042-033-064-شورى

اگر بخواهد، باد را آرام می‌کند؛ پس آن‌ها بر پشتِ آن، ساکن و بی‌حرکت می‌مانند. بی‌تردید در این، برای هر بسیار شکیبا و بسیار سپاس‌گزاری نشانه‌هایی است.

إِن يَشَأ يُسكِنِ الرّيحَ

اگر بخواهد، باد را آرام می‌کند.

إِن: حرف شرط جازم؛ از ریشهٔ مستقل «إن»؛ به معنای «اگر» و برای بیان شرط.

يَشَأ: فعل مضارع مجزوم به «إن»، از ریشهٔ «ش ي أ»؛ فعل آن «شاءَ» به معنای خواستن و اراده کردن است؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» است که به الله بازمی‌گردد؛ «بخواهد».

يُسكِنِ: فعل مضارع مجزوم، از ریشهٔ «س ك ن»، باب اِفعال؛ فعل گذشتهٔ آن «أَسكَنَ» است؛ به معنای ساکن کردن، آرام ساختن و بازداشتن از حرکت؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» است که به الله بازمی‌گردد؛ «آرام می‌کند».

الرّيحَ: اسم، مفرد، مؤنث، معرفه با «ال»، منصوب و مفعول‌بهِ «يُسكِنِ»؛ از ریشهٔ «ر و ح»؛ به معنای باد.

فَيَظلَلنَ رَواكِدَ عَلىٰ ظَهرِهِ

پس آن‌ها بر پشتِ آن، ساکن و بی‌حرکت می‌مانند.

فَ: حرف عطف و نتیجه؛ به معنای «پس» یا «آنگاه».

يَظلَلنَ: فعل مضارع، از ریشهٔ «ظ ل ل»؛ در اصل از «ظَلَّ» به معنای باقی ماندن و استمرار داشتن؛ نونِ پایانی، نونِ جمع مؤنث است و فاعل را نشان می‌دهد؛ «آن‌ها باقی می‌مانند».

رَواكِدَ: اسم، جمع مؤنث سالم در معنا و منصوب به عنوان حال؛ مفرد آن «راكِدَة» از ریشهٔ «ر ك د» است؛ به معنای ساکن، ایستاده، بی‌حرکت؛ یعنی کشتی‌ها بی‌حرکت می‌مانند.

عَلىٰ: حرف جر؛ به معنای «بر» یا «رویِ».

ظَهرِهِ: «ظَهرِ» اسم مجرور به «علىٰ» و مضاف، از ریشهٔ «ظ ه ر»؛ به معنای پشت و سطح بیرونی. «هِ» ضمیر پیوستهٔ مجرور و مضاف‌الیه است که به دریا بازمی‌گردد؛ «بر پشتِ آن».

إِنَّ في ذٰلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبّارٍ شَكورٍ

بی‌تردید در این، برای هر بسیار شکیبا و بسیار سپاس‌گزاری نشانه‌هایی است.

إِنَّ: حرف تأکید و نصب؛ از ریشهٔ مستقل «إن»؛ به معنای «همانا»، «بی‌تردید» و «قطعاً».

في: حرف جر؛ به معنای «در».

ذٰلِكَ: اسم اشارهٔ مبنی در محل جر به سبب «في»؛ برای اشاره به دور؛ «آن» یا «این». کافِ پایانی، حرف خطاب است.

لَ: لامِ تأکید؛ برای استوار کردن و تأکید بر خبر «إنَّ»؛ به معنای «قطعاً» یا «بی‌گمان».

آياتٍ: اسم، جمع مؤنث سالم، منصوب؛ مفرد آن «آيَة» از ریشهٔ «أ ي ي» یا «أ ي ة»؛ به معنای نشانه، دلیل و عبرت. خبرِ مؤخرِ «إنَّ» است؛ «نشانه‌هایی».

لِكُلِّ: «لِ» حرف جر به معنای «برایِ». «كُلِّ» اسم مجرور و مضاف، از ریشهٔ «ك ل ل»؛ به معنای هر و همه؛ «برای هر».

صَبّارٍ: اسم، مفرد، مذکر، مجرور و مضاف‌الیه برای «كلّ»؛ صیغهٔ مبالغه بر وزن «فَعّال» از ریشهٔ «ص ب ر»؛ به معنای بسیار شکیبا، بسیار پایدار و کسی که در سختی‌ها صبر فراوان دارد.

شَكورٍ: صفتِ مجرور برای «صَبّارٍ»، مفرد و مذکر؛ صیغهٔ مبالغه بر وزن «فَعول» از ریشهٔ «ش ك ر»؛ به معنای بسیار سپاس‌گزار، کسی که نعمت‌ها را بسیار قدردانی می‌کند.