| كَلّا لَو تَعلَمونَ عِلمَ اليَقينِ هرگز چنین نیست؛ اگر به علمِ یقین میدانستید. كَلّاهرگز چنین نیست؛ نه، بههیچوجه. كَلّا
حرفِ ردع و زجر است؛ برای بازداشتن و نکوهش کردنِ مخاطب به کار میرود. معنای آن: «هرگز چنین نیست»، «نه، چنین مکنید» یا «آگاه باشید»؛ مبنی و بدون محل اعرابی است.
لَو تَعلَمونَ عِلمَ اليَقينِاگر علمِ یقین میداشتید. لَو
حرف شرطِ غیرجازم است؛ ریشه ندارد، زیرا حرف است. معمولاً بر شرطی دلالت دارد که در گذشته واقع نشده یا تحقق آن بعید دانسته شده است. در اینجا معنای «اگر» دارد. تَعلَمونَ
فعل مضارع، مخاطب، جمع مذکر؛ از ریشهٔ «ع ل م». اصل آن «تَعْلَمُونَ» است؛ یعنی «شما میدانید». فعل مضارع مرفوع است و نشانهٔ رفع آن ثبوت نون است، زیرا از افعال پنجگانه است. واو، ضمیر پیوسته و در محل رفع فاعل است. در اینجا به معنای «میدانستید» آمده است. عِلمَ
اسم، مصدر؛ از ریشهٔ «ع ل م». به معنای «دانستن»، «آگاهی» و «شناخت» است. در این آیه مفعولمطلقِ تأکیدی برای فعل «تَعلَمونَ» است و منصوب است؛ نشانهٔ نصب آن فتحه است. اليَقينِ
اسم؛ از ریشهٔ «ي ق ن». به معنای «یقین»، «دانشی بدون شک» و «اطمینان کامل» است. «الـ» برای معرفهکردن اسم است. «اليَقينِ» مضافالیه برای «عِلمَ» و مجرور است؛ نشانهٔ جرّ آن کسره است. ترکیب «عِلمَ اليَقينِ» یعنی «دانشِ یقینی و قطعی». | 