008-069-094-أنفال

« Back to Glossary Index
پس حال از غنیمتهائی که گرفته اید حلال و پاکیزه بخورید و از الله بترسید و بدانید که الله آمرزنده ایست مهربان (پس از دقت کردن در این آیات و تطبیق آنها با آیه 4 از سوره محمد و توجه به متن تمام سوره محمد، معلوم گردید که سوره محمد، قبل از سوره انفال، نازل گردیده و حتی معلوم است که آن سوره سوره ایست که باعث شده پیغمبر اسلام و مسلمین برای حرکت بسوی جنگ بدر آماده شوند. با در نظر گرفتن چنین ترتیب نزولی باید از آیات بالا چنین فهمید که پس از پیروزی بر کافران، اصل این است که مسلمین هر چه بیشتر از کافران بکشند تا دشمنان ایشان کمتر شوند و قدرت مسلمانان بیشتر، نه آنکه مقداری از آنان را اسیر کنند و بعد آنان را به شرط گرفتن مالی زیاد آزاد نمایند ولی اگر مصلحت جنگی و اجتماعی بود، میتوانند اسیرانی که یقین دارند باعث خطری برای آینده ایشان نمیشود یا بلاعوض آزاد کنند و یا بجای مالی به صاحبانشان برگردانند و در جنگ بدر مسلمانان در حدود هفتاد نفر از کافران از جمله رئیس شان ابوجهل را کشتند و هفتاد نفر اسیر گرفتند و بقیه کافران بسوی مکه فرار کردند و چون عده ای از مسلمانان روی بدست آوردن مالی بوسیله اسیران در کشتن دشمنان سستی کردند آیات بالا بطرز فوق نازل گردید تا از این پس در جنگ کمتر به دشمن رحم کنند و در مورد اسیر حساب ایمان و کفر را بر حساب استفاده از مال دنیا ترجیح دهند) (69)

فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

پس از آنچه غنیمت برده‌اید، به‌طور حلال و پاکیزه بخورید، و از خدا پروا کنید؛ بی‌گمان خداوند آمرزنده و مهربان است.


جمله ۱: فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا

ترجمه: پس از آنچه غنیمت برده‌اید، به‌طور حلال و پاکیزه بخورید.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • فَ: حرف عطف/استئنافی (پس/بنابراین)
  • كُلُوا: فعل امر، مخاطب جمع مذکر؛ ریشه: ك-ل-ل؛ وزن: افعلوا از «أكلَ»؛ معنا: بخورید
  • مِمَّا: ترکیب «مِن + ما»؛ «مِن» حرف جر (از)، «ما» اسم موصول/مصدر موصولی (آنچه)
  • غَنِمْتُمْ: فعل ماضی، مخاطب جمع مذکر؛ ریشه: غ-ن-م؛ معنا: غنیمت بردید/به دست آوردید
  • حَلَالًا: حال/تمییز منصوب؛ ریشه: ح-ل-ل؛ معنا: حلال، روا
  • طَيِّبًا: صفت برای «حلالًا» (حال دوم)، منصوب؛ ریشه: ط-ي-ب؛ معنا: پاکیزه، نیکو

جمله ۲: وَاتَّقُوا اللَّهَ

ترجمه: و از خدا پروا کنید.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • وَ: حرف عطف (و)
  • اتَّقُوا: فعل امر جمع؛ ریشه: و-ق-ي؛ باب: افتعال (اتَّقى)؛ معنا: پرهیز کنید/تقوا پیشه کنید
  • اللَّهَ: مفعول‌به منصوب (اسم جلاله)

جمله ۳: إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

ترجمه: بی‌گمان خداوند بسیار آمرزنده و مهربان است.

تحلیل واژگان و نقش‌ها:

  • إِنَّ: حرف تأکید و نصب
  • اللَّهَ: اسم إِنَّ (منصوب)
  • غَفُورٌ: خبر إِنَّ (مرفوع)؛ ریشه: غ-ف-ر؛ صیغه مبالغه بر وزن فعول؛ معنا: بسیار آمرزنده
  • رَحِيمٌ: خبر دوم إِنَّ (مرفوع)؛ ریشه: ر-ح-م؛ صفت مشبهه؛ معنا: مهربان/رحمت‌گر

توضیح صرفی/نکات:

  • «كُلُوا» امر جمع از «أكلَ»؛ امر برای ترخیص و اباحه همراه با قید «حلالًا طيِّبًا» که شرط کیفیت مصرف را بیان می‌کند.
  • «مِمَّا غَنِمْتُمْ» جار و مجرور + اسم موصول؛ «ما» باعث عمومیت می‌شود: هر آنچه غنیمت گرفته‌اید.
  • «حَلَالًا طَيِّبًا» به عنوان حال از ضمیر «واو» در «كُلُوا» یا از موصول «ما»؛ دو وصفِ کیفیتی برای مشروعیت و پاکی.
  • «اتَّقُوا» امر تقوا؛ دلالت بر مراقبت و پرهیز از تجاوز در تصرف غنایم.
  • «إِنَّ» جمله اسمیه با تأکید؛ دو خبر برای بیان دو صفت الهی که جمع میان آمرزش و رحمت است.
Nach oben scrollen