049-003-111-حجرات

بی‌گمان کسانی که صدای خود را نزد فرستادهٔ الله پایین می‌آورند، آنان همان کسانی‌اند که الله دل‌هایشان را برای پرهیزگاری آزموده و آماده ساخته است؛ برای آنان آمرزش و پاداشی بزرگ است.

إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْوَاتَهُمْ عِندَ رَسُولِ اللهِ

بی‌گمان کسانی که صدای خود را نزد فرستادهٔ الله پایین می‌آورند،

إِنَّ: ریشه ندارد؛ حرف تأکید و نصب است؛ برای تأکید معنای جمله می‌آید و معمولاً معنای «بی‌گمان، همانا، قطعاً» می‌دهد.
الَّذِينَ: ریشه ندارد؛ اسم موصول جمع مذکر است؛ در اینجا اسم «إِنَّ» و در محل نصب است؛ معنای آن «کسانی که» است.
يَغُضُّونَ: ریشهٔ «غ ض ض»؛ فعل مضارع، صیغهٔ جمع مذکر غایب، از افعال پنج‌گانه، مرفوع به ثبوت نون؛ «واو» در آن فاعل است؛ معنای آن «پایین می‌آورند، فرو می‌کاهند، نرم و آهسته می‌کنند» است.
أَصْوَاتَهُمْ: ریشهٔ «ص و ت»؛ «أصوات» جمعِ «صوت» به معنای «صداها» است؛ مفعول‌به برای «يَغُضُّونَ» و منصوب است؛ «هم» ضمیر متصل جمع مذکر غایب و مضاف‌الیه است؛ معنای ترکیب: «صداهایشان / صدای خودشان».
عِندَ: ریشه ندارد؛ ظرف مکان منصوب و مضاف است؛ معنای آن «نزد، پیش، در حضور» است.
رَسُولِ: ریشهٔ «ر س ل»؛ اسم مفرد، مضاف‌الیه برای «عِندَ» و مجرور است، و خودش مضاف به «الله» است؛ معنای آن «فرستاده، پیامبر» است.
اللهِ: نام خاص الله؛ مضاف‌الیه برای «رَسُولِ» و مجرور است؛ معنای ترکیب «رَسُولِ اللهِ» یعنی «فرستادهٔ الله».

أُولَٰئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوَىٰ

آنان همان کسانی‌اند که الله دل‌هایشان را برای پرهیزگاری آزموده و آماده ساخته است؛

أُولَٰئِكَ: ریشه ندارد؛ اسم اشاره برای جمع دور؛ در اینجا مبتدا است؛ معنای آن «آنان، آن گروه» است.
الَّذِينَ: ریشه ندارد؛ اسم موصول جمع مذکر؛ می‌تواند خبر یا صفت/بدل برای «أُولَٰئِكَ» باشد؛ معنای آن «کسانی که» است.
امْتَحَنَ: ریشهٔ «م ح ن»؛ فعل ماضی، صیغهٔ سوم‌شخص مفرد مذکر؛ معنای آن «آزمود، سنجید، خالص و آماده ساخت» است.
اللهُ: نام خاص الله؛ فاعلِ «امْتَحَنَ» و مرفوع است؛ یعنی «الله آزمود».
قُلُوبَهُمْ: ریشهٔ «ق ل ب»؛ «قُلُوب» جمعِ «قلب» به معنای «دل‌ها» است؛ مفعول‌به برای «امْتَحَنَ» و منصوب است؛ «هم» ضمیر متصل جمع مذکر غایب و مضاف‌الیه است؛ معنای ترکیب: «دل‌هایشان».
لِلتَّقْوَىٰ: ریشهٔ «و ق ي»؛ «لِـ» حرف جر است و می‌تواند معنای هدف، اختصاص یا آماده‌سازی برای چیزی را برساند؛ «التقوى» اسم/مصدر مجرور به «لِـ» است؛ معنای آن «پرهیزگاری، خداترسی، نگه‌داشتن خود از نافرمانی» است.

لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ

برای آنان آمرزش و پاداشی بزرگ است.

لَهُم: «لِـ» حرف جر به معنای «برای» است؛ «هم» ضمیر متصل جمع مذکر غایب در محل جر است؛ این جار و مجرور در جمله نقش خبر مقدم دارد؛ معنای آن «برای آنان» است.
مَّغْفِرَةٌ: ریشهٔ «غ ف ر»؛ اسم مفرد مؤنث، مبتدای مؤخر و مرفوع است؛ معنای آن «آمرزش، پوشاندن گناه، بخشایش» است.
وَ: ریشه ندارد؛ حرف عطف است؛ معنای آن «و» است.
أَجْرٌ: ریشهٔ «أ ج ر»؛ اسم مفرد مذکر، معطوف بر «مَّغْفِرَةٌ» و مرفوع است؛ معنای آن «پاداش، مزد، جزا» است.
عَظِيمٌ: ریشهٔ «ع ظ م»؛ صفت برای «أَجْرٌ» و مرفوع است؛ معنای آن «بزرگ، عظیم، بسیار مهم و ارزشمند» است.