| وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ و چه چیز تو را آگاه کرد که روزِ جزا چیست؟ وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِو چه چیز تو را آگاه کرد که روزِ جزا چیست؟ وَ
حرف عطف است؛ معنای آن «و» است و این آیه را به آیهٔ پیش از خود پیوند میدهد. مَا
اسم استفهام است؛ مبنی بر سکون و در محل رفع مبتدا. در اینجا برای بزرگنمایی و نشاندادن عظمتِ «روز جزا» آمده است؛ یعنی: «چه چیز تو را آگاه کرد؟» أَدْرَاكَ
فعل ماضی، باب اِفعال، از ریشهٔ «د ر ي» به معنای دانستن و آگاهشدن است. «أدرى» یعنی «آگاه کرد». فعل بر فتح مقدر پایان یافته است؛ «کَ» ضمیر پیوسته، مبنی بر فتح و در محل نصب مفعولبه است و به پیامبر اکرم ﷺ خطاب دارد. معنای ترکیب: «تو را آگاه کرد». مَا
اسم استفهام است؛ مبنی بر سکون و در محل رفع مبتدا. این «ما» پرسش از حقیقت و عظمتِ «یوم الدین» است؛ یعنی: «روز جزا چیست؟» يَوْمُ
اسم مفرد، از ریشهٔ «ي و م» و به معنای «روز» یا «زمانِ وقوع یک رویداد بزرگ» است. مرفوع و دارای علامت رفع ضمه است؛ خبرِ «ما» به شمار میآید. همچنین مضاف است. الدِّينِ
اسم معرفه با «ال»، از ریشهٔ «د ي ن» است. «دین» در اینجا به معنای آیین نیست، بلکه به معنای جزا، حسابرسی، پاداش و کیفر است. مجرور با کسره است، زیرا مضافالیه برای «یوم» است. «یوم الدین» یعنی «روز جزا و حسابرسی». | 