| لا تَقُم فيهِ أَبَدًا ۚ لَمَسجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقوىٰ مِن أَوَّلِ يَومٍ أَحَقُّ أَن تَقومَ فيهِ ۚ فيهِ رِجالٌ يُحِبّونَ أَن يَتَطَهَّروا ۚ وَاللَّهُ يُحِبُّ المُطَّهِّرينَ هرگز در آن نایست و نماز مگزار؛ بیگمان مسجدی که از نخستین روز بر پایهٔ تقوا بنا شده، سزاوارتر است که در آن بایستی و نماز بگزاری. در آن مردانی هستند که دوست دارند پاکیزه شوند، و الله پاکیزگان را دوست دارد. لا تَقُم فيهِ أَبَدًاهرگز در آن نایست و نماز مگزار. - لا: ریشه ندارد؛ حرف نهی و جزم؛ برای بازداشتن و منع کردن به کار میرود؛ معنا: «نکن»، «مبادا».
- تَقُم: ریشه: ق و م؛ فعل مضارع مجزوم به لای نهی، صیغهٔ دومشخص مفرد مذکر، فاعل آن ضمیر پنهان أنت است؛ معنا: «نایست»، «برپا نشو»، در این بافت: «نماز مگزار».
- فيهِ: في ریشه ندارد، حرف جر؛ ـهِ ضمیر متصل مفرد مذکر، در محل جر؛ معنا: «در آن».
- أَبَدًا: ریشه: أ ب د؛ ظرف زمان منصوب؛ معنا: «همیشه»، و در جملهٔ نهی یا نفی: «هرگز».
لَمَسجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقوىٰ مِن أَوَّلِ يَومٍ أَحَقُّ أَن تَقومَ فيهِبیگمان مسجدی که از نخستین روز بر پایهٔ تقوا بنا شده، سزاوارتر است که در آن بایستی و نماز بگزاری. - لَمَسجِدٌ: لَـ ریشه ندارد، لامِ تأکید؛ مَسجِدٌ ریشه: س ج د، اسم مکان، نکره، مرفوع؛ معنا: «قطعاً مسجدی»، «بیگمان مسجدی».
- أُسِّسَ: ریشه: أ س س؛ فعل ماضی مجهول، صیغهٔ سومشخص مفرد مذکر؛ معنا: «بنیان نهاده شد»، «ساخته شد»، «پایهگذاری شد».
- عَلَى: ریشه ندارد؛ حرف جر؛ معنا: «بر»، «بر پایهٔ»، «بر اساس».
- التَّقوىٰ: ریشه: و ق ي؛ اسم، معرفه با الـ، مجرور به عَلَى؛ معنا: «تقوا»، «پرهیزگاری»، «خودنگهداری در برابر نافرمانی الله».
- مِن: ریشه ندارد؛ حرف جر؛ معنا: «از».
- أَوَّلِ: ریشه: أ و ل؛ اسم مجرور به مِن و مضاف؛ معنا: «نخستین»، «اول».
- يَومٍ: ریشه: ي و م؛ اسم، مضافالیه، مجرور؛ معنا: «روز».
- أَحَقُّ: ریشه: ح ق ق؛ اسم تفضیل، مرفوع؛ معنا: «سزاوارتر»، «شایستهتر»، «برحقتر».
- أَن: ریشه ندارد؛ حرف مصدری و ناصب؛ فعل مضارع پس از خود را منصوب میکند؛ معنا: «که»، «اینکه».
- تَقومَ: ریشه: ق و م؛ فعل مضارع منصوب به أَن، صیغهٔ دومشخص مفرد مذکر، فاعل آن ضمیر پنهان أنت است؛ معنا: «بایستی»، «برخیزی»، در این بافت: «نماز بگزاری».
- فيهِ: في ریشه ندارد، حرف جر؛ ـهِ ضمیر متصل مفرد مذکر، در محل جر؛ معنا: «در آن».
فيهِ رِجالٌ يُحِبّونَ أَن يَتَطَهَّروادر آن مردانی هستند که دوست دارند پاکیزه شوند. - فيهِ: في ریشه ندارد، حرف جر؛ ـهِ ضمیر متصل مفرد مذکر، در محل جر؛ معنا: «در آن».
- رِجالٌ: ریشه: ر ج ل؛ اسم، جمع شکستهٔ رَجُل، نکره، مرفوع؛ معنا: «مردان».
- يُحِبّونَ: ریشه: ح ب ب؛ فعل مضارع مرفوع، صیغهٔ سومشخص جمع مذکر؛ واو فاعل است؛ معنا: «دوست دارند».
- أَن: ریشه ندارد؛ حرف مصدری و ناصب؛ معنا: «که»، «اینکه».
- يَتَطَهَّروا: ریشه: ط ه ر؛ فعل مضارع منصوب به أَن، از باب تفعّل، صیغهٔ سومشخص جمع مذکر؛ نشانهٔ نصب آن حذف نون است؛ واو فاعل است؛ معنا: «پاکیزه شوند»، «خود را پاک کنند»، «طهارت بجویند».
وَاللَّهُ يُحِبُّ المُطَّهِّرينَو الله پاکیزگان را دوست دارد. - وَ: ریشه ندارد؛ حرف عطف یا آغاز جمله؛ معنا: «و».
- اللَّهُ: نام خاص؛ لفظ جلاله، مرفوع و در این جمله فاعل است؛ معنا: «الله».
- يُحِبُّ: ریشه: ح ب ب؛ فعل مضارع مرفوع، صیغهٔ سومشخص مفرد مذکر؛ فاعل آن اللَّهُ است؛ معنا: «دوست دارد».
- المُطَّهِّرينَ: ریشه: ط ه ر؛ اسم فاعل جمع مذکر سالم، معرفه با الـ، منصوب بهعنوان مفعولبه؛ نشانهٔ نصب آن یاء است؛ از معنای «کسانی که پاکیزگی میجویند و خود را پاک میکنند»؛ معنا: «پاکیزگان»، «پاکیجویان».
| 