| وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَهَٰؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خَاسِرِينَ و کسانی که ایمان آوردهاند میگویند: «آیا اینان همان کسانیاند که با سختترین سوگندهای خود به الله سوگند یاد میکردند که قطعاً با شما هستند؟» اعمالشان تباه شد؛ پس زیانکار شدند. وَيَقُولُ الَّذِينَ آمَنُواو کسانی که ایمان آوردهاند میگویند. وَ
حرف عطف است؛ از ریشهٔ مستقل ندارد و برای پیوستن این جمله به مطالب پیشین میآید؛ معنا: «و». يَقُولُ
فعل مضارع مرفوع، مفرد مذکر غایب، از ریشهٔ «ق و ل»؛ معنا: «میگوید». فاعل آن «الَّذِينَ آمَنُوا» است. الَّذِينَ
اسم موصول، جمع مذکر؛ از ریشهٔ مستقل ندارد؛ معنا: «کسانی که». آمَنُوا
فعل ماضی، جمع مذکر غایب، از ریشهٔ «أ م ن»؛ معنا: «ایمان آوردند». «واو» در پایان، ضمیر پیوسته و فاعل است؛ یعنی: «آنان». أَهَٰؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْآیا اینان همان کسانیاند که با همهٔ توانِ سوگندهایشان به الله سوگند یاد کردند؟ أَ
همزهٔ استفهام است؛ از ریشهٔ مستقل ندارد؛ برای پرسش میآید؛ معنا: «آیا». هَٰؤُلَاءِ
اسم اشاره برای جمع نزدیک، مبنی؛ از ریشهٔ مستقل ندارد؛ معنا: «اینان»، «اینها». الَّذِينَ
اسم موصول، جمع مذکر؛ از ریشهٔ مستقل ندارد؛ معنا: «کسانی که». أَقْسَمُوا
فعل ماضی، جمع مذکر غایب، از باب اِفعال و از ریشهٔ «ق س م»؛ معنا: «سوگند یاد کردند». «واو» در پایان، ضمیر پیوسته و فاعل است؛ یعنی: «آنان». بِاللَّهِ
«بِ» حرف جر است؛ معنا: «به»، «به نامِ». «الله» اسم جلاله و مجرور به حرف جر است؛ معنا: «الله». مجموعاً: «به الله سوگند خوردند». جَهْدَ
اسم، منصوب و مفعول مطلق یا حال، از ریشهٔ «ج هـ د»؛ معنا: «نهایتِ کوشش»، «تمام توان»، «با سختگیری و تأکید کامل». أَيْمَانِهِمْ
«أَيْمَانِ» اسم جمعِ «يَمِين»، مجرور و مضافالیه، از ریشهٔ «ي م ن»؛ در اینجا معنا: «سوگندها». «هِمْ» ضمیر پیوسته، در محل جر مضافالیه؛ معنا: «آنان». مجموعاً: «سوگندهایشان». إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْبیگمان آنان قطعاً با شما هستند. إِنَّ
حرف تأکید و نصب است؛ از ریشهٔ مستقل ندارد؛ معنا: «همانا»، «بیگمان». هُمْ
ضمیر پیوسته، در محل نصب اسم «إِنَّ»؛ معنا: «آنان». لَ
لامِ تأکید است؛ از ریشهٔ مستقل ندارد؛ برای استوار کردن خبر میآید؛ معنا: «قطعاً»، «بهراستی». مَعَكُمْ
«مَعَ» ظرف مکان یا اسم به معنای همراهی، منصوب و خبر «إِنَّ» است؛ معنا: «با». «كُمْ» ضمیر پیوسته در محل جر مضافالیه؛ معنا: «شما». مجموعاً: «با شما». حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خَاسِرِينَاعمالشان تباه شد، پس زیانکار شدند. حَبِطَتْ
فعل ماضی، مفرد مؤنث غایب، از ریشهٔ «ح ب ط»؛ معنا: «تباه شد»، «باطل و بیاثر گردید». «تاء» پایانی، نشانهٔ مؤنث بودن فعل است؛ زیرا فاعل آن «أَعْمَال» است. أَعْمَالُهُمْ
«أَعْمَالُ» جمع «عَمَل»، مرفوع و فاعل، از ریشهٔ «ع م ل»؛ معنا: «کارها»، «کردارها». «هُمْ» ضمیر پیوسته در محل جر مضافالیه؛ معنا: «آنان». مجموعاً: «اعمالشان». فَ
حرف عطف و نتیجه است؛ از ریشهٔ مستقل ندارد؛ معنا: «پس»، «در نتیجه». أَصْبَحُوا
فعل ماضی ناقص، جمع مذکر غایب، از ریشهٔ «ص ب ح»؛ معنا: «شدند»، «در وضعیتی قرار گرفتند». «واو» در پایان، ضمیر پیوسته و اسم «أَصْبَحَ» است؛ یعنی: «آنان». خَاسِرِينَ
اسم فاعل، جمع مذکر سالم، منصوب و خبر «أَصْبَحَ»، از ریشهٔ «خ س ر»؛ معنا: «زیانکاران»، «زیاندیدگان». | 