109 ممتحنة

پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرودأَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
سوره ممتحنه که درباره امتحان کردن زنان مهاجر از مکه به مدینه است، در قرآن امروزی سوره ۶۰ است و شامل ۱۳ آیه می‌باشد. در این سوره آمده است که مسلمانانی که از مکه به مدینه هجرت کرده‌اند، نباید به هیچ وجه رابطه دوستی با قوم و خویشان خود که نسبت به مسلمانان دشمنی نشان داده‌اند، داشته باشند. اگر زنانی از میان مردم مکه و سایر کافران، به اسلام علاقه نشان داده و از شوهران خود فرار کرده و به سوی مسلمانان در مدینه آمدند، مسلمانان ابتدا باید آنان را امتحان کنند. اگر مشخص شود که حقیقتاً مسلمان هستند و با شوهران خود مخالفند، هزینه‌های عروسی شوهر قبلی آن‌ها را می‌پردازند و آن زنان را به ازدواج خود درمی‌آورند. همچنین، اگر زنان مسلمانان اسلام را نپذیرفته و کافر بودند و فرار کرده و به کافران پناه بردند، باید مهری که داده‌اند از کافران گرفته شود و اشکالی ندارد که همسر کافران شوند. زنان مهاجر به سوی مسلمین باید تعهد دهند که کارهای زشتی که در میان کافران انجام می‌دادند را دیگر تکرار نکنند. اکنون به ترجمه و تفسیر آیات این سوره توجه فرمایید:
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ

01  دوست نگرفتن دشمنان، فامیل و فرزندان در آخرت کمکی نخواهند بود

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، دشمن من و دشمن خودتان را دوست و تکیه‌گاه نگیرید. شما به سوی آنان محبت و دوستی می‌فرستید، در حالی که آنان به حقیقتی که برای شما آمده کفر ورزیده‌اند. آنان پیامبر را بیرون می‌کنند و شما را نیز آزار می‌دهند، فقط به این دلیل که به خداوند، پروردگارتان، ایمان آورده‌اید. اگر برای جهاد در راه من و برای به دست آوردن رضایت من از خانه و سرزمین خود بیرون آمده‌اید، پس چرا پنهانی به آنان دوستی نشان می‌دهید. من به آنچه پنهان می‌کنید و آنچه آشکار می‌سازید کاملاً آگاهم. هر کس از شما چنین کاری انجام دهد، از راه درست منحرف شده و مسیر هدایت را گم کرده است. (1)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَتَّخِذوا عَدُوّي وَعَدُوَّكُم أَولِياءَ تُلقونَ إِلَيهِم بِالمَوَدَّةِ وَقَد كَفَروا بِما جاءَكُم مِنَ الحَقِّ يُخرِجونَ الرَّسولَ وَإِيّاكُم ۙ أَن تُؤمِنوا بِاللَّهِ رَبِّكُم إِن كُنتُم خَرَجتُم جِهادًا في سَبيلي وَابتِغاءَ مَرضاتي ۚ تُسِرّونَ إِلَيهِم بِالمَوَدَّةِ وَأَنا أَعلَمُ بِما أَخفَيتُم وَما أَعلَنتُم ۚ وَمَن يَفعَلهُ مِنكُم فَقَد ضَلَّ سَواءَ السَّبيلِ60:1
اگر بر شما دست پیدا کنند، دشمن شما خواهند بود و دست‌ها و زبان‌های خود را برای آزار و بدی به سوی شما دراز می‌کنند و در دل آرزو دارند که شما از ایمان خود دست بکشید و کافر شوید. (2)إِن يَثقَفوكُم يَكونوا لَكُم أَعداءً وَيَبسُطوا إِلَيكُم أَيدِيَهُم وَأَلسِنَتَهُم بِالسّوءِ وَوَدّوا لَو تَكفُرونَ60:2
در روز رستاخیز، پیوندهای خویشاوندی و فرزندان شما هیچ سودی برایتان نخواهند داشت. در آن روز الله میان شما جدایی و داوری برقرار می‌کند، و الله به همه آنچه انجام می‌دهید کاملاً آگاه و بیناست. (3)لَن تَنفَعَكُم أَرحامُكُم وَلا أَولادُكُم ۚ يَومَ القِيامَةِ يَفصِلُ بَينَكُم ۚ وَاللَّهُ بِما تَعمَلونَ بَصيرٌ60:3

04  الگوی خوب ابراهیم و یارانش، دوستی در آینده

برای شما در رفتار ابراهیم و کسانی که با او بودند الگویی خوب وجود داشت؛ آن زمان که به قوم خود گفتند ما از شما و از آنچه به جای الله می‌پرستید بیزاریم، شما را انکار می‌کنیم و میان ما و شما دشمنی و کینه‌ای آشکار و پایدار پدید آمده است، تا وقتی که فقط به الله یگانه ایمان بیاورید. تنها استثنا سخن ابراهیم به پدرش بود که گفت حتماً برایت آمرزش می‌خواهم، هرچند در برابر الله هیچ اختیاری برای تو ندارم. پروردگارا، ما بر تو تکیه کرده‌ایم و به سوی تو بازگشته‌ایم و بازگشت نهایی تنها به سوی توست. (4)قَد كانَت لَكُم أُسوَةٌ حَسَنَةٌ في إِبراهيمَ وَالَّذينَ مَعَهُ إِذ قالوا لِقَومِهِم إِنّا بُرَآءُ مِنكُم وَمِمّا تَعبُدونَ مِن دونِ اللَّهِ كَفَرنا بِكُم وَبَدا بَينَنا وَبَينَكُمُ العَداوَةُ وَالبَغضاءُ أَبَدًا حَتّىٰ تُؤمِنوا بِاللَّهِ وَحدَهُ إِلّا قَولَ إِبراهيمَ لِأَبيهِ لَأَستَغفِرَنَّ لَكَ وَما أَملِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِن شَيءٍ ۖ رَبَّنا عَلَيكَ تَوَكَّلنا وَإِلَيكَ أَنَبنا وَإِلَيكَ المَصيرُ60:4
پروردگار ما، ما را وسیله‌ی آزمایش، بهانه یا دستاویز گمراهی برای کسانی که حقیقت را انکار کرده‌اند قرار مده، و گناهان ما را ببخش. پروردگار ما، بی‌گمان تو توانای شکست‌ناپذیر و صاحب حکمتی. (5)رَبَّنا لا تَجعَلنا فِتنَةً لِلَّذينَ كَفَروا وَاغفِر لَنا رَبَّنا ۖ إِنَّكَ أَنتَ العَزيزُ الحَكيمُ60:5
بی‌گمان برای شما در رفتار و راه آنان الگویی نیکو وجود دارد، برای هر کسی که به الله امید دارد و به روز واپسین چشم دوخته است؛ و هر کس روی برگرداند و راه دیگری برگزیند، بداند که الله خود بی‌نیاز و شایسته ستایش است. (6)لَقَد كانَ لَكُم فيهِم أُسوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن كانَ يَرجُو اللَّهَ وَاليَومَ الآخِرَ ۚ وَمَن يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الغَنِيُّ الحَميدُ60:6
امید است الله میان شما و کسانی که با آنان دشمنی داشتید، محبت و دوستی برقرار کند. و الله توانای مطلق است و الله بسیار آمرزنده و مهربان است. (7)عَسَى اللَّهُ أَن يَجعَلَ بَينَكُم وَبَينَ الَّذينَ عادَيتُم مِنهُم مَوَدَّةً ۚ وَاللَّهُ قَديرٌ ۚ وَاللَّهُ غَفورٌ رَحيمٌ60:7

08  دشمنی فقط با کسانی که جنگیدند

الله شما را از نیکی کردن و رفتار عادلانه با کسانی که به خاطر دین با شما نجنگیده‌اند و شما را از خانه‌ها و سرزمین‌هایتان بیرون نکرده‌اند بازنمی‌دارد؛ بلکه به شما اجازه می‌دهد با آنان مهربان باشید و با انصاف و عدالت با آنان برخورد کنید، زیرا الله کسانی را که عدالت را رعایت می‌کنند دوست دارد. (8)لا يَنهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذينَ لَم يُقاتِلوكُم فِي الدّينِ وَلَم يُخرِجوكُم مِن دِيارِكُم أَن تَبَرّوهُم وَتُقسِطوا إِلَيهِم ۚ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ المُقسِطينَ60:8
الله تنها شما را از دوستی و هم‌پیمانی با کسانی بازمی‌دارد که به سبب دین با شما جنگیدند، شما را از خانه‌ها و سرزمینتان بیرون کردند و دیگران را نیز در بیرون راندن شما یاری دادند؛ که چنین افرادی را به دوستی و حمایت نگیرید، و هر کس آنان را دوست و پشتیبان خود قرار دهد، همان‌ها ستمکاران واقعی هستند. (9)إِنَّما يَنهاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذينَ قاتَلوكُم فِي الدّينِ وَأَخرَجوكُم مِن دِيارِكُم وَظاهَروا عَلىٰ إِخراجِكُم أَن تَوَلَّوهُم ۚ وَمَن يَتَوَلَّهُم فَأُولٰئِكَ هُمُ الظّالِمونَ60:9

10  ای مؤمنان، آزمودن زنان مهاجر، رعایت حق زنان، پیمان با زنان مهاجر

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، هرگاه زنانی با ایمان به عنوان مهاجر به سوی شما آمدند، آنان را بیازمایید و بررسی کنید. الله به ایمان آنان آگاه‌تر است. پس اگر برای شما روشن شد که آنان حقیقتاً مؤمن هستند، آنان را به سوی کافران بازنگردانید. نه این زنان برای آنان حلال‌اند و نه آن مردان برای این زنان حلال هستند. و آنچه همسران پیشینشان هزینه کرده‌اند به آنان بپردازید. و بر شما گناهی نیست که با این زنان ازدواج کنید، به شرط آنکه مهرشان را به آنان بدهید. و پیوند زناشویی خود را با زنان کافر نگه ندارید. آنچه شما هزینه کرده‌اید بازپس بخواهید و آنان نیز آنچه هزینه کرده‌اند بازپس بخواهند. این حکم الله است که میان شما داوری می‌کند، و الله دانا و حکیم است. (10)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِذا جاءَكُمُ المُؤمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامتَحِنوهُنَّ ۖ اللَّهُ أَعلَمُ بِإيمانِهِنَّ ۖ فَإِن عَلِمتُموهُنَّ مُؤمِناتٍ فَلا تَرجِعوهُنَّ إِلَى الكُفّارِ ۖ لا هُنَّ حِلٌّ لَهُم وَلا هُم يَحِلّونَ لَهُنَّ ۖ وَآتوهُم ما أَنفَقوا ۚ وَلا جُناحَ عَلَيكُم أَن تَنكِحوهُنَّ إِذا آتَيتُموهُنَّ أُجورَهُنَّ ۚ وَلا تُمسِكوا بِعِصَمِ الكَوافِرِ وَاسأَلوا ما أَنفَقتُم وَليَسأَلوا ما أَنفَقوا ۚ ذٰلِكُم حُكمُ اللَّهِ ۖ يَحكُمُ بَينَكُم ۚ وَاللَّهُ عَليمٌ حَكيمٌ60:10
اگر بعضی از همسران شما به سوی کافران رفتند و از دست شما خارج شدند و سپس شما در برابر آنان به حق خود رسیدید و غرامت گرفتید، پس به کسانی که همسرانشان رفته‌اند به همان اندازه‌ای که هزینه کرده بودند بپردازید، و از الله پروا کنید؛ همان الله که شما به او ایمان دارید. (11)وَإِن فاتَكُم شَيءٌ مِن أَزواجِكُم إِلَى الكُفّارِ فَعاقَبتُم فَآتُوا الَّذينَ ذَهَبَت أَزواجُهُم مِثلَ ما أَنفَقوا ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذي أَنتُم بِهِ مُؤمِنونَ60:11
ای پیامبر وقتی زنان باایمان نزد تو می‌آیند تا با تو پیمان ببندند که هیچ چیز را همتای الله قرار ندهند و دزدی نکنند و زنا نکنند و فرزندان خود را نکشند و تهمت و دروغی را که از پیش خود می‌سازند به کسی نسبت ندهند و در کارهای شایسته از فرمان تو سرپیچی نکنند، پیمانشان را بپذیر و برای آنان از الله آمرزش بخواه، زیرا الله بسیار آمرزنده و مهربان است. (12)يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا جاءَكَ المُؤمِناتُ يُبايِعنَكَ عَلىٰ أَن لا يُشرِكنَ بِاللَّهِ شَيئًا وَلا يَسرِقنَ وَلا يَزنينَ وَلا يَقتُلنَ أَولادَهُنَّ وَلا يَأتينَ بِبُهتانٍ يَفتَرينَهُ بَينَ أَيديهِنَّ وَأَرجُلِهِنَّ وَلا يَعصينَكَ في مَعروفٍ ۙ فَبايِعهُنَّ وَاستَغفِر لَهُنَّ اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ غَفورٌ رَحيمٌ60:12

13  انکار آخرت و خشم الله

ای کسانی که ایمان آورده‌اید، با مردمی که خشم الله بر آنان فرود آمده است رابطه دوستی و سرپرستی برقرار نکنید؛ مردمی که از آخرت کاملاً ناامید شده‌اند، همان‌گونه که کافران از بازگشت و رستگاری مردگانی که در گورها آرمیده‌اند ناامید هستند. (13)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَتَوَلَّوا قَومًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيهِم قَد يَئِسوا مِنَ الآخِرَةِ كَما يَئِسَ الكُفّارُ مِن أَصحابِ القُبورِ60:13
Nach oben scrollen