005-079-114-مائدة

آنان یکدیگر را از کار زشتی که انجام می‌دادند بازنمی‌داشتند؛ چه بد بود آنچه انجام می‌دادند.

كانوا لا يَتَناهَونَ عَن مُنكَرٍ فَعَلوهُ ۚ لَبِئسَ ما كانوا يَفعَلونَ

آنان یکدیگر را از کار زشتی که مرتکب می‌شدند نهی نمی‌کردند؛ به‌راستی چه بد بود آنچه انجام می‌دادند.

كانوا
ریشه: «ك و ن». فعل ماضی ناقص، سوم‌شخص جمع مذکر؛ یعنی: بودند، می‌بودند. در اینجا بر استمرار حالت آنان در گذشته دلالت دارد.

لا
حرف نفی؛ یعنی: نه، نمی‌ـ. در اینجا فعل مضارع «يَتَناهَونَ» را منفی می‌کند.

يَتَناهَونَ
ریشه: «ن هـ ي». فعل مضارع، سوم‌شخص جمع مذکر، از باب تفاعُل «تَناهى يَتَناهى»؛ یعنی: یکدیگر را بازمی‌داشتند، همدیگر را نهی می‌کردند. «واو» در پایان، نشانهٔ جمع مذکر است.

عَن
حرف جر؛ یعنی: از، باز از. پس از آن، چیزی می‌آید که نهی و بازداشتن از آن صورت می‌گیرد.

مُنكَرٍ
ریشه: «ن ك ر». اسم مفعول یا صفت از «أَنكَرَ»؛ مجرور به سبب حرف جر «عن» و دارای تنوین کسره. یعنی: کار زشت، ناپسند، کاری که شرع و خرد سالم آن را نادرست می‌شمارد.

فَعَلوهُ
ریشه: «ف ع ل». فعل ماضی، سوم‌شخص جمع مذکر؛ «ـهُ» ضمیر پیوسته و مفعول‌به است. یعنی: آن را انجام دادند، آن کار زشت را مرتکب شدند.

لَبِئسَ
ریشه: «ب أ س». «لَـ» برای تأکید است و «بِئسَ» فعل ماضی جامد برای نکوهش؛ یعنی: قطعاً بد بود، چه بد بود.

ما
اسم موصول؛ یعنی: آنچه، چیزی که. در اینجا به کارها و رفتارهایی اشاره دارد که آنان انجام می‌دادند.

كانوا
ریشه: «ك و ن». فعل ماضی ناقص، سوم‌شخص جمع مذکر؛ یعنی: بودند، می‌بودند. با فعل پس از خود، بر انجام پیوستهٔ کار دلالت می‌کند.

يَفعَلونَ
ریشه: «ف ع ل». فعل مضارع، سوم‌شخص جمع مذکر؛ یعنی: انجام می‌دهند، انجام می‌دادند. «واو» نشانهٔ جمع مذکر است.