| وَعَدَ اللَّهُ المُؤمِنينَ وَالمُؤمِناتِ جَنّاتٍ تَجري مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدينَ فيها وَمَساكِنَ طَيِّبَةً في جَنّاتِ عَدنٍ ۚ وَرِضوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكبَرُ ۚ ذٰلِكَ هُوَ الفَوزُ العَظيمُ الله به مردان مؤمن و زنان مؤمن، باغهایی را وعده داده است که از زیر آنها نهرها جاری است؛ در آنها جاودانه خواهند بود، و نیز خانههایی پاکیزه و دلپسند در باغهای عدن. و خشنودیای از سوی الله بزرگتر است. این همان کامیابی بزرگ است. وَعَدَ اللَّهُ المُؤمِنينَ وَالمُؤمِناتِ جَنّاتٍ تَجري مِن تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدينَ فيها وَمَساكِنَ طَيِّبَةً في جَنّاتِ عَدنٍالله به مردان مؤمن و زنان مؤمن، باغهایی را وعده داده است که از زیر آنها نهرها جاری است؛ در آنها جاودانهاند، و نیز خانههایی پاکیزه و دلپسند در باغهای عدن. - وَعَدَ: ریشه: و ع د؛ فعل ماضی، سومشخص مفرد مذکر، معلوم؛ معنا: وعده داد، نوید داد، خبرِ تحققِ خیر یا شر در آینده را داد، و در اینجا به معنای وعدهٔ نیک و قطعی است.
- اللَّهُ: اسم خاصِ ذات پروردگار؛ از نظر نحوی فاعل برای «وَعَدَ» و مرفوع با ضمه؛ معنا: الله، پروردگار یگانه.
- المُؤمِنينَ: ریشه: أ م ن؛ اسم فاعل از باب إفعال، از فعل «آمَنَ»؛ جمع مذکر سالم؛ از نظر نحوی مفعولبه برای «وَعَدَ» و منصوب با یاء؛ معنا: مردان ایمانآورنده، باورمندان، کسانی که ایمان دارند.
- وَالمُؤمِناتِ: وَ حرف عطف؛ «المؤمنات» ریشه: أ م ن؛ اسم فاعل، جمع مؤنث سالم؛ معطوف بر «المؤمنين» و منصوب، نشانهٔ نصب در جمع مؤنث سالم کسره است؛ معنا: و زنان ایمانآورنده، و زنان مؤمن.
- جَنّاتٍ: ریشه: ج ن ن؛ جمع «جَنّة»؛ اسم جمع مؤنث سالم؛ از نظر نحوی مفعولبه دوم برای «وَعَدَ» و منصوب با کسره چون جمع مؤنث سالم است؛ معنا: باغها، بوستانها، بهشتها؛ اصل ریشه به پوشیدگی اشاره دارد، چون باغ با درختان پوشیده میشود.
- تَجري: ریشه: ج ر ي؛ فعل مضارع، معلوم، مرفوع؛ فاعل آن «الأَنهارُ» است که پس از آن آمده؛ معنا: جاری میشود، روان است، جریان دارد.
- مِن: حرف جر؛ معنا: از، از سوی، از زیرِ چیزی در ترکیب با «تحت».
- تَحتِها: «تَحتِ» اسم مکان و در اینجا مجرور به «مِن»، و مضاف است؛ «ها» ضمیر متصل در محل جر بهعنوان مضافالیه و برگشت آن به «جنّات» است؛ معنا: زیرِ آنها، پایینِ آنها.
- الأَنهارُ: ریشه: ن ه ر؛ جمع «نَهر»؛ اسم جمع؛ از نظر نحوی فاعلِ «تَجري» و مرفوع با ضمه؛ معنا: رودها، جویبارهای بزرگ، نهرها.
- خالِدينَ: ریشه: خ ل د؛ اسم فاعل، جمع مذکر سالم؛ از نظر نحوی حال برای مؤمنان، منصوب با یاء؛ معنا: جاودانهمانان، همیشگیان، کسانی که ماندگاری بیپایان دارند.
- فيها: «في» حرف جر؛ «ها» ضمیر متصل در محل جر و برگشت آن به «جنّات» است؛ معنا: در آنها، در آن باغها.
- وَمَساكِنَ: وَ حرف عطف؛ «مَساكِنَ» ریشه: س ك ن؛ جمع «مَسكَن»؛ اسم مکان؛ معطوف بر «جنّات» و منصوب با فتحه؛ این واژه از وزنهای جمعی است که معمولاً تنوین نمیگیرد؛ معنا: خانهها، جایگاههای سکونت، آرامگاههای اقامت.
- طَيِّبَةً: ریشه: ط ي ب؛ صفت برای «مَساكِن»؛ مفرد مؤنث و منصوب با فتحه؛ معنا: پاکیزه، دلپسند، خوش، نیکو، آسودهبخش.
- في: حرف جر؛ معنا: در، داخلِ.
- جَنّاتِ: ریشه: ج ن ن؛ جمع «جَنّة»؛ اسم مجرور به «في» و نشانهٔ جر آن کسره است؛ معنا: باغها، بهشتها، بوستانهای پوشیده از درخت.
- عَدنٍ: ریشه: ع د ن؛ اسم، مضافالیه برای «جنّات» و مجرور با کسره؛ معنا: اقامت پایدار، ماندگاری، استقرار؛ «جنّات عدن» یعنی باغهای اقامت همیشگی.
وَرِضوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكبَرُو خشنودیای از سوی الله بزرگتر است. - وَرِضوانٌ: وَ حرف عطف یا آغاز جملهٔ تازه؛ «رِضوانٌ» ریشه: ر ض و / ر ض ي؛ مصدر به معنای خشنودی؛ از نظر نحوی مبتدا و مرفوع با ضمه؛ معنا: خشنودی، رضایت، پذیرش همراه با مهر و لطف.
- مِنَ: حرف جر؛ معنا: از، از سوی، از جانب.
- اللَّهِ: اسم خاصِ ذات پروردگار؛ مجرور به «مِن» و نشانهٔ جر آن کسره است؛ معنا: الله، پروردگار یگانه.
- أَكبَرُ: ریشه: ك ب ر؛ اسم تفضیل؛ از نظر نحوی خبر برای «رِضوانٌ» و مرفوع با ضمه؛ معنا: بزرگتر، برتر، مهمتر، عظیمتر.
ذٰلِكَ هُوَ الفَوزُ العَظيمُاین همان کامیابی بزرگ است. - ذٰلِكَ: اسم اشاره؛ «ذا» برای اشاره، «لام» برای دوری یا بزرگداشت، «کاف» برای خطاب؛ از نظر نحوی مبتدا و مبنی؛ معنا: آن، این امرِ بزرگ، این حقیقت.
- هُوَ: ضمیر منفصل؛ در اینجا برای تأکید و جداسازی میان مبتدا و خبر آمده است؛ معنا: همان، خودِ آن.
- الفَوزُ: ریشه: ف و ز؛ اسم؛ از نظر نحوی خبر برای «ذلك» و مرفوع با ضمه؛ معنا: کامیابی، رستگاری، نجات همراه با رسیدن به مقصود.
- العَظيمُ: ریشه: ع ظ م؛ صفت برای «الفوز» و مرفوع با ضمه؛ معنا: بزرگ، سترگ، بسیار مهم، بسیار والا.
| 