| اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ بخوان به نام پروردگارت که آفرید. اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَبخوان به نام پروردگارت که آفرید. اقْرَأْ
ریشه: «ق ر أ». فعل امر، مفردِ مذکر و خطاب به یک نفر؛ از فعل «قَرَأَ» به معنای خواند، تلاوت کرد و بازگو کرد. معنا: بخوان. بِ
حرف جر. معنا: به، با، به نامِ؛ در اینجا برای آغاز کردن کار با نامِ پروردگار است. اسْمِ
ریشه: «س م و» یا بنا بر دیدگاهی «و س م». اسمِ مجرور به سبب حرف جر «بِ» و علامت جر آن کسره است؛ همچنین مضاف است. معنا: نام. رَبِّ
ریشه: «ر ب ب». اسمِ مجرور و مضافالیه برای «اسم» است و علامت جر آن کسره است؛ «رَبّ» به معنای پروردگار، مالک، سرپرست، تربیتکننده و ساماندهنده است. كَ
ضمیر پیوستهٔ مخاطبِ مفردِ مذکر، در محل جر به عنوان مضافالیه. معنا: تو؛ «رَبِّكَ» یعنی پروردگارِ تو. الَّذِي
اسم موصولِ مفردِ مذکر، مبنی و در محل جر، صفت برای «رَبِّكَ». معنا: آن که، کسی که. خَلَقَ
ریشه: «خ ل ق». فعل ماضی، مفردِ مذکر؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هُوَ» است که به «رَبِّكَ» بازمیگردد. معنا: آفرید، پدید آورد؛ مفعول آن در این آیه ذکر نشده و مفهوم آن فراگیر است: هرچه را آفرید. | 