92 جمعة

پناه میبرم به الله از شرِّ شیطانِ مَطرودأَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
سورهٔ جمعه بر پایهٔ روایتی در مکه نازل شده است؛ روایتی دیگر می‌گوید نزدیک فتح مکه در مدینه نازل گردیده است؛ و برخی روایات نزول آن را یکی دو سال زودتر یا در سال اول یا دوم هجرت پیامبر اسلام معرفی می‌کنند.

از ترکیب آیات پیداست که این سوره در میانهٔ زمانی نازل شده که آیات سورهٔ بقره نازل می‌شد؛ یعنی حدود اوایل سال دوم هجری. این سوره که 11 آیه دارد، از نظر سبک شبیه آیات سورهٔ بقره است. در سورهٔ بقره، به اقدامات علمای سوءاستفاده‌گر بنی‌اسرائیل پرداخته شد؛ آن‌گاه علمای یهود به مریدان و دیگران گفته بودند که ما دانشمند و متخصص در علوم دینی و فهم توراتیم، اما عده‌ای بی‌سواد به سرپرستی محمد، که او نیز بی‌سواد است، به مدینه آمدند و در دین به ما ایراد می‌گیرند؛ حال آنکه همیشه بر بی‌سوادان واجب است در مسائل دینی و مذهبی از ما، علمای متخصص، تقلید کنند. برای ردّ استدلال چنین علمای یهود، ابتدا 9 آیه از سورهٔ جمعه نازل شد و پس از آن دو آیهٔ دیگر نازل گردید. اکنون به ترجمه و تفسیر متن آیات این سوره توجه کنید.

بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيمِ
01  تسبیح الله و هدایت کسانی که کتاب نمی‌دانستند، توسط قرآن
آنچه در آسمان‌هاست و آنچه در زمین است برای الله تسبیح می‌گویند؛ او پادشاهِ منزه، پاک، عزیزِ شکست‌ناپذیر و حکیم است. (1)يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرضِ المَلِكِ القُدّوسِ العَزيزِ الحَكيمِ62:1
او آن کسی است که در میان کسانی که کتاب نمی‌دانستند پیامبری از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنان تلاوت می‌کند، آنان را تزکیه می‌نماید و کتاب و حکمت را به آنان می‌آموزد، و آنان پیش از آن در گمراهی آشکار بودند. (2)هُوَ الَّذي بَعَثَ فِي الأُمِّيّينَ رَسولًا مِنهُم يَتلو عَلَيهِم آياتِهِ وَيُزَكّيهِم وَيُعَلِّمُهُمُ الكِتابَ وَالحِكمَةَ وَإِن كانوا مِن قَبلُ لَفي ضَلالٍ مُبينٍ62:2
و دیگرانی از میان آنان که هنوز به ایشان نپیوسته‌اند، و او شکست‌ناپذیر و حکیم است. (3)وَآخَرينَ مِنهُم لَمّا يَلحَقوا بِهِم ۚ وَهُوَ العَزيزُ الحَكيمُ62:3
آن است فضلِ الله؛ هر که را بخواهد به او می‌دهد، و الله صاحبِ فضلِ بزرگ است. (4)ذٰلِكَ فَضلُ اللَّهِ يُؤتيهِ مَن يَشاءُ ۚ وَاللَّهُ ذُو الفَضلِ العَظيمِ62:4
05  تحقیر و تهدید یهودیان توسط الله
مثال کسانی که تورات بر آنان بار شد سپس آن را حمل نکردند مانند الاغی است که کتاب‌ها را حمل می‌کند؛ چه زشت مثالی است حال قومی که آیاتِ الله را تکذیب کردند، و الله قوم ظالمان را هدایت نمی‌کند. (5)مَثَلُ الَّذينَ حُمِّلُوا التَّوراةَ ثُمَّ لَم يَحمِلوها كَمَثَلِ الحِمارِ يَحمِلُ أَسفارًا ۚ بِئسَ مَثَلُ القَومِ الَّذينَ كَذَّبوا بِآياتِ اللَّهِ ۚ وَاللَّهُ لا يَهدِي القَومَ الظّالِمينَ62:5
بگو: ای کسانی که یهودید، اگر ادعا می‌کنید که شما به جای مردم، اولیای الله هستید، پس مرگ را آرزو کنید اگر راستگو هستید. (6)قُل يا أَيُّهَا الَّذينَ هادوا إِن زَعَمتُم أَنَّكُم أَولِياءُ لِلَّهِ مِن دونِ النّاسِ فَتَمَنَّوُا المَوتَ إِن كُنتُم صادِقينَ62:6
 و هرگز آن را آرزو نمی‌کنند به‌سبب آنچه دستانشان پیش فرستاده است؛ و الله به حال ستمگران داناست. (7)وَلا يَتَمَنَّونَهُ أَبَدًا بِما قَدَّمَت أَيديهِم ۚ وَاللَّهُ عَليمٌ بِالظّالِمينَ62:7
بگو: «همانا مرگى که از آن فرار مى‌کنید، قطعاً شما را ملاقات خواهد کرد؛ سپس پس از مرگ به سوى داناى غیب و شهود بازگردانده مى‌شوید تا شما را از آنچه انجام مى‌دادید خبر دهد.» (8)قُل إِنَّ المَوتَ الَّذي تَفِرّونَ مِنهُ فَإِنَّهُ مُلاقيكُم ۖ ثُمَّ تُرَدّونَ إِلىٰ عالِمِ الغَيبِ وَالشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِما كُنتُم تَعمَلونَ62:8
09  دستور نماز جمعه و واکنش برخی از مسلمانان
ای کسانی که ایمان آورده‌اید، آنگاه که برای نماز از روز جمعه ندا داده شد، به سوی یاد الله شتاب کنید و خرید و فروش را رها کنید؛ این برای شما بهتر است اگر می‌دانید. (9)يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا إِذا نودِيَ لِلصَّلاةِ مِن يَومِ الجُمُعَةِ فَاسعَوا إِلىٰ ذِكرِ اللَّهِ وَذَرُوا البَيعَ ۚ ذٰلِكُم خَيرٌ لَكُم إِن كُنتُم تَعلَمونَ62:9
پس چون نماز به پایان رسید، پراکنده شوید در زمین و از فضلِ الله طلب کنید و بسیار الله را یاد کنید. باشد که رستگار شوید. (10)فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانتَشِروا فِي الأَرضِ وَابتَغوا مِن فَضلِ اللَّهِ وَاذكُرُوا اللَّهَ كَثيرًا لَعَلَّكُم تُفلِحونَ62:10

11

و هنگامی که آن‌ها معامله یا سرگرمی‌ای ببینند، به سوی آن شتاب کرده پراکنده می‌شوند و تو را ایستاده رها می‌کنند. بگو: آنچه نزد الله است بهتر است از هر سرگرمی و از هر تجارت؛ و الله بهتر روزی‌دهندگان است. (11)وَإِذا رَأَوا تِجارَةً أَو لَهوًا انفَضّوا إِلَيها وَتَرَكوكَ قائِمًا ۚ قُل ما عِندَ اللَّهِ خَيرٌ مِنَ اللَّهوِ وَمِنَ التِّجارَةِ ۚ وَاللَّهُ خَيرُ الرّازِقينَ62:11
Nach oben scrollen