060-005-109-ممتحنة

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا ۖ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

پروردگارا، ما را مایهٔ آزمایش و فتنه برای کسانی که کافر شده‌اند قرار مده، و ما را بیامرز، پروردگار ما؛ همانا تویی توانای شکست‌ناپذیرِ حکیم.

رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا

پروردگار ما، ما را فتنه و وسیلهٔ آزمایش برای کسانی که کافر شده‌اند قرار مده.

شرح واژه‌ها:

• رَبَّنَا: «رَبّ» از ریشهٔ «ر ب ب» به معنای پروردگار، مالک و تدبیرکننده؛ «نا» ضمیر متصل جمع متکلم، مضاف‌الیه؛ منادا در اصل «یا ربَّنا» با حذف حرف ندا.
• لَا: حرف نهی و دعایی، برای درخواست منع.
• تَجْعَلْنَا: فعل مضارع مجزوم به سبب «لا»؛ ریشهٔ «ج ع ل» به معنای قرار دادن؛ «نا» مفعولٌ‌به اول.
• فِتْنَةً: اسم منصوب، مفعولٌ‌به دوم؛ ریشهٔ «ف ت ن» به معنای آزمودن، امتحان، سبب لغزش یا گمراهی.
• لِلَّذِينَ: «لِـ» حرف جر؛ «الذين» اسم موصول جمع مذکر، مجرور به حرف جر.
• كَفَرُوا: فعل ماضی جمع؛ ریشهٔ «ك ف ر» به معنای پوشاندن و انکار؛ در این‌جا به معنای کفر ورزیدن؛ صلهٔ اسم موصول.

وَاغْفِرْ لَنَا رَبَّنَا

و ما را بیامرز، پروردگار ما.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• اغْفِرْ: فعل امر؛ ریشهٔ «غ ف ر» به معنای پوشاندن و آمرزش.
• لَنَا: «لِـ» حرف جر؛ «نا» ضمیر متصل جمع متکلم، مجرور؛ متعلق به «اغفر».
• رَبَّنَا: تکرار ندا برای تأکید و تضرع؛ همان تحلیل پیشین.

إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

بی‌گمان تویی که شکست‌ناپذیر و حکیم هستی.

شرح واژه‌ها:

• إِنَّ: حرف تأکید و نصب.
• كَ: ضمیر متصل مخاطب، اسم «إنّ».
• أَنْتَ: ضمیر منفصل برای تأکید.
• الْعَزِيزُ: خبر «إنّ»؛ ریشهٔ «ع ز ز» به معنای قدرت، غلبه و شکست‌ناپذیری.
• الْحَكِيمُ: صفت برای «العزيز» یا خبر دوم؛ ریشهٔ «ح ك م» به معنای حکمت، استواری و داوری درست.