| و شما مؤمنان جدیدی که روی کم ایمانی غیر مؤمنان را دوستان مورد اعتماد خود میگیرید، بدانید که دوست مورد اعتماد حقیقی شما فقط الله و پیغمبر اوست و آن کسانی که قبل از شما ایمان آورده اند و نماز مقرره اسلام را بطور صحیح ادامه میدهند و زکات مقرره را هم می پردازند، در حالی که قلبا مطیعند (۵۵) |
| إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَرَسولُهُ وَالَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمونَ الصَّلاةَ وَيُؤتونَ الزَّكاةَ وَهُم راكِعونَ سرپرست و صاحباختیار شما تنها الله و پیامبر او و کسانی هستند که ایمان آوردهاند؛ همان کسانی که نماز را برپا میدارند و زکات میدهند و آنان رکوعکنندگاناند. إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَرَسولُهُ وَالَّذينَ آمَنُواسرپرست و صاحباختیار شما تنها الله و پیامبر او و کسانی هستند که ایمان آوردهاند. إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللهُ وَرَسولُهُ وَالَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمونَ الصَّلاةَ وَيُؤتونَ الزَّكاةَ وَهُم راكِعونَهمان کسانی که نماز را برپا میدارند و در حال رکوع زکات میدهند. الَّذينَ يُقيمونَ الصَّلاةَ وَيُؤتونَ الزَّكاةَ وَهُم راكِعونَ |
تفسیر آیهخیر، این ترجمه دقیق نیست و بخشهایی را به آیه افزوده یا معنای واژهها را تغییر داده است. متن آیهٔ ۵۵ سورهٔ مائده: إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ ترجمهٔ نزدیکتر به متن: سرپرست / یاور / صاحبِ ولایتِ شما تنها خدا و پیامبر او و کسانی هستند که ایمان آوردهاند؛ همان کسانی که نماز را برپا میدارند و زکات میپردازند، در حالی که رکوعکنندگاناند. یا با نثری روانتر: ولیّ شما فقط خدا، پیامبر او، و مؤمنانی هستند که نماز را برپا میدارند، زکات میدهند و رکوع میکنند. نکات مربوط به ترجمهٔ نقلشده:
آیهٔ ۵۵ سورهٔ مائده چنین است: إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ ترجمهٔ نزدیک به ساختار آیه: ولیّ شما فقط خدا و پیامبر او و مؤمنانی هستند که نماز را برپا میدارند، زکات میپردازند و رکوع میکنند. مقصود اصلی آیه آیه معیارِ پیوند و تکیهگاهِ جامعهٔ مؤمنان را بیان میکند: محور وفاداری، راهبری و یاریِ آنان باید خدا، پیامبر، و مؤمنانی باشند که ایمانشان در عمل دینی و مسئولیت اجتماعی دیده میشود. واژهٔ «إنّما» در آغاز آیه، معنای محدودکردن دارد: «فقط / تنها». یعنی این رابطهٔ بنیادین نباید بر پایهٔ قدرت، ثروت، ترس، وابستگی قبیلهای یا مصلحتجویی قرار گیرد. معنای «ولیّ» «ولیّ» واژهای چندمعناست و با توجه به بافت میتواند «سرپرست»، «یاور»، «صاحب اختیار»، «دوست نزدیک و همپیمان» یا «کسی که حقّ راهبری دارد» باشد. در این آیه، چون خدا، پیامبر و مؤمنان در کنار هم آمدهاند، مقصود نمیتواند دوستیِ ساده و عادی باشد؛ بلکه از یک پیوندِ دینیِ همراه با حمایت، وفاداری و جهتگیری سخن میگوید. البته ولایت خدا با ولایت پیامبر و انسانها یکسان نیست:
چرا نماز و زکات ذکر شده است؟ آیه مؤمنان را صرفاً با عنوان «کسانی که ایمان آوردهاند» رها نمیکند، بلکه دو نشانهٔ عملی را میآورد:
پس آیه الگویی را ترسیم میکند که هم حق خدا را رعایت میکند و هم حق مردم را: عبادت بدون مسئولیت اجتماعی کافی نیست، و کمک اجتماعی بدون جهتگیری الهی نیز تمام تصویر آیه نیست. معنای «وَهُمْ رَاكِعُونَ» این عبارت بهصورت لفظی یعنی: «در حالی که رکوع میکنند» یا «و آنان رکوعکنندگاناند». دو برداشت مهم از آن وجود دارد:
در مقابل، بسیاری از مفسران اهلسنت آیه را توصیفی کلی از مؤمنانِ نمازگزار و زکاتدهنده میدانند و آن را نصّ صریح بر یک فرد خاص تلقی نمیکنند. جمعبندی پیام آیه این است که مؤمن نباید تکیهگاه و جهت اصلی خود را در پیوندهایی بجوید که با ایمان، عدالت و مسئولیت دینی ناسازگارند. پیوندِ اصلی باید با خدا، پیامبر، و جامعهای از مؤمنان باشد که ایمانشان در عبادت، فروتنی و رسیدگی مالی به دیگران آشکار است. |