| و شما مؤمنانی که نتیجه جالب و معجزه آسای حرکت بسوی جنگ بدر را دیده اید آنزمان را هم به یاد آورید که کافران به ظاهر مؤمن و کسانی که در دلشان بیماری فسادخواهی و دنيا جوئی است به یکدیگر میگفتند (تا بگوش شما برسد) دین اسلام این مؤمنان را سخت فریب داده که با عده ای کم میخواهند با کافران مکه بجنگند و حال آنکه شما دیدید هر کس بر الله توکل کند، الله روی حکمتی که دارد به نفع او بر دشمن غلبه خواهد کرد (هنگامی که پیغمبر اسلام به مؤمنان گفت باید مسلح شوید و با هم برویم تا یکی از دو پیروزی نصیب ما بشود گروهی مؤمن نما و دورو بودند که وقتی دیدند ممکن است با لشگر کافران بجنگند، باطن خود را نشان دادند و حاضر به رفتن با مؤمنان نشدند و بعلاوہ نصیحت کننده مؤمنان نیز شدند تا مومنان را هم از رفتن جنگ باز دارند و این باعث شد که چون مسلمانان با پیروزی کامل از جنگ بدر برگشتند، آن دورویان را شناختند و از خودشان دور کردند و مواظب اعمال ایشان بودند تا آنکه بعد از جنگ احد به حساب خطرناکان ایشان رسیدند) (49) |
۱) جمله: إِذْ يَقُولُ الْمُنَافِقُونَ
۲) جمله: وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ
توضیح نحوی: «الذين…» معطوف بر «المنافقون» است و مجموعِ «الذين في قلوبهم مرض» به عنوان فاعلِ دوم برای «يقول» محسوب میشود. ترکیب درونگروهی: «في قلوبهم» جار و مجرور متعلق به «مرضٌ» به عنوان شبهجمله خبر مقدم نیز تفسیرپذیر است؛ اما در سیاق عطف بر فاعل، کل عبارت موصولی به عنوان فاعلِ معطوف میآید. ۳) جمله: غَرَّ هَؤُلَاءِ دِينُهُمْ
نکته معنایی: جمله نقلِ سخن منافقان است؛ آنان مؤمنان را «هؤلاء» مینامند و میگویند دینشان آنان را فریفته است (کنایه از سادهلوحی نسبت داده شده به مؤمنان). ۴) جمله: وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ
نکته نحوی: این جمله شرطیه است و جواب شرط پس از آن میآید: «فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ». ۵) جمله: فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
نکته بلاغی: آوردن «إنَّ» در جواب شرط، توکید بر قطعیتِ یاری و حکمت الهی برای اهل توکل است. |
008-049-094-أنفال
« Back to Glossary Index