| إِنَّ اللَّهَ اشتَرىٰ مِنَ المُؤمِنينَ أَنفُسَهُم وَأَموالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ ۚ يُقاتِلونَ في سَبيلِ اللَّهِ فَيَقتُلونَ وَيُقتَلونَ ۖ وَعدًا عَلَيهِ حَقًّا فِي التَّوراةِ وَالإِنجيلِ وَالقُرآنِ ۚ وَمَن أَوفىٰ بِعَهدِهِ مِنَ اللَّهِ ۚ فَاستَبشِروا بِبَيعِكُمُ الَّذي بايَعتُم بِهِ ۚ وَذٰلِكَ هُوَ الفَوزُ العَظيمُ بیگمان الله از مؤمنان جانها و مالهایشان را خریده است، در برابر اینکه بهشت برای آنان باشد؛ آنان در راه الله میجنگند، پس میکشند و کشته میشوند. این وعدهای راستین است که در تورات و انجیل و قرآن بر عهدهٔ اوست؛ و چه کسی از الله به پیمان خود وفادارتر است؟ پس به این دادوستدی که با او کردهاید شادمان باشید؛ و این همان کامیابی بزرگ است. إِنَّ اللَّهَ اشتَرىٰ مِنَ المُؤمِنينَ أَنفُسَهُم وَأَموالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَبیگمان الله از مؤمنان جانها و مالهایشان را خریده است، در برابر اینکه بهشت برای آنان باشد. إِنَّ: حرف تأکید و نصب؛ ریشه ندارد؛ برای تأکید معنای «بهراستی، بیگمان» میآید و اسم خود را منصوب میکند.
اللَّهَ: اسم جلاله؛ در این جمله اسم «إِنَّ» و منصوب است؛ معنای آن «الله» است.
اشتَرىٰ: ریشهٔ «ش ر ي»؛ فعل ماضی، باب افتعال، سومشخص مفرد مذکر؛ معنای «خرید، به دست آورد در برابر عوض» دارد.
مِنَ: حرف جر؛ ریشه ندارد؛ معنای «از» میدهد و اسم بعد از خود را مجرور میکند.
المُؤمِنينَ: ریشهٔ «أ م ن»؛ اسم فاعل از باب إفعال، جمع مذکر سالم، مجرور به «مِن» و علامت جر آن «یاء» است؛ یعنی «ایمانآورندگان، مؤمنان».
أَنفُسَهُم: «أَنفُس» ریشهٔ «ن ف س»؛ جمع «نَفْس»، مفعولبه برای «اشتَرىٰ» و منصوب است؛ «هُم» ضمیر متصل مضافالیه، یعنی «جانهایشان، خودشان».
وَ: حرف عطف؛ ریشه ندارد؛ معنای «و» دارد و واژه یا جملهٔ بعد را به قبل پیوند میدهد.
أَموالَهُم: «أَموال» ریشهٔ «م و ل»؛ جمع «مال»، معطوف بر «أَنفُسَهُم» و منصوب است؛ «هُم» ضمیر متصل مضافالیه، یعنی «داراییهایشان، مالهایشان».
بِأَنَّ: «بِـ» حرف جر به معنای «در برابر، به سبب، به اینکه»؛ «أَنَّ» حرف تأکید و نصب؛ در کنار هم معنای «به اینکه، در برابر اینکه» میدهد.
لَهُمُ: «لِـ» حرف جر به معنای «برای، از آنِ»؛ «هُم» ضمیر متصل در محل جر؛ مجموعاً یعنی «برای آنان، از آنِ آنان».
الجَنَّةَ: ریشهٔ «ج ن ن»؛ اسم مفرد مؤنث؛ اسمِ مؤخرِ «أَنَّ» و منصوب است؛ یعنی «بهشت».
يُقاتِلونَ في سَبيلِ اللَّهِ فَيَقتُلونَ وَيُقتَلونَآنان در راه الله میجنگند، پس میکشند و کشته میشوند. يُقاتِلونَ: ریشهٔ «ق ت ل»؛ فعل مضارع، باب مفاعله، سومشخص جمع مذکر، مرفوع با ثبوت نون؛ «واو» فاعل است؛ یعنی «میجنگند، پیکار میکنند».
في: حرف جر؛ ریشه ندارد؛ معنای «در» میدهد و اسم بعد از خود را مجرور میکند.
سَبيلِ: ریشهٔ «س ب ل»؛ اسم مفرد، مجرور به «في» و مضاف است؛ یعنی «راه، مسیر، شیوه».
اللَّهِ: اسم جلاله؛ مضافالیه و مجرور است؛ یعنی «الله».
فَـ: حرف عطف یا ترتیب و نتیجه؛ ریشه ندارد؛ معنای «پس، در نتیجه، آنگاه» میدهد.
يَقتُلونَ: ریشهٔ «ق ت ل»؛ فعل مضارع معلوم، سومشخص جمع مذکر، مرفوع با ثبوت نون؛ «واو» فاعل است؛ یعنی «میکشند».
وَ: حرف عطف؛ ریشه ندارد؛ معنای «و» دارد.
يُقتَلونَ: ریشهٔ «ق ت ل»؛ فعل مضارع مجهول، سومشخص جمع مذکر، مرفوع با ثبوت نون؛ «واو» نائب فاعل است؛ یعنی «کشته میشوند».
وَعدًا عَلَيهِ حَقًّا فِي التَّوراةِ وَالإِنجيلِ وَالقُرآنِاین وعدهای راستین است که در تورات و انجیل و قرآن بر عهدهٔ اوست. وَعدًا: ریشهٔ «و ع د»؛ مصدر منصوب، برای تأکید معنای وعده در جمله آمده است؛ یعنی «وعده، پیمان، نوید».
عَلَيهِ: «عَلىٰ» حرف جر به معنای «بر، بر عهدهٔ»؛ «هِ» ضمیر متصل در محل جر و مرجع آن الله است؛ مجموعاً یعنی «بر عهدهٔ او».
حَقًّا: ریشهٔ «ح ق ق»؛ اسم یا مصدر منصوب، صفت یا تأکید برای «وَعدًا»؛ یعنی «راست، ثابت، قطعی، حقیقی».
فِي: حرف جر؛ ریشه ندارد؛ یعنی «در».
التَّوراةِ: نام کتاب آسمانی؛ اسم مفرد، مجرور به «في»؛ یعنی «تورات».
وَ: حرف عطف؛ ریشه ندارد؛ یعنی «و».
الإِنجيلِ: واژهٔ معرّب برای کتاب آسمانی عیسی علیهالسلام؛ اسم مفرد، معطوف بر «التَّوراةِ» و مجرور است؛ یعنی «انجیل».
وَ: حرف عطف؛ ریشه ندارد؛ یعنی «و».
القُرآنِ: ریشهٔ «ق ر أ»؛ اسم مفرد، معطوف بر «التَّوراةِ» و مجرور است؛ یعنی «قرآن، کتاب خواندنی و تلاوتشونده».
وَمَن أَوفىٰ بِعَهدِهِ مِنَ اللَّهِو چه کسی از الله به پیمان خود وفادارتر است؟ وَ: حرف عطف یا آغاز جمله؛ ریشه ندارد؛ معنای «و» میدهد.
مَن: اسم استفهام؛ ریشه ندارد؛ برای پرسش به کار میرود؛ یعنی «چه کسی».
أَوفىٰ: ریشهٔ «و ف ي»؛ اسم تفضیل بر وزن «أفعل»؛ یعنی «وفادارتر، کاملتر در وفا کردن، پایبندتر».
بِعَهدِهِ: «بِـ» حرف جر؛ «عَهد» ریشهٔ «ع ه د»، اسم مفرد مجرور و مضاف، به معنای «پیمان، تعهد، وعده»؛ «هِ» ضمیر متصل مضافالیه، یعنی «پیمانِ او».
مِنَ: حرف جر؛ در اینجا برای مقایسه آمده است؛ یعنی «از».
اللَّهِ: اسم جلاله؛ مجرور به «مِن»؛ یعنی «الله».
فَاستَبشِروا بِبَيعِكُمُ الَّذي بايَعتُم بِهِپس به این دادوستدی که با او کردهاید شادمان باشید. فَـ: حرف نتیجه و پیوند؛ ریشه ندارد؛ یعنی «پس، بنابراین».
استَبشِروا: ریشهٔ «ب ش ر»؛ فعل امر، باب استفعال، خطاب به جمع مذکر، مبنی بر حذف نون؛ «واو» فاعل است؛ یعنی «شادمان باشید، مژده بگیرید، خوشحال شوید».
بِبَيعِكُمُ: «بِـ» حرف جر؛ «بَيع» ریشهٔ «ب ي ع»، اسم یا مصدر مجرور و مضاف، به معنای «فروش، خریدوفروش، معامله، دادوستد»؛ «كُم» ضمیر متصل مضافالیه، یعنی «دادوستد شما».
الَّذي: اسم موصول مفرد مذکر؛ برای پیوند دادن جملهٔ بعد به «بَيع» آمده است؛ یعنی «آنکه، آنچه، که».
بايَعتُم: ریشهٔ «ب ي ع»؛ فعل ماضی، باب مفاعله، دومشخص جمع مذکر؛ «تُم» فاعل است؛ یعنی «معامله کردید، پیمان خریدوفروش بستید، بیعت کردید».
بِهِ: «بِـ» حرف جر؛ «هِ» ضمیر متصل در محل جر و اشاره به همان دادوستد دارد؛ یعنی «با آن، به وسیلهٔ آن، بر پایهٔ آن».
وَذٰلِكَ هُوَ الفَوزُ العَظيمُو این همان کامیابی بزرگ است. وَ: حرف عطف یا آغاز جمله؛ ریشه ندارد؛ یعنی «و».
ذٰلِكَ: اسم اشاره برای مفرد مذکر دور؛ از «ذا» همراه با «لام» دوری و «کاف» خطاب؛ در جمله مبتدا است؛ یعنی «آن، این حقیقت».
هُوَ: ضمیر منفصل؛ در اینجا ضمیر فصل یا تأکید است؛ یعنی «همان، او/آن».
الفَوزُ: ریشهٔ «ف و ز»؛ اسم مفرد معرفه، خبر جمله و مرفوع است؛ یعنی «کامیابی، رستگاری، پیروزی نهایی».
العَظيمُ: ریشهٔ «ع ظ م»؛ صفت برای «الفَوزُ» و مرفوع است؛ یعنی «بزرگ، سترگ، بسیار مهم». | 