094-007-012-شرح

فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ

پس هنگامی که فراغت یافتی، به کوشش و تلاش برخیز.

فَإِذَا
ریشه: «إِذَا» ریشهٔ اشتقاقی ندارد؛ از ادات شرط و ظرف زمان است.
گرامر: «فَـ» حرف عطف یا نتیجه است و «إِذَا» ظرف زمانِ متضمن معنای شرط؛ یعنی «پس هنگامی که».
معنا: پس هنگامی که، آنگاه که.

فَرَغْتَ
ریشه: ف‌ر‌غ.
گرامر: فعل ماضی، دوم‌شخص مفرد مذکر؛ «تَ» ضمیر پیوستهٔ فاعلی به معنای «تو».
معنا: فراغت یافتی، فارغ شدی، کار را به پایان رساندی.

فَانْصَبْ
ریشه: ن‌ص‌ب.
گرامر: «فَـ» حرف نتیجه؛ «انْصَبْ» فعل امر، دوم‌شخص مفرد مذکر، از باب إفعال: «أَنْصَبَ ـ يُنْصِبُ»؛ به معنای خود را به کاری گماشتن و با جدیت کوشش کردن.
معنا: پس به تلاش برخیز، خود را به کوشش وادار، در عبادت یا کار نیک بکوش.