| يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا لا تَتَّخِذُوا الَّذينَ اتَّخَذوا دينَكُم هُزُوًا وَلَعِبًا مِنَ الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ مِن قَبلِكُم وَالكُفّارَ أَولِياءَ ۚ وَاتَّقُوا اللهَ إِن كُنتُم مُؤمِنينَ ای کسانی که ایمان آوردهاید، کسانی را که دین شما را به ریشخند و بازی گرفتهاند ـ از کسانی که پیش از شما کتاب آسمانی به آنان داده شده است ـ و نیز کافران را دوست و سرپرست خود نگیرید؛ و اگر مؤمنید، از الله پروا کنید. يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنواای کسانی که ایمان آوردهاید. يا
حرف ندا است؛ برای فراخواندن و خطابکردن به کار میرود. أَيُّهَا
«أَيُّ» منادا و اسم مبنی بر ضم در محل نصب است؛ «ها» حرف تنبیه است و برای جلب توجه میآید. معنای آن: ای. الَّذينَ
اسم موصول، جمع مذکر، مبنی بر فتح در محل رفع صفت برای «أَيُّ» است؛ معنای آن: کسانی که. آمَنوا
فعل ماضی، جمع مذکر غایب، از ریشهٔ «أ م ن» و باب إفعال «آمَنَ» است؛ «واو» فاعل است. معنای آن: ایمان آوردند. لا تَتَّخِذُوا الَّذينَ اتَّخَذوا دينَكُم هُزُوًا وَلَعِبًاکسانی را که دین شما را به ریشخند و بازی گرفتهاند، نگیرید. لا
حرف نهی و جزم است؛ فعل مضارع پس از خود را مجزوم میکند. معنای آن: نکنید. تَتَّخِذُوا
فعل مضارع مخاطب، جمع مذکر، از ریشهٔ «أ خ ذ» و باب افتعال «اتَّخَذَ» است؛ به سبب «لا»ی نهی مجزوم و نشانهٔ جزم آن حذف نون است؛ «واو» فاعل است. معنای آن: نگیرید، قرار ندهید. الَّذينَ
اسم موصول، جمع مذکر، مبنی بر فتح در محل نصب و مفعولٌبه نخست برای «تتخذوا» است. معنای آن: کسانی که. اتَّخَذوا
فعل ماضی، جمع مذکر غایب، از ریشهٔ «أ خ ذ» و باب افتعال است؛ «واو» فاعل است. معنای آن: گرفتند، قرار دادند. دينَكُم
«دينَ» اسم مفرد، منصوب و مفعولٌبه نخست برای «اتخذوا» است؛ از ریشهٔ «د ي ن» و به معنای آیین و دین. «كُم» ضمیر پیوسته در محل جر مضافٌالیه است؛ معنای آن: دینِ شما. هُزُوًا
اسم مصدر، منصوب و مفعولٌبه دوم برای «اتخذوا» است؛ از ریشهٔ «ه ز أ». معنای آن: ریشخند، مسخره. وَ
حرف عطف است؛ معنای آن: و. لَعِبًا
اسم مصدر، منصوب و معطوف بر «هزواً» است؛ از ریشهٔ «ل ع ب». معنای آن: بازی، سرگرمیِ بیهوده. مِنَ الَّذينَ أوتُوا الكِتابَ مِن قَبلِكُم وَالكُفّارَ أَولِياءَاز کسانی که پیش از شما کتاب آسمانی به آنان داده شده است، و نیز کافران را، دوست و سرپرست خود نگیرید. مِنَ
حرف جر است؛ در اینجا برای بیانِ گروهی از «الذين» آمده است. معنای آن: از. الَّذينَ
اسم موصول، جمع مذکر، مبنی بر فتح و مجرور به «مِن» است. معنای آن: کسانی که. أوتُوا
فعل ماضی مجهول، جمع مذکر غایب، از ریشهٔ «أ ت ي» و باب إفعال «آتَى» است؛ «واو» نایب فاعل است. معنای آن: به آنان داده شد. الكِتابَ
اسم مفرد، منصوب و مفعولٌبه برای فعل «أوتوا» است؛ از ریشهٔ «ك ت ب». معنای آن: کتاب، کتاب آسمانی. مِن
حرف جر است. معنای آن: از، پیش از. قَبلِكُم
«قَبلِ» اسم ظرف زمان، مجرور به «مِن» و مضاف است؛ از ریشهٔ «ق ب ل». «كُم» ضمیر پیوسته در محل جر مضافٌالیه است. معنای آن: پیش از شما. وَ
حرف عطف است؛ معنای آن: و. الكُفّارَ
اسم جمع، منصوب و معطوف بر «الذين» در محل نصب است؛ از ریشهٔ «ك ف ر». معنای آن: کافران. أَولِياءَ
اسم جمع، منصوب و مفعولٌبه دوم برای «تتخذوا» است؛ مفرد آن «وَلِيّ» از ریشهٔ «و ل ي» است. معنای آن: دوستان، یاوران، سرپرستان. وَاتَّقُوا اللهَو از الله پروا کنید. وَ
حرف عطف است؛ معنای آن: و. اتَّقُوا
فعل امر، مخاطب، جمع مذکر، از ریشهٔ «و ق ي» و باب افتعال «اتَّقَى» است؛ «واو» فاعل است. معنای آن: پروا کنید، خود را حفظ کنید. اللهَ
لفظ جلاله، منصوب و مفعولٌبه برای «اتقوا» است. معنای آن: الله. إِن كُنتُم مُؤمِنينَاگر مؤمن هستید. إِن
حرف شرط جازم است. معنای آن: اگر. كُنتُم
فعل ماضی ناقص از ریشهٔ «ك و ن» است؛ «تُم» ضمیر پیوسته در محل رفع اسم «كان» است. معنای آن: بودید، هستید. مُؤمِنينَ
اسم فاعل جمع مذکر سالم، منصوب و خبر «كان» است؛ از ریشهٔ «أ م ن» و باب إفعال. معنای آن: ایمانآورندگان، مؤمنان. | 