«سُجِّرَتْ» یعنی چه؟«سُجِّرَتْ» یک فعل عربی و مجهول است و از ریشهٔ ثلاثی سجر میآید. ساخت صرفی آن: - سَجَّرَ: بر وزن فعّل
- سُجِّرَ: مجهولِ آن، یعنی «افروخته شد»، «به جوش آورده شد» یا «پر و لبریز گردانده شد»
- سُجِّرَتْ: همان صورت، با «تْ» برای فاعل مؤنث مفرد؛ مانند: «آن [مؤنث] چنین شد»
معناهای اصلی ریشهٔ «سجر» در زبان عربی، این ریشه چند کاربرد نزدیک به هم دارد: - افروختن و شعلهور کردن آتش
- «سَجَرَ النارَ» یعنی آتش را افروخت و هیزم در آن نهاد.
- به جوش آوردن
- بهویژه دربارهٔ آب یا مایعی که بر اثر گرما میجوشد.
- پر کردن و لبریز کردن
- برای نمونه، پر شدن تنور، رودخانه یا ظرف.
- آمیختن یا به حرکت شدید انداختن آب
- در برخی کاربردهای لغوی، دربارهٔ آب فراوان و خروشان نیز آمده است.
در قرآن این واژه در آیهٔ زیر آمده است: وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ
«و آنگاه که دریاها افروخته شوند.»
سورهٔ تکویر، آیهٔ ۶ در تفسیر این آیه، چند معنا مطرح شده است: - دریاها بهشدت برافروخته و داغ میشوند؛
- آب دریاها به جوش میآید؛
- دریاها پر و لبریز میشوند و از جای خود درمیگذرند؛
- یا آبهای آنها بهگونهای دگرگون میشوند که گویی آتش گرفتهاند.
بنابراین، ترجمهٔ رایج «سُجِّرَتْ» در این آیه «افروخته شدند» است، اما از نظر لغوی میتواند مفهوم جوشیدن، شعلهور شدن، لبریز شدن و دگرگون شدن شدید را نیز دربر داشته باشد. نکتهٔ نحوی در عبارت «سُجِّرَتِ البحار»: - «البحار» جمع غیرعاقل است و در عربی معمولاً با فعل مؤنث مفرد میآید؛
- بنابراین سُجِّرَتْ از نظر دستوری با «البحار» سازگار است؛
- این فعل مجهول است، پس فاعلِ انجامدهنده ذکر نشده و تمرکز بر خودِ دگرگونی دریاهاست.
|