| يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئًا ۖ وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ روزی که هیچکس برای هیچکس هیچ اختیاری ندارد، و فرمان در آن روز تنها از آنِ الله است. يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئًاروزی که هیچکس برای هیچکس هیچ چیز را در اختیار ندارد. يَوْمَ
ریشه: «ي و م». اسم زمان، منصوب و متعلق به فعل یا معنای مقدرِ «یاد کن»؛ به معنای «روز». لَا
حرف نفی؛ برای نفی وقوع فعل مضارع آمده است و معنای «نمیـ» یا «هرگز نمیـ» میدهد. تَمْلِكُ
ریشه: «م ل ك». فعل مضارع، مفرد مؤنث غایب، مرفوع؛ زیرا فاعل آن «نَفْسٌ» است. به معنای «مالک است»، «توان و اختیار دارد» یا «در تصرف دارد». نَفْسٌ
ریشه: «ن ف س». اسم مفرد مؤنث، مرفوع و فاعلِ «تَمْلِكُ»؛ به معنای «جان»، «شخص» یا «هر کس». لِنَفْسٍ
«لِـ» حرف جر، به معنای «برای» یا «به سودِ»؛ «نَفْسٍ» ریشه: «ن ف س»، اسم مفرد مؤنث، مجرور به سبب حرف جر. مجموع آن به معنای «برای هیچکس» است. شَيْئًا
ریشه: «ش ي أ». اسم مفرد، منصوب و مفعولبهِ «تَمْلِكُ»؛ به معنای «چیزی»، «هیچ چیز» یا «اندکترین چیز».
وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِو فرمان در آن روز از آنِ الله است. وَ
حرف عطف؛ برای پیوستن این جمله به جملهٔ پیشین آمده و به معنای «و» است. الْأَمْرُ
ریشه: «أ م ر». اسم مفرد، مرفوع و مبتدا؛ به معنای «فرمان»، «حکم»، «تدبیر» و «اختیارِ ادارهٔ امور». يَوْمَئِذٍ
ترکیب از «يَوْمَ» و «إِذٍ» است. «يَوْمَ» ریشه: «ي و م»، اسم زمان منصوب؛ و «إِذٍ» اسم مبنی در محل جر به اضافه، با تنوین عوض. مجموع آن به معنای «در آن روز» است. لِلَّهِ
«لِـ» حرف جر، برای اختصاص و مالکیت؛ «الله» اسم جلاله، مجرور به سبب حرف جر. به معنای «از آنِ الله» و بیانگر آن است که فرمان و داوریِ نهایی در آن روز تنها به الله تعلق دارد. | 