وَما يَنطِقُ عَنِ الهَوىٰو از روی هوس سخن نمیگوید. وَ
حرف عطف یا استئنافی است؛ برای پیوند دادن این جمله با آیهٔ پیشین بهکار رفته است؛ معنای آن: «و». ما
حرف نفی است؛ فعل مضارع پس از خود را منفی میکند؛ معنای آن: «نمی». يَنطِقُ
فعل مضارع، مرفوع، مفرد مذکر غایب، از ریشهٔ «ن ط ق»؛ از باب نَطَقَ ـ يَنطِقُ؛ معنای اصلی: سخن گفتن، گویا شدن، بر زبان آوردن؛ معنای آن در آیه: «سخن میگوید». عَن
حرف جر است؛ معنای اصلی آن: «از»، «دربارهٔ»، «بر پایهٔ»؛ در اینجا معنای «از رویِ» و «بر اساسِ» دارد. الهَوىٰ
اسم مجرور به سبب حرف جر «عَن» و نشانهٔ جر آن کسرهٔ مقدر بر الف مقصوره است؛ از ریشهٔ «ه و ي»؛ «هَوَى» به معنای میل و کشش نفس، خواهش نفسانی، هوس و تمایل بیپایه است؛ «الـ» در آغاز آن، حرف تعریف است؛ معنای آن در آیه: «هوس». | 