فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانتَشِروا فِي الأَرضِ وَابتَغوا مِن فَضلِ اللَّهِ وَاذكُرُوا اللَّهَ كَثيرًا لَعَلَّكُم تُفلِحونَ فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ - ترجمه: پس چون نماز به پایان رسید
- نوع واژهها و معانی، ریشه، وزن و باب:
- فَ: حرف عطف و استئنافی (حرف) — معنی: سپس، پس
- إِذا: ظرف زمان شرط (حرف) — معنی: هرگاه، هنگامی که
- قُضِيَتِ: فعل ماضی مبني للمجهول مؤنث مفرد (فعل) — معنی: انجام شد/برآورده شد/اداء گردید
- ریشه: ق-ض-ي (ق-ض-ی) — دقیقتر ریشه فعل: ق-ض-ى (قضى)
- وزن: فُعِلَ (وجه مجهول ماضی از باب I)
- باب: لازم استغنایی از باب I (فعل مجرد) — در شکل مجهول: قُضِيَ
- الصَّلاةُ: اسم معرفه، نكرة با ال تعریف شده، مبتدا در جمله شرطی ظاهری (اسم) — معنی: نماز
- ریشه: ص-ل-و/ي (صلى) — ریشه فعل مرتبط: ص-ل-و/ي (صلى)
- وزن: فِعْلَة (اسم مصدر/اسم فاعل/اسم زمان بسته به سیاق)
- باب: اسم (اسم فصل) — (واژه اسمی از مصدر صَلاة)
فَانتَشِروا فِي الأَرضِ - ترجمه: پس پراکنده شوید در زمین
- نوع واژهها و معانی، ریشه، وزن و باب:
- فَ: حرف عطف (حرف) — معنی: پس، سپس
- انتَشِروا: فعل امر جمع مذکر غايب از باب افتعل/انفعل? (فعل) — معنی: پراکنده شوید، منتشر شوید
- ریشه: ن-ش-ر (نشر)
- وزن: افْتَعَلَ در باب افتعل با همزه بداية: انتَشَرَ (ماضی)؛ امر جمع: انتَشِرُوا
- باب: باب اِفتَعَلَ (باب VIII) — فعل لازم (معنای منتشر شدن)
- فِي: حرف جر — معنی: در
- الأَرضِ: اسم مجرور بـ „في“ (اسم) — معنی: زمین
- ریشه: أ-ر-ض (أرض)
- وزن: فِعْلَة (اسم)
- باب: اسم
وَابتَغوا مِن فَضلِ اللَّهِ - ترجمه: و طلب کنید از فضل خدا
- نوع واژهها و معانی، ریشه، وزن و باب:
- وَ: حرف عطف (حرف) — معنی: و
- ابتَغوا: فعل امر جمع مذکر غايب از باب افتعل/ابْتَغَى (فعل) — معنی: بطلبید، جستجو کنید
- ریشه: ب-غ-ي (بغی/بغی) — دقیقتر ریشه: ب-غ-ي (بغی) مربوط به طلب کردن در این ترکیب
- وزن: اِفْتَعَلَ / اِبْتَغَى (ماضی)؛ امر جمع: ابْتَغُوا یا ابتَغوا (امروز در قرائات: ابْتَغُوا)
- باب: باب اِفتَعَلَ (باب VIII) — فعل متعدی به مفعول (طلب کردن چیزی)
- مِن: حرف جر — معنی: از
- فَضلِ: اسم مجرور به „من“ (اسم) — معنی: فضل، بخشش، برتری
- ریشه: ف-ض-ل (فضل)
- وزن: فَعْلَلَ/فَعْل (اسم) — در عربی لفظ „فَضْل“ از وزن فَعْل است
- باب: اسم
- اللَّهِ: اسم معرفه مضاف الیه مجرور (اسم) — معنی: خدا
- ریشه: ا-ل-ه (اسم خاص) — (اسم خاص الوهی)
وَاذكُرُوا اللَّهَ كَثيرًا - ترجمه: و بسیار خدا را یاد کنید
- نوع واژهها و معانی، ریشه، وزن و باب:
- وَ: حرف عطف — معنی: و
- اذكُرُوا: فعل امر جمع مذکر غایب از باب I (فعل) — معنی: یاد کنید، ذکر کنید
- ریشه: ذ-ك-ر (ذكر)
- وزن: فَعَلَ؛ امر جمع: اذْكُرُوا
- باب: باب I (فعل مجرد)؛ فعل متعدی به مفعول (یاد کردن چیزی)
- اللَّهَ: مفعول مباشر منصوب (اسم) — معنی: خدا را
- كَثيرًا: ظرف مقدار/حال (حال یا مفعول فیه) — معنی: بسیار، بسیاراً
- ریشه: ك-ث-ر (كثر)
- وزن: فَعِيل (اسم وصفه) و به صورت ظرف مقدار „كَثيرًا“ به وزن فَعيلًا
- باب: اسم حال/ظرف
لَعَلَّكُم تُفلِحونَ - ترجمه: شاید شما رستگار شوید / باشد که رستگار شوید
- نوع واژهها و معانی، ریشه، وزن و باب:
- لَعَلَّ: حرف امید/ترجّی (حرف) — معنی: چرا که شاید، باشد که
- كُم: ضمیر متصل جمع مذکر/ضمیر فاعل (ضمیر) — معنی: شما
- تُفلِحونَ: فعل مضارع مجزوم/مرفوع بنابر سیاق جمله اصلی (فعل) — معنی: رستگار میشوید، کامیاب میشوید
- ریشه: ف-ل-ح (فلح)
- وزن: تُفْعِلُ/تُفْلِحُونَ (باب IV یا I بسته به ریشه؛ فعل „فَلَحَ“ در باب I؛ مضارع: تُفلِحونَ)
- باب: باب I (فعل مجرد) — فعل لازم یا متعدی بسته به معنا؛ در اینجا معنای رستگاری (لازم)
ترجمهٔ کل آیه: پس چون نماز به پایان رسید، پراکنده شوید در زمین و از فضلِ خدا طلب کنید و بسیار خدا را یاد کنید — باشد که رستگار شوید. | 