أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِآیا آنکس را دیدهای که روزِ جزا را دروغ میشمارد؟ أَ
همزهٔ استفهام؛ حرف پرسشی است و برای برانگیختن توجه و شگفتی بهکار رفته است؛ معنای آن: «آیا». رَأَيْتَ
فعل ماضی، دومشخص مفرد مذکر، از ریشهٔ «ر أ ي»؛ «رأى» بهمعنای دیدن و دانستن است. «تَ» ضمیر پیوسته و فاعل فعل است؛ معنا: «دیدی» یا «میشناسی». الَّذِي
اسم موصول، مفرد مذکر، مبنی؛ بهمعنای «آنکه» یا «کسی که». در اینجا مفعولبهِ «رأيتَ» است. يُكَذِّبُ
فعل مضارع، سومشخص مفرد مذکر، از باب تفعیل و ریشهٔ «ك ذ ب»؛ «كَذَّبَ» یعنی چیزی را دروغ دانستن، تکذیب کردن و نپذیرفتن. فاعل آن ضمیر پنهان «هو» است که به «الذي» بازمیگردد؛ معنا: «تکذیب میکند» یا «دروغ میشمارد». بِ
حرف جر؛ معنای اصلی آن «به» است و در اینجا همراه با فعل «يُكَذِّبُ» آمده است؛ یعنی «… را تکذیب میکند». الدِّينِ
اسم مجرور به حرف جر «بِ»، از ریشهٔ «د ي ن»؛ «دین» در این آیه بهمعنای روز حساب، پاداش و کیفر اعمال، و روز جزا است. علامت جر آن کسره است؛ معنا: «روز جزا» یا «حساب و پاداش». | 