| پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرود | أَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ |
| خلاصهٔ سورهٔ جنّ این آیات دربارهٔ گروهی از جنّیان است که به قرآن گوش دادند و آن را سخنی شگفت‌انگیز و هدایت‌کننده یافتند. آنان به قرآن ایمان آوردند و اعلام کردند که برای خدا هیچ شریکی قرار نمی‌دهند؛ زیرا دریافتند خداوند همسر و فرزندی ندارد و نسبت‌های نادرست دربارهٔ او، سخنانی بی‌اساس است. جنّیان می‌گویند پیش‌تر برخی انسان‌ها به مردانی از جن پناه می‌بردند و این کار، ترس و سرگردانی آنان را بیشتر می‌کرد. آنان همچنین بیان می‌کنند که گمان می‌کردند انسان و جن دربارهٔ خدا دروغ نمی‌گویند، اما بعد روشن شد که چنین پنداری نادرست بوده است. آنان می‌گویند به آسمان دست یافتند و آن را جست‌وجو کردند، اما دیدند آسمان از نگهبانان نیرومند و شهاب‌ها پر شده است. پیش از آن، برخی از جنّیان در جایگاه‌هایی می‌نشستند تا به سخنان آسمانی گوش دهند؛ اما پس از آن، هرکس برای استراق سمع می‌نشست، شهابی آماده و در کمین می‌یافت. ازاین‌رو نمی‌دانستند آیا برای اهل زمین شری پیش آمده یا خداوند برای آنان خیر و هدایت خواسته است. جنّیان اعتراف می‌کنند که خودشان گروه‌های گوناگونی هستند: برخی صالح و درستکارند و برخی از راه حق فاصله دارند. آنان فهمیدند که هیچ‌کس نمی‌تواند از قدرت خدا بگریزد و وقتی هدایت الهی را شنیدند، به آن ایمان آوردند. هرکس به پروردگارش ایمان بیاورد، از کم شدن پاداش و گرفتار شدن در سختی و ستم نمی‌ترسد. در میان آنان، گروهی مسلمان و فرمان‌بردار و گروهی منحرف و ستمگرند. مسلمانان راه رشد را برگزیده‌اند، اما منحرفان هیزم آتش جهنم خواهند بود. اگر مردم بر راه راست پایداری کنند، خداوند آب و نعمت فراوان به آنان می‌بخشد؛ ولی روی‌گردانی از یاد خدا، انسان را به عذابی سخت گرفتار می‌کند. آیات تأکید می‌کنند که مسجدها مخصوص خدا هستند و نباید همراه با خدا کسی را پرستید یا خواند. پیامبر نیز اعلام می‌کند که تنها پروردگارش را عبادت می‌کند، برای او شریکی قرار نمی‌دهد و مالک سود و زیان مردم نیست. هیچ‌کس نمی‌تواند او را در برابر خدا پناه دهد و وظیفهٔ او فقط رساندن پیام‌ها و فرمان‌های الهی است. در پایان، بیان می‌شود که خداوند دانای غیب است و جز پیامبرانی که خود برگزیده، کسی را از غیب آگاه نمی‌کند. خداوند برای حفظ پیامبران، نگهبانانی پیش روی آنان و پشت سرشان قرار می‌دهد تا پیام‌های پروردگار را به‌درستی برسانند. او بر همه‌چیز احاطه دارد و تعداد و حقیقت همه‌چیز را به‌طور کامل می‌داند. |
| سورهٔ جن که در قرآن‌های معمولی سورهٔ هفتادودوم است، به‌ترتیب نزول، سورهٔ چهل‌ودوم محسوب می‌شود. آیات آن از نخستین روزی حکایت می‌کند که پیامبر اسلام به پیامبری مبعوث شد و سورهٔ حمد را در میان انبوه مردم مکه، مطابق آنچه در سورهٔ علق آمده است، خواند. در آن هنگام، عده‌ای از حقیقت‌جویانِ کنجکاو از جنس جن، بی‌آنکه حضرت محمد (ص) آنان را ببیند، به سخنانش گوش دادند و رفتند تا جن‌های دیگر را به دین اسلام دعوت کنند. پس از آن، هر زمان آیه یا سوره‌ای بر پیامبر اسلام نازل می‌شد و او آن را برای مردم می‌خواند، آنان می‌آمدند، گوش می‌دادند و دیگران را نیز دعوت می‌کردند. اکنون خلاصهٔ ۴۱ سوره‌ای را که تا آن زمان نازل شده و آنان به دیگران تبلیغ می‌کردند، از زبان این گروه کوچک از جن‌ها بشنوید. |
| بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ |
با انتخاب شمارهٔ آیه، جزئیاتِ بیشتری دربارهٔ آیه نمایش داده می‌شود. | ||
01 جنّیان قرآن را شنیدند، شرحی درباره زندگی جنّیان و سفر فضایی آنان | ||
| بگو به من وحی شده است که گروهی از جن به قرآن گوش دادند و گفتند ما قرآنی شگفت‌انگیز شنیدیم، (1) | قُل أوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ استَمَعَ نَفَرٌ مِنَ الجِنِّ فَقالوا إِنّا سَمِعنا قُرآنًا عَجَبًا | 72:1 |
| که به راه درست هدایت می‌کند، پس به آن ایمان آوردیم و هرگز کسی را شریک پروردگارمان قرار نمی‌دهیم. (2) | يَهدي إِلَى الرُّشدِ فَآمَنّا بِهِ ۖ وَلَن نُشرِكَ بِرَبِّنا أَحَدًا | 72:2 |
| و مقام و شکوه پروردگارمان بس بلند است؛ او نه همسری گرفته و نه فرزندی. (3) | وَأَنَّهُ تَعالىٰ جَدُّ رَبِّنا مَا اتَّخَذَ صاحِبَةً وَلا وَلَدًا | 72:3 |
| و آن نادان ما سخنانی ناروا و دور از حقیقت درباره الله می‌گفت. (٤) | وَأَنَّهُ كانَ يَقولُ سَفيهُنا عَلَى اللَّهِ شَطَطًا | 72:4 |
| و ما گمان می‌کردیم که انسان‌ها و جن‌ها هرگز درباره الله دروغ نمی‌گویند. (5) | وَأَنّا ظَنَنّا أَن لَن تَقولَ الإِنسُ وَالجِنُّ عَلَى اللَّهِ كَذِبًا | 72:5 |
| و مردانی از انسان‌ها به مردانی از جن پناه می‌بردند و آنان نیز بر سرکشی و گرفتاریشان می‌افزودند. (6) | وَأَنَّهُ كانَ رِجالٌ مِنَ الإِنسِ يَعوذونَ بِرِجالٍ مِنَ الجِنِّ فَزادوهُم رَهَقًا | 72:6 |
| و آنان نیز همان‌گونه که شما گمان می‌کردید، گمان داشتند که الله هرگز کسی را برنخواهد انگیخت. (7) | وَأَنَّهُم ظَنّوا كَما ظَنَنتُم أَن لَن يَبعَثَ اللَّهُ أَحَدًا | 72:7 |
| و ما آسمان را جست‌وجو کردیم و آن را پر از نگهبانانی نیرومند و شهاب‌ها یافتیم. (8) | وَأَنّا لَمَسنَا السَّماءَ فَوَجَدناها مُلِئَت حَرَسًا شَديدًا وَشُهُبًا | 72:8 |
| و ما پیش‌تر در جایگاه‌هایی برای شنیدن خبرهای آسمانی می‌نشستیم، اما اکنون هر کس گوش فرا دهد، شهابی را در کمین خود می‌یابد. (9) | وَأَنّا كُنّا نَقعُدُ مِنها مَقاعِدَ لِلسَّمعِ ۖ فَمَن يَستَمِعِ الآنَ يَجِد لَهُ شِهابًا رَصَدًا | 72:9 |
| و ما نمی‌دانیم آیا برای ساکنان زمین بدی خواسته شده است یا پروردگارشان برای آنان راهی درست خواسته است. (10) | وَأَنّا لا نَدري أَشَرٌّ أُريدَ بِمَن فِي الأَرضِ أَم أَرادَ بِهِم رَبُّهُم رَشَدًا | 72:10 |
| و در میان ما نیکوکارانی هستند و گروه‌هایی نیز پایین‌تر از آنان، و ما راه‌ها و گرایش‌های گوناگونی داریم. (11) | وَأَنّا مِنَّا الصّالِحونَ وَمِنّا دونَ ذٰلِكَ ۖ كُنّا طَرائِقَ قِدَدًا | 72:11 |
| و ما گمان کردیم که هرگز نمی‌توانیم از قدرت الله در زمین بگریزیم و با فرار نیز نمی‌توانیم او را ناتوان کنیم. (12) | وَأَنّا ظَنَنّا أَن لَن نُعجِزَ اللَّهَ فِي الأَرضِ وَلَن نُعجِزَهُ هَرَبًا | 72:12 |
| و هنگامی که هدایت را شنیدیم، به آن ایمان آوردیم؛ پس هر کس به پروردگارش ایمان بیاورد، نه از کم شدن پاداشش می‌ترسد و نه از ستم و رنج. (13) | وَأَنّا لَمّا سَمِعنَا الهُدىٰ آمَنّا بِهِ ۖ فَمَن يُؤمِن بِرَبِّهِ فَلا يَخافُ بَخسًا وَلا رَهَقًا | 72:13 |
| و در میان ما مسلمانانی هستند و در میان ما منحرفان و ستمگران نیز هستند؛ پس هر کس اسلام آورد، آنان راه درست را جست‌وجو کرده‌اند. (14) | وَأَنّا مِنَّا المُسلِمونَ وَمِنَّا القاسِطونَ ۖ فَمَن أَسلَمَ فَأُولٰئِكَ تَحَرَّوا رَشَدًا | 72:14 |
| اما منحرفان و ستمگران هیزم جهنم خواهند بود. (15) | وَأَمَّا القاسِطونَ فَكانوا لِجَهَنَّمَ حَطَبًا | 72:15 |
| و اگر آنان بر راه درست پایدار می‌ماندند، حتماً آب فراوانی به آنان می‌نوشاندیم. (16) | وَأَن لَوِ استَقاموا عَلَى الطَّريقَةِ لَأَسقَيناهُم ماءً غَدَقًا | 72:16 |
| تا آنان را با آن بیازماییم؛ و هر کس از یاد پروردگارش روی بگرداند، او را به عذابی سخت و فزاینده گرفتار می‌کند. (17) | لِنَفتِنَهُم فيهِ ۚ وَمَن يُعرِض عَن ذِكرِ رَبِّهِ يَسلُكهُ عَذابًا صَعَدًا | 72:17 |
| و مسجدها از آن الله هستند؛ پس همراه با الله هیچ‌کس را نخوانید. (18) | وَأَنَّ المَساجِدَ لِلَّهِ فَلا تَدعوا مَعَ اللَّهِ أَحَدًا | 72:18 |
| و هنگامی که بنده الله برای خواندن او به پا خاست، نزدیک بود از شدت ازدحام بر سر او فرو ریزند. (19) | وَأَنَّهُ لَمّا قامَ عَبدُ اللَّهِ يَدعوهُ كادوا يَكونونَ عَلَيهِ لِبَدًا | 72:19 |
20 گفتار محمّد درباره خودش و رسالت، آگاهی از پنهان | ||
| بگو: من فقط پروردگارم را می‌خوانم و هیچ‌کس را شریک او قرار نمی‌دهم. (20) | قُل إِنَّما أَدعو رَبّي وَلا أُشرِكُ بِهِ أَحَدًا | 72:20 |
| بگو: من اختیار زیان رساندن یا هدایت کردن شما را ندارم. (21) | قُل إِنّي لا أَملِكُ لَكُم ضَرًّا وَلا رَشَدًا | 72:21 |
| بگو: هیچ‌کس نمی‌تواند مرا در برابر الله پناه دهد و جز او هرگز پناهگاهی نخواهم یافت. (22) | قُل إِنّي لَن يُجيرَني مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَن أَجِدَ مِن دونِهِ مُلتَحَدًا | 72:22 |
| مگر رساندن پیام‌هایی از سوی الله و ابلاغ رسالت‌های او. و هرکس از الله و پیامبرش نافرمانی کند، آتش جهنم برای اوست و در آن جاودانه خواهند ماند. (23) | إِلّا بَلاغًا مِنَ اللَّهِ وَرِسالاتِهِ ۚ وَمَن يَعصِ اللَّهَ وَرَسولَهُ فَإِنَّ لَهُ نارَ جَهَنَّمَ خالِدينَ فيها أَبَدًا | 72:23 |
| تا هنگامی که آنچه را به آنان وعده داده می‌شود ببینند؛ آنگاه خواهند دانست چه کسی یاوران ناتوان‌تری دارد و شمارش کمتر است. (24) | حَتّىٰ إِذا رَأَوا ما يوعَدونَ فَسَيَعلَمونَ مَن أَضعَفُ ناصِرًا وَأَقَلُّ عَدَدًا | 72:24 |
| بگو: نمی‌دانم آیا آنچه به شما وعده داده می‌شود نزدیک است یا پروردگارم برای آن زمانی طولانی قرار خواهد داد. (25) | قُل إِن أَدري أَقَريبٌ ما توعَدونَ أَم يَجعَلُ لَهُ رَبّي أَمَدًا | 72:25 |
| او دانای نهان است و هیچ‌کس را از غیب خود آگاه نمی‌کند، (26) | عالِمُ الغَيبِ فَلا يُظهِرُ عَلىٰ غَيبِهِ أَحَدًا | 72:26 |
| مگر فرستاده‌ای را که بپسندد؛ پس پیش روی او و پشت سرش نگهبانانی قرار می‌دهد، (27) | إِلّا مَنِ ارتَضىٰ مِن رَسولٍ فَإِنَّهُ يَسلُكُ مِن بَينِ يَدَيهِ وَمِن خَلفِهِ رَصَدًا | 72:27 |
28 همه‌چیز به‌دقت شمرده شده است | ||
| تا معلوم شود که آنان پیام‌های پروردگارشان را به مردم رسانده‌اند. او به آنچه نزد آنان است احاطه دارد و همه‌چیز را به‌دقت شمرده و بر شمار آن آگاه است. (28) | لِيَعلَمَ أَن قَد أَبلَغوا رِسالاتِ رَبِّهِم وَأَحاطَ بِما لَدَيهِم وَأَحصىٰ كُلَّ شَيءٍ عَدَدًا | 72:28 |