما هرچه هزینه کنند، در نهایت مایه پشیمانیشان خواهد شد و سرانجام شکست میخورند. و آنان که کفر ورزیدهاند، در پایان به سوی جهنم رانده و گردآوری میشوند. (36) | إِنَّ الَّذينَ كَفَروا يُنفِقونَ أَموالَهُم لِيَصُدّوا عَن سَبيلِ اللَّهِ ۚ فَسَيُنفِقونَها ثُمَّ تَكونُ عَلَيهِم حَسرَةً ثُمَّ يُغلَبونَ ۗ وَالَّذينَ كَفَروا إِلىٰ جَهَنَّمَ يُحشَرونَ | 8:36 |
| تا الله ناپاک را از پاک جدا کند؛ و ناپاکیها را یکییکی روی هم بگذارد و همه را انباشته کند، سپس همانها را در دوزخ بیفکند. اینان همان زیاندیدگاناند. (37) | لِيَميزَ اللَّهُ الخَبيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجعَلَ الخَبيثَ بَعضَهُ عَلىٰ بَعضٍ فَيَركُمَهُ جَميعًا فَيَجعَلَهُ في جَهَنَّمَ ۚ أُولٰئِكَ هُمُ الخاسِرونَ | 8:37 |
| برای کسانی که حق را انکار کردهاند بگو: اگر دست بردارند و بازایستند، آنچه تا امروز کردهاند بخشیده میشود؛ اما اگر دوباره به همان راه برگردند، بدانند که همان سرنوشت و قانون همیشگیِ پیشینیان دربارهشان اجرا خواهد شد. (38) | قُل لِلَّذينَ كَفَروا إِن يَنتَهوا يُغفَر لَهُم ما قَد سَلَفَ وَإِن يَعودوا فَقَد مَضَت سُنَّتُ الأَوَّلينَ | 8:38 |
| بجنگید با آنان تا دیگر هیچ ستم و آزار دینی و برافروختن فتنه و اجبار در باور باقی نمانَد و فرمانبری و دینداری یکسره برای الله باشد. پس اگر دست برداشتند و از دشمنی و آزار بازایستادند، الله به آنچه انجام میدهند آگاه است. (39) | وَقاتِلوهُم حَتّىٰ لا تَكونَ فِتنَةٌ وَيَكونَ الدّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ ۚ فَإِنِ انتَهَوا فَإِنَّ اللَّهَ بِما يَعمَلونَ بَصيرٌ | 8:39 |
| اگر روی برگردانند، بدانید که الله صاحباختیار و تکیهگاه شماست؛ چه نیکو سرپرستی است و چه نیکو یاوری. (40) | وَإِن تَوَلَّوا فَاعلَموا أَنَّ اللَّهَ مَولاكُم ۚ نِعمَ المَولىٰ وَنِعمَ النَّصيرُ | 8:40 |
41 تعیین خُمس و مصرفش، خواست الله در جنگ بَدر | ||
| بدانید هر چیزی که بهعنوان غنیمت و دستاورد به دست میآورید، یک پنجمِ آن از آنِ الله است که برای پیامبر، و نزدیکانِ حکومتی او، و یتیمان، و نیازمندان، و راهماندگان قرار داده میشود، اگر واقعاً به الله ایمان آوردهاید و به آنچه در روز جدایی حق از باطل، روزی که دو سپاه رویارو شدند، بر بندهمان نازل کردیم. و الله بر هر کاری تواناست. (41) | وَاعلَموا أَنَّما غَنِمتُم مِن شَيءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسولِ وَلِذِي القُربىٰ وَاليَتامىٰ وَالمَساكينِ وَابنِ السَّبيلِ إِن كُنتُم آمَنتُم بِاللَّهِ وَما أَنزَلنا عَلىٰ عَبدِنا يَومَ الفُرقانِ يَومَ التَقَى الجَمعانِ ۗ وَاللَّهُ عَلىٰ كُلِّ شَيءٍ قَديرٌ | 8:41 |
| وقتی شما در دامنه نزدیکتر بودید و آنها در دامنه دورتر، و کاروانِ ابوسفیان هم پایینتر از شما قرار داشت، اگر از قبل با هم قرار میگذاشتید هرگز بر زمان واحدی به توافق نمیرسیدید. اما الله خواست تا کاری را که از پیش مقرر کرده بود تحقق بخشد تا کسانی که نابود میشوند با دلیل روشن نابود شوند و کسانی که زنده میمانند با دلیل روشن زنده بمانند. و بیگمان الله شنوا و داناست. (42) | إِذ أَنتُم بِالعُدوَةِ الدُّنيا وَهُم بِالعُدوَةِ القُصوىٰ وَالرَّكبُ أَسفَلَ مِنكُم ۚ وَلَو تَواعَدتُم لَاختَلَفتُم فِي الميعادِ ۙ وَلٰكِن لِيَقضِيَ اللَّهُ أَمرًا كانَ مَفعولًا لِيَهلِكَ مَن هَلَكَ عَن بَيِّنَةٍ وَيَحيىٰ مَن حَيَّ عَن بَيِّنَةٍ ۗ وَإِنَّ اللَّهَ لَسَميعٌ عَليمٌ | 8:42 |
| خدا در خواب تو دشمنان را اندک نشان داد؛ اگر آنها را بسیار نشان میداد، سست میشدید و میان خود درباره تصمیم اختلاف میکردید، اما الله شما را به سلامت گذراند. او به آنچه در دلها نهفته است آگاه است. (43) | إِذ يُريكَهُمُ اللَّهُ في مَنامِكَ قَليلًا ۖ وَلَو أَراكَهُم كَثيرًا لَفَشِلتُم وَلَتَنازَعتُم فِي الأَمرِ وَلٰكِنَّ اللَّهَ سَلَّمَ ۗ إِنَّهُ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدورِ | 8:43 |
| و هنگامی که شما با آنان روبهرو شدید، خدا آنان را در چشم شما اندک جلوه داد و شما را نیز در چشم آنان اندک نمود تا آنچه را الله مقدر کرده بود تحقق بخشد. و سرانجام همه کارها به الله بازمیگردد. (44) | وَإِذ يُريكُموهُم إِذِ التَقَيتُم في أَعيُنِكُم قَليلًا وَيُقَلِّلُكُم في أَعيُنِهِم لِيَقضِيَ اللَّهُ أَمرًا كانَ مَفعولًا ۗ وَإِلَى اللَّهِ تُرجَعُ الأُمورُ | 8:44 |
45 ای مؤمنان، عدم مُنازعه، فریب شیطان، مرگ پُرعذاب | ||
| ای کسانی که ایمان آوردهاید، هرگاه با گروهی روبهرو شدید، استوار و پابرجا باشید و الله را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید. (45) | يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِذا لَقيتُم فِئَةً فَاثبُتوا وَاذكُرُوا اللَّهَ كَثيرًا لَعَلَّكُم تُفلِحونَ | 8:45 |
| از الله و پیامبرش پیروی کنید؛ با هم دعوا و کشمکش نکنید، چون نتیجهاش شکست و از بین رفتن قدرت و اعتبار شماست. شکیبا باشید؛ الله همراهِ کسانی است که در سختیها تحمل میکنند و پایداری نشان میدهند. (46) | وَأَطيعُوا اللَّهَ وَرَسولَهُ وَلا تَنازَعوا فَتَفشَلوا وَتَذهَبَ ريحُكُم ۖ وَاصبِروا ۚ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصّابِرينَ | 8:46 |
| مثل کسانی نباشید که از خانهها و شهرهای خود با غرور و خودنمایی بیرون آمدند و مردمفریبی کردند و دیگران را از راه الله دور نمودند؛ و الله به هر کاری که میکنند کاملاً آگاه و احاطه دارد. (47) | وَلا تَكونوا كَالَّذينَ خَرَجوا مِن دِيارِهِم بَطَرًا وَرِئَاءَ النّاسِ وَيَصُدّونَ عَن سَبيلِ اللَّهِ ۚ وَاللَّهُ بِما يَعمَلونَ مُحيطٌ | 8:47 |
| و آنگاه که شیطان کارهایشان را برایشان زیبا جلوه داد و گفت: «امروز هیچکس از میان مردم بر شما پیروز نمیشود و من حامی شما هستم.» اما وقتی دو گروه روبهروی هم قرار گرفتند، شیطان عقب کشید و گفت: «من از شما بیزارم. من چیزهایی میبینم که شما نمیبینید. من از الله میترسم. و الله سخت کیفر میدهد.» (48) | وَإِذ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيطانُ أَعمالَهُم وَقالَ لا غالِبَ لَكُمُ اليَومَ مِنَ النّاسِ وَإِنّي جارٌ لَكُم ۖ فَلَمّا تَراءَتِ الفِئَتانِ نَكَصَ عَلىٰ عَقِبَيهِ وَقالَ إِنّي بَريءٌ مِنكُم إِنّي أَرىٰ ما لا تَرَونَ إِنّي أَخافُ اللَّهَ ۚ وَاللَّهُ شَديدُ العِقابِ | 8:48 |
| «وقتی منافقان و آنهایی که دلشان بیمار است میگویند: این آدمها را دینشان فریب داده، بدان که هر کس بر الله تکیه کند، الله شکستناپذیر و خردمند است.» (49) | إِذ يَقولُ المُنافِقونَ وَالَّذينَ في قُلوبِهِم مَرَضٌ غَرَّ هٰؤُلاءِ دينُهُم ۗ وَمَن يَتَوَكَّل عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزيزٌ حَكيمٌ | 8:49 |
| و اگر میدیدی آن لحظهای را که فرشتگان جانِ کسانی را که کافر شدهاند میگیرند؛ چطور به صورت و پشتشان میکوبند و به آنها میگویند: بچشید عذابِ آتشِ سوزان. (50) | وَلَو تَرىٰ إِذ يَتَوَفَّى الَّذينَ كَفَرُوا ۙ المَلائِكَةُ يَضرِبونَ وُجوهَهُم وَأَدبارَهُم وَذوقوا عَذابَ الحَريقِ | 8:50 |
| این نتیجه کارهایی است که خودتان پیشتر انجام دادهاید؛ و الله هرگز نسبت به بندگان ستمکار نیست. (51) | ذٰلِكَ بِما قَدَّمَت أَيديكُم وَأَنَّ اللَّهَ لَيسَ بِظَلّامٍ لِلعَبيدِ | 8:51 |
52 سرنوشت گذشتگان، تغییر نعمت، سختگیری با عهدشکنان | ||
| همانگونه که با خاندان فرعون و کسانی که پیش از آنان بودند رفتار شد: آنان آیات الله را انکار کردند، پس الله بهسبب گناهانشان آنان را گرفتار کیفر کرد. بیتردید الله نیرومند است و کیفرش سخت است. (52) | كَدَأبِ آلِ فِرعَونَ ۙ وَالَّذينَ مِن قَبلِهِم ۚ كَفَروا بِآياتِ اللَّهِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنوبِهِم ۗ إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ شَديدُ العِقابِ | 8:52 |
| این بهخاطر آن است که الله نعمتهایی را که به یک گروه داده، از آنها نمیگیرد مگر وقتی خودشان درونشان را عوض کنند و راه و روششان را تغییر دهند. الله شنواست و آگاه. (53) | ذٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَم يَكُ مُغَيِّرًا نِعمَةً أَنعَمَها عَلىٰ قَومٍ حَتّىٰ يُغَيِّروا ما بِأَنفُسِهِم ۙ وَأَنَّ اللَّهَ سَميعٌ عَليمٌ | 8:53 |
| همانطور که خاندان فرعون و کسانی پیش از آنان رفتار کردند: نشانههای پروردگارشان را دروغ شمردند؛ پس ما بهسبب گناهانشان نابودشان کردیم و خاندان فرعون را در دریا غرق ساختیم. همه آنان ستمکار بودند. (54) | كَدَأبِ آلِ فِرعَونَ ۙ وَالَّذينَ مِن قَبلِهِم ۚ كَذَّبوا بِآياتِ رَبِّهِم فَأَهلَكناهُم بِذُنوبِهِم وَأَغرَقنا آلَ فِرعَونَ ۚ وَكُلٌّ كانوا ظالِمينَ | 8:54 |
| بدترین جنبندگان نزد الله کسانی هستند که حق را انکار کردهاند و سرِ ایمان آوردن ندارند. (55) | إِنَّ شَرَّ الدَّوابِّ عِندَ اللَّهِ الَّذينَ كَفَروا فَهُم لا يُؤمِنونَ | 8:55 |
| کسانی که با آنها پیمان بستی، اما هر بار پیمانشان را میشکنند و هیچ پرهیزی یا تقوایی ندارند. (56) | الَّذينَ عاهَدتَ مِنهُم ثُمَّ يَنقُضونَ عَهدَهُم في كُلِّ مَرَّةٍ وَهُم لا يَتَّقونَ | 8:56 |
| اگر در جنگ به آنها دست پیدا کردی، با برخوردی قاطع و عبرتآموز، پشت سرشان را هم به هراس انداز تا شاید به خود بیایند و یاد بگیرند. (57) | فَإِمّا تَثقَفَنَّهُم فِي الحَربِ فَشَرِّد بِهِم مَن خَلفَهُم لَعَلَّهُم يَذَّكَّرونَ | 8:57 |
| و اگر از یک گروه بیم خیانت داری، پیش از هر اقدامی بهطور روشن و بیابهام به آنها اعلام کن که پیمان را کنار میگذاری؛ چون الله خیانتکاران را دوست ندارد. (58) | وَإِمّا تَخافَنَّ مِن قَومٍ خِيانَةً فَانبِذ إِلَيهِم عَلىٰ سَواءٍ ۚ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الخائِنينَ | 8:58 |
| گمان نکنند کسانی که حق را انکار کردهاند که جلو افتاده و از دسترس بیرون رفتهاند؛ هرگز نمیتوانند از قدرت و چیرگی خدا بگریزند یا او را ناتوان کنند. (59) | وَلا يَحسَبَنَّ الَّذينَ كَفَروا سَبَقوا ۚ إِنَّهُم لا يُعجِزونَ | 8:59 |
60 آمادگی نظامی، پذیرش صلح و پشتیبانی الله، پیوند قلوب مؤمنان | ||
| برای رویارویی با دشمنان، هر آنچه توان دارید از قدرت و آمادگی فراهم کنید؛ از جمله نیروی زمینی و تجهیزاتی که کارآمد است، تا با این آمادگی، دشمنِ الله و دشمنِ خودتان را بازدارید و دچار هراس کنید. همچنین گروههای دیگری هستند که برای شما ناشناختهاند اما الله آنها را میشناسد. هر هزینه و تلاشی که در راه الله انجام دهید، بهطور کامل به شما بازگردانده میشود و هیچگونه ظلم و زیانی به شما نمیرسد. (60) | وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَيلِ تُرهِبونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُم وَآخَرينَ مِن دونِهِم لا تَعلَمونَهُمُ اللَّهُ يَعلَمُهُم ۚ وَما تُنفِقوا مِن شَيءٍ في سَبيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيكُم وَأَنتُم لا تُظلَمونَ | 8:60 |
| اگر آنان به صلح گرایش نشان دادند و بر آن تصمیم گرفتند، تو هم راه صلح را برگزین و با دل آسوده بر الله تکیه کن؛ او بیتردید شنوا و داناست. (61) | وَإِن جَنَحوا لِلسَّلمِ فَاجنَح لَها وَتَوَكَّل عَلَى اللَّهِ ۚ إِنَّهُ هُوَ السَّميعُ العَليمُ | 8:61 |
| اگر بخواهند فریبت بدهند، همین بس که الله پشت و پناه توست؛ همان خدایی که تو را با یاری خود و با پشتیبانی مؤمنان تقویت کرد. (62) | وَإِن يُريدوا أَن يَخدَعوكَ فَإِنَّ حَسبَكَ اللَّهُ ۚ هُوَ الَّذي أَيَّدَكَ بِنَصرِهِ وَبِالمُؤمِنينَ | 8:62 |
| و دلهایشان را به هم نزدیک کرد. اگر تو همه داراییِ روی زمین را خرج میکردی، نمیتوانستی دلهایشان را به هم پیوند بدهی، اما الله دلهایشان را همدل کرد. او توانا و داناست. (63) | وَأَلَّفَ بَينَ قُلوبِهِم ۚ لَو أَنفَقتَ ما فِي الأَرضِ جَميعًا ما أَلَّفتَ بَينَ قُلوبِهِم وَلٰكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَينَهُم ۚ إِنَّهُ عَزيزٌ حَكيمٌ | 8:63 |
64 ای پیامبر، تشویق به جنگ، کمک الله، اسیر نگرفتن | ||
| ای پیامبر، الله برای تو کافی است؛ و نیز کافیاند مؤمنانی که به تو ایمان آورده و از تو پیروی میکنند. (64) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَسبُكَ اللَّهُ وَمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ المُؤمِنينَ | 8:64 |
| ای پیامبر، مؤمنان را به جنگ تشویق کن. اگر از میان شما بیست نفر استوار و شکیبا باشند، بر دویست نفر پیروز میشوند. و اگر از شما صد نفر باشند، بر هزار نفر از کافران غلبه میکنند؛ چون آنها حقیقت را نمیفهمند و درک درست ندارند. (65) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ المُؤمِنينَ عَلَى القِتالِ ۚ إِن يَكُن مِنكُم عِشرونَ صابِرونَ يَغلِبوا مِائَتَينِ ۚ وَإِن يَكُن مِنكُم مِائَةٌ يَغلِبوا أَلفًا مِنَ الَّذينَ كَفَروا بِأَنَّهُم قَومٌ لا يَفقَهونَ | 8:65 |
| اکنون الله بار شما را سبک کرده و میداند که در شما ناتوانی هست. پس اگر از میان شما صد نفر باشند که پایدار و بااستقامتاند، دوصد نفر را شکست میدهند. و اگر از شما هزار نفر باشند، دو هزار نفر را با اجازه الله غلبه میکنند. و الله همراه شکیبایان است. (66) | الآنَ خَفَّفَ اللَّهُ عَنكُم وَعَلِمَ أَنَّ فيكُم ضَعفًا ۚ فَإِن يَكُن مِنكُم مِائَةٌ صابِرَةٌ يَغلِبوا مِائَتَينِ ۚ وَإِن يَكُن مِنكُم أَلفٌ يَغلِبوا أَلفَينِ بِإِذنِ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ مَعَ الصّابِرينَ | 8:66 |
| برای هیچ پیامبری روا نیست که اسیر بگیرد تا آنگاه که در میدان نبرد بر دشمن چیره شود و کار را یکسره کند. شما به سود و منفعت زودگذر دنیا چشم دوختهاید، در حالی که الله برای شما سرانجام و پاداش آخرت را میخواهد. و الله شکستناپذیر و سنجیدهکار است. (67) | ما كانَ لِنَبِيٍّ أَن يَكونَ لَهُ أَسرىٰ حَتّىٰ يُثخِنَ فِي الأَرضِ ۚ تُريدونَ عَرَضَ الدُّنيا وَاللَّهُ يُريدُ الآخِرَةَ ۗ وَاللَّهُ عَزيزٌ حَكيمٌ | 8:67 |
| اگر پیشتر حکمی و وعدهای از سوی الله تعیین نشده بود، به خاطر آنچه گرفتید، گرفتار عذابی بسیار سخت میشدید. (68) | لَولا كِتابٌ مِنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُم فيما أَخَذتُم عَذابٌ عَظيمٌ | 8:68 |
| پس از آنچه به دست آوردهاید، از آن بخورید و بهره ببرید؛ که پاکیزه و رواست. مراقب فرمان الله باشید و از او پروا کنید؛ زیرا الله بسیار میبخشد و مهربان است. (69) | فَكُلوا مِمّا غَنِمتُم حَلالًا طَيِّبًا ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفورٌ رَحيمٌ | 8:69 |
70 ای پیامبر، وضع اسیران، دوستیهای مختلف | ||
| ای پیامبر، به آنانی که اکنون در دست شما اسیرند بگو: اگر الله در دلهای شما نیکی و صداقت ببیند، به شما چیزی بهتر از آنچه از شما گرفته شده بازمیبخشد و شما را میآمرزد. و الله بسیار آمرزنده و مهربان است. (70) | يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُل لِمَن في أَيديكُم مِنَ الأَسرىٰ إِن يَعلَمِ اللَّهُ في قُلوبِكُم خَيرًا يُؤتِكُم خَيرًا مِمّا أُخِذَ مِنكُم وَيَغفِر لَكُم ۗ وَاللَّهُ غَفورٌ رَحيمٌ | 8:70 |
| اگر بخواهند به تو خیانت کنند، پیشتر هم به الله خیانت کرده بودند و خدا آنان را گرفتار و در چنگ خود آورد. و الله دانای مطلق و حکیم است. (71) | وَإِن يُريدوا خِيانَتَكَ فَقَد خانُوا اللَّهَ مِن قَبلُ فَأَمكَنَ مِنهُم ۗ وَاللَّهُ عَليمٌ حَكيمٌ | 8:71 |
| کسانی که ایمان آوردند و از خانه و شهر خود کوچ کردند و با مال و جانشان در راه الله تلاش و جنگیدند، و نیز کسانی که آنان را پناه دادند و یاری کردند، اینها با هم پیوند و حمایت متقابل دارند و یکدیگر را همراه و یاور خود میدانند. اما کسانی که ایمان آوردند ولی هجرت نکردند، شما وظیفهای برای سرپرستی و حمایت دائمی از آنان ندارید تا زمانی که هجرت کنند. با این حال، اگر در موضوع دین از شما درخواست کمک کنند، یاری آنان بر شما لازم است؛ مگر در برابر گروهی که میان شما و آنان پیمانی بسته شده و تعهدی برقرار است. و الله به آنچه انجام میدهید آگاه است. (72) | إِنَّ الَّذينَ آمَنوا وَهاجَروا وَجاهَدوا بِأَموالِهِم وَأَنفُسِهِم في سَبيلِ اللَّهِ وَالَّذينَ آوَوا وَنَصَروا أُولٰئِكَ بَعضُهُم أَولِياءُ بَعضٍ ۚ وَالَّذينَ آمَنوا وَلَم يُهاجِروا ما لَكُم مِن وَلايَتِهِم مِن شَيءٍ حَتّىٰ يُهاجِروا ۚ وَإِنِ استَنصَروكُم فِي الدّينِ فَعَلَيكُمُ النَّصرُ إِلّا عَلىٰ قَومٍ بَينَكُم وَبَينَهُم ميثاقٌ ۗ وَاللَّهُ بِما تَعمَلونَ بَصيرٌ | 8:72 |
| کسانی که حقیقت را انکار میکنند، پشتیبان همدیگرند. اگر شما اهل ایمان این پیوند و حمایت متقابل را در میان خود برقرار نکنید و وظیفهتان را انجام ندهید، آشوب فراگیر در زمین رخ میدهد و تباهی بزرگی دامنگیر جامعه میشود. (73) | وَالَّذينَ كَفَروا بَعضُهُم أَولِياءُ بَعضٍ ۚ إِلّا تَفعَلوهُ تَكُن فِتنَةٌ فِي الأَرضِ وَفَسادٌ كَبيرٌ | 8:73 |
| کسانی که ایمان آوردهاند و برای الله از خانه و شهر خود کوچ کردهاند و در راه او تلاش و مبارزه کردهاند، و نیز کسانی که آنان را پناه داده و یاری کردهاند، اینها مؤمنانِ راستیناند. برایشان آمرزش و روزیِ نیکو فراهم است. (74) | وَالَّذينَ آمَنوا وَهاجَروا وَجاهَدوا في سَبيلِ اللَّهِ وَالَّذينَ آوَوا وَنَصَروا أُولٰئِكَ هُمُ المُؤمِنونَ حَقًّا ۚ لَهُم مَغفِرَةٌ وَرِزقٌ كَريمٌ | 8:74 |
75 | ||
| و کسانی که بعداً ایمان آوردند و هجرت کردند و همراه شما جهاد کردند، از جمع شما به شمار میآیند. و خویشاوندان نسبی در حکم الله نسبت به یکدیگر سزاوارترند. بیگمان الله به همه چیز داناست. (75) | وَالَّذينَ آمَنوا مِن بَعدُ وَهاجَروا وَجاهَدوا مَعَكُم فَأُولٰئِكَ مِنكُم ۚ وَأُولُو الأَرحامِ بَعضُهُم أَولىٰ بِبَعضٍ في كِتابِ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيءٍ عَليمٌ | 8:75 |