082-018-086-انفطار

باز هم چه چیز تو را آگاه کرد که روز جزا چیست؟

ثُمَّ

سپس؛ باز هم؛ برای تأکید و بیانِ تکرارِ پرسش.

ریشه: حرف است و ریشهٔ اشتقاقی ندارد.
گرامر: حرف عطف یا استئناف.
معانی: سپس، آن‌گاه، باز هم.

مَا

چه چیز؛ چیست.

ریشه: اسم مبهم است و ریشهٔ فعلی ندارد.
گرامر: اسم استفهام، در محل رفع مبتدا.
معانی: چه، چه چیز، چیست.

أَدْرَاكَ

تو را آگاه کرد؛ به تو فهماند.

ریشه: د ر ي.
گرامر: فعل ماضی، باب إفعال؛ «أَدرى» به معنای آگاه کردن است. «کَ» ضمیر پیوسته و مفعول‌به، به معنای «تو را» است.
معانی: آگاه کرد، فهماند، دانا ساخت.

مَا

چه چیز؛ چیست.

ریشه: اسم مبهم است و ریشهٔ فعلی ندارد.
گرامر: اسم استفهام، در محل رفع مبتدا.
معانی: چه، چه چیز، چیست.

يَوْمُ

روز.

ریشه: ي و م.
گرامر: اسم مفرد مذکر، مرفوع؛ مبتدای مؤخر یا خبر برای «ما»ی استفهامی.
معانی: روز، زمان، هنگام.

الدِّينِ

جزا؛ حسابرسی و پاداش یا کیفر اعمال.

ریشه: د ي ن.
گرامر: اسم مفرد معرفه با «ال»، مجرور به سبب اضافه به «یوم».
معانی: جزا، پاداش، کیفر، حسابرسی، فرمان‌برداری و آیین؛ و در این آیه: روز جزا و رسیدگی به اعمال.