081-022-007-تكوير

و هم‌نشین شما دیوانه نیست.

وَمَا

وَ: حرف عطف یا استئناف؛ برای پیوند دادن این جمله با سخن پیشین، به معنای «و».

مَا: حرف نفی؛ فعل یا خبر را منفی می‌کند، به معنای «نیست» یا «نمی‌باشد».

صَاحِبُكُم

صَاحِبُ: اسم، مفرد، مذکر، مرفوع؛ ریشه: ص ح ب. به معنای «همراه، هم‌نشین، یار». در این آیه مقصود پیامبر اکرم ﷺ است که سال‌ها در میان آنان زندگی کرده بود. از نظر نحوی، مبتدا است.

كُم: ضمیر پیوسته، مخاطب، جمع، در محل جرّ مضاف‌الیه؛ به معنای «شما». مجموعِ «صاحبُکم» یعنی «هم‌نشینِ شما» یا «یارِ شما».

بِمَجْنُونٍ

بِ: حرف جرّ زائد برای تأکیدِ نفی؛ در ترجمه معمولاً به‌صورت مستقل ترجمه نمی‌شود. این حرف، نفیِ دیوانگی را محکم‌تر بیان می‌کند.

مَجْنُونٍ: اسم، مفرد، مذکر، مجرور لفظاً به سبب حرف جرّ «بِ»؛ ریشه: ج ن ن. «مجنون» یعنی کسی که عقلش پوشیده یا پنهان شده است؛ در کاربرد رایج، «دیوانه». از نظر نحوی، خبرِ «صاحبُکم» است و به‌سبب «باء» به صورت مجرور آمده است.