وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَاو سوگند به نفس، و به آنکه آن را بهدرستی سامان داد. وَ
حرف عطف و قسم است؛ «وَاوِ قسم» برای سوگند بهکار میرود و معنای «سوگند به» میدهد. نَفْسٍ
اسم مفرد، مؤنث، نکره و مجرور است؛ ریشهٔ آن «ن ف س» است. «نَفْس» به معنای جان، روان، ذات، شخص و حقیقت درونی انسان است. کسرهٔ پایانی به سبب حرف قسم «وَ» است. مَا
اسم موصول است؛ در اینجا به معنای «آنکه» است و به الله اشاره دارد. برخی آن را مصدریه دانستهاند؛ در آن صورت، معنا چنین میشود: «سوگند به نفس و به ساماندادنِ آن.» سَوَّاهَا
فعل ماضی، باب تفعیل، از ریشهٔ «س و ي» است. «سَوَّى» یعنی هموار کرد، درست و متعادل ساخت، سامان داد و کامل آفرید. «هَا» ضمیر متصل، مفعولبه و بازگشتکننده به «نَفْس» است؛ یعنی «آن نفس را». | 