009-044-113-توبة

کسانی که به الله و روز آخرت ایمان دارند، برای ترکِ جهاد با مال‌ها و جان‌هایشان از تو اجازه نمی‌خواهند؛ و الله به پرهیزگاران داناست.

لا يَستَأذِنُكَ الَّذينَ يُؤمِنونَ بِاللَّهِ وَاليَومِ الآخِرِ أَن يُجاهِدوا بِأَموالِهِم وَأَنفُسِهِم

کسانی که به الله و روز آخرت ایمان دارند، برای ترکِ جهاد با مال‌ها و جان‌هایشان از تو اجازه نمی‌خواهند.

لا: ریشه ندارد؛ حرف نفی است؛ در اینجا فعل مضارع را از نظر معنا منفی می‌کند؛ معنی: «نه»، «نمی‌ـ».

يَستَأذِنُكَ: ریشه: «أ ذ ن»؛ فعل مضارع، باب استفعال «استأذنَ»، صیغهٔ سوم‌شخص مفرد مذکر؛ «کَ» ضمیر متصل مخاطب مفرد مذکر و مفعول‌به است؛ معنی: «از تو اجازه می‌خواهد»، و با «لا»: «از تو اجازه نمی‌خواهد».

الَّذينَ: ریشه ندارد؛ اسم موصول جمع مذکر؛ نقش: فاعل برای «يَستَأذِنُكَ»؛ معنی: «کسانی که»، «آنان که».

يُؤمِنونَ: ریشه: «أ م ن»؛ فعل مضارع، باب إفعال «آمَنَ»، صیغهٔ سوم‌شخص جمع مذکر؛ از افعال پنج‌گانه و مرفوع به ثبوت نون؛ «واو» فاعل است؛ معنی: «ایمان می‌آورند»، «باور دارند».

بِاللَّهِ: «بِـ» حرف جر؛ «الله» اسم خاص و مجرور به حرف جر؛ معنی: «به الله»، «با ایمان به الله».

وَاليَومِ: «وَ» حرف عطف؛ «اليَومِ» اسم، ریشه: «ي و م»؛ معطوف بر «الله» و مجرور؛ معنی: «و روز».

الآخِرِ: ریشه: «أ خ ر»؛ صفت برای «اليَومِ» و مجرور؛ معنی: «آخر»، «واپسین»، «آخرت».

أَن: ریشه ندارد؛ حرف مصدری و ناصب؛ فعل مضارع پس از خود را منصوب می‌کند؛ معنی: «که»، «این‌که».

يُجاهِدوا: ریشه: «ج ه د»؛ فعل مضارع، باب مفاعله «جاهَدَ»، منصوب به «أَن»؛ از افعال پنج‌گانه و علامت نصب آن حذف نون است؛ «واو» فاعل است؛ معنی: «جهاد کنند»، «تلاش و پیکار کنند».

بِأَموالِهِم: «بِـ» حرف جر؛ «أموال» جمع «مال»، ریشه: «م و ل»، اسم مجرور؛ «هِم» ضمیر متصل سوم‌شخص جمع مذکر و مضاف‌الیه؛ معنی: «با مال‌هایشان»، «با دارایی‌هایشان».

وَأَنفُسِهِم: «وَ» حرف عطف؛ «أَنفُس» جمع «نَفْس»، ریشه: «ن ف س»، معطوف بر «أموال» و مجرور؛ «هِم» ضمیر متصل سوم‌شخص جمع مذکر و مضاف‌الیه؛ معنی: «و جان‌هایشان»، «و خودشان».

وَاللَّهُ عَليمٌ بِالمُتَّقينَ

و الله به پرهیزگاران داناست.

وَاللهُ: «وَ» حرف عطف یا آغاز جملهٔ تازه؛ «الله» اسم خاص، مبتدا و مرفوع؛ معنی: «و الله».

عَليمٌ: ریشه: «ع ل م»؛ صفت بر وزن «فعيل»، خبر برای «الله» و مرفوع؛ معنی: «بسیار دانا»، «کاملاً آگاه».

بِالمُتَّقينَ: «بِـ» حرف جر؛ «المُتَّقينَ» اسم فاعل از باب افتعال «اتَّقى»، ریشه: «و ق ي»؛ جمع مذکر سالم و مجرور به «باء»، علامت جر آن «ياء» است؛ معنی: «به پرهیزگاران»، «به تقواپیشگان».