| أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ آیا ندیدی که پروردگارت با اصحاب فیل چه کرد؟ أَلَمْ تَرَآیا ندیدی؟ أَ
ریشه: حرف؛ نوع: همزهٔ استفهام؛ معنا: آیا؛ برای پرسش و جلب توجه. لَمْ
ریشه: حرف؛ نوع: حرف نفی و جزم و قلب؛ معنا: نکرد، نه؛ فعل مضارع را مجزوم میکند و معنای آن را به گذشته برمیگرداند. تَرَ
ریشه: ر-أ-ی؛ نوع: فعل مضارع مجزوم، مخاطب مفرد مذکر؛ معنا: میبینی، دیدی؛ به سبب «لَمْ» مجزوم است و حرف علّهٔ پایانی آن حذف شده است. فاعل آن ضمیر پنهان «أنتَ» است.
كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِپروردگارت با اصحاب فیل چه کرد؟ كَيْفَ
ریشه: حرف؛ نوع: اسم استفهام؛ معنا: چگونه، چهگونه؛ در اینجا برای پرسش از چگونگیِ کار پروردگار است. فَعَلَ
ریشه: ف-ع-ل؛ نوع: فعل ماضی، سومشخص مفرد مذکر؛ معنا: انجام داد، کرد. فاعل آن «رَبُّكَ» است. رَبُّكَ
ریشه: ر-ب-ب؛ نوع: اسم، فاعلِ مرفوع؛ معنا: پروردگار تو، صاحب و تدبیرکنندهٔ تو. «رَبُّ» مرفوع است و «كَ» ضمیر پیوستهٔ مخاطب، در جایگاه مضافالیه است؛ یعنی «پروردگارِ تو». بِأَصْحَابِ
ریشه: ص-ح-ب؛ نوع: اسم جمع، مجرور با حرف جر «بِ»؛ معنا: با همراهان، صاحبان. «أصحاب» جمع «صاحب» است و در اینجا به معنای لشکر و همراهان فیلهاست. الْفِيلِ
ریشه: ف-ي-ل؛ نوع: اسم، مفرد، مجرور؛ معنا: فیل. با «ال» معرفه شده و مضافالیه برای «أصحاب» است؛ یعنی «همراهانِ فیل». | 