| قالَ المَلَأُ الَّذينَ استَكبَروا مِن قَومِهِ لَنُخرِجَنَّكَ يا شُعَيبُ وَالَّذينَ آمَنوا مَعَكَ مِن قَريَتِنا أَو لَتَعودُنَّ في مِلَّتِنا ۚ قالَ أَوَلَو كُنّا كارِهينَ سرانِ متکبّرِ قوم او گفتند: «ای شعیب، قطعاً تو و کسانی را که همراه تو ایمان آوردهاند از شهرِ خود بیرون خواهیم کرد، یا این‌که حتماً به آیین ما بازگردید.» گفت: «آیا حتی اگر ناخشنود باشیم؟» قالَ المَلَأُ الَّذينَ استَكبَروا مِن قَومِهِسران و بزرگانِ قوم او که تکبّر ورزیده بودند، گفتند: قالَ
ریشه: ق-و-ل؛ فعل ماضی، مفرد مذکر غایب، به معنای «گفت». المَلَأُ
ریشه: م-ل-أ؛ اسم جمعی، مرفوع و فاعلِ «قالَ»، به معنای «سران، اشراف و بزرگان قوم». الَّذينَ
اسم موصول، جمع مذکر، در محلّ صفت برای «المَلَأُ»، به معنای «کسانی که». استَكبَروا
ریشه: ك-ب-ر؛ فعل ماضی، جمع مذکر غایب، باب استفعال، به معنای «تکبّر کردند، بزرگی‌فروشی کردند». مِن
حرف جر، به معنای «از». قَومِهِ
قَوم: ریشه: ق-و-م؛ اسم مجرور به «مِن»، به معنای «قوم، مردم».
هِ: ضمیر پیوسته، مضاف‌الیه، به معنای «او»؛ یعنی قوم شعیب.
لَنُخرِجَنَّكَ يا شُعَيبُ وَالَّذينَ آمَنوا مَعَكَ مِن قَريَتِنا«قطعاً تو را، ای شعیب، و کسانی را که همراه تو ایمان آوردهاند، از شهرِ خود بیرون خواهیم کرد.» لَ
لامِ قسم یا تأکید، برای تأکید شدید بر وقوع فعل. نُخرِجَنَّكَ
ریشه: خ-ر-ج؛ فعل مضارع، متکلم مع الغیر، باب اِفعال، همراه با نونِ تأکید ثقیله؛ به معنای «قطعاً بیرون خواهیم کرد».
كَ: ضمیر پیوسته در محلّ مفعول‌به، به معنای «تو را». يا
حرف ندا، به معنای «ای». شُعَيبُ
نام پیامبر الله، منادا و مبنی بر ضم، به معنای «شعیب». وَ
حرف عطف، به معنای «و». الَّذينَ
اسم موصول، جمع مذکر، معطوف بر «كَ» و در محلّ نصب، به معنای «کسانی که». آمَنوا
ریشه: أ-م-ن؛ فعل ماضی، جمع مذکر غایب، باب اِفعال، به معنای «ایمان آوردند». مَعَكَ
مَعَ: ظرف مکان، به معنای «همراهِ».
كَ: ضمیر پیوسته، مضاف‌الیه، به معنای «تو»؛ یعنی «همراه تو». مِن
حرف جر، به معنای «از». قَريَتِنا
قَريَة: ریشه: ق-ر-ي؛ اسم مجرور به «مِن»، به معنای «شهر، آبادی».
نا: ضمیر پیوسته، مضاف‌الیه، به معنای «ما»؛ یعنی «شهر ما».
أَو لَتَعودُنَّ في مِلَّتِنا«یا قطعاً به آیین ما بازخواهید گشت.» أَو
حرف عطف، برای بیان انتخاب یا تهدید، به معنای «یا». لَ
لامِ قسم یا تأکید، برای تأکید بر فعل پس از آن. تَعودُنَّ
ریشه: ع-و-د؛ فعل مضارع، جمع مذکر مخاطب، همراه با نونِ تأکید ثقیله، به معنای «قطعاً بازخواهید گشت». في
حرف جر، به معنای «در، به». مِلَّتِنا
مِلَّة: ریشه: م-ل-ل؛ اسم مجرور به «في»، به معنای «آیین، دین و روش».
نا: ضمیر پیوسته، مضاف‌الیه، به معنای «ما»؛ یعنی «آیین ما».
قالَ أَوَلَو كُنّا كارِهينَگفت: «آیا حتی اگر ناخشنود باشیم؟» قالَ
ریشه: ق-و-ل؛ فعل ماضی، مفرد مذکر غایب، به معنای «گفت»؛ فاعل آن شعیب است. أَ
همزهٔ استفهام، برای پرسشِ انکاری، به معنای «آیا». وَ
واوِ حالیّه، به معنای «در حالی که» یا «حتی اگر». لَو
حرف شرط، به معنای «اگرچه، حتی اگر». كُنّا
ریشه: ك-و-ن؛ فعل ماضی ناقص، متکلم مع الغیر، به معنای «باشیم، بودیم».
نا: ضمیر پیوسته در محلّ رفع، اسم «كان»، به معنای «ما». كارِهينَ
ریشه: ك-ر-ه؛ اسم فاعل، جمع مذکر، منصوب و خبر «كان»، به معنای «ناخشنودان، اکراه‌داران، کسانی که بیزارند». | 