فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ يَتَلَاوَمُونَپس برخی از آنان رو به برخی دیگر آوردند و یکدیگر را سرزنش میکردند. فَ
حرف عطف یا استئناف است و بر پیآمد و ترتیب دلالت دارد؛ در فارسی: «پس»، «آنگاه». أَقْبَلَ
ریشه: «ق ب ل». فعل ماضی، مفرد مذکر غایب، از باب إفعال. معنای اصلی آن «رو آورد»، «متوجه شد»، «پیش آمد» است. بَعْضُهُمْ
«بَعْضُ» اسم مفرد و مرفوع است و در اینجا فاعلِ «أَقْبَلَ» بهشمار میآید؛ به معنای «برخی» یا «بعضی». «هُمْ» ضمیر پیوسته در محل جرّ مضافالیه است؛ یعنی «آنان». مجموعاً: «برخی از آنان». عَلَىٰ
حرف جرّ است. معنای اصلی آن «بر» است، ولی همراه با «أَقْبَلَ» مفهومِ «رو آوردن به سوی» و «متوجه شدن به» میدهد. بَعْضٍ
ریشه: «ب ع ض». اسم مفرد مجرور به سبب حرف جرّ «عَلَىٰ» است. معنای آن «برخی»، «بعضی» یا «یکدیگر» است؛ در ترکیب آیه: «به برخی دیگر». يَتَلَاوَمُونَ
ریشه: «ل و م». فعل مضارع، جمع مذکر غایب، از باب تفاعل؛ اصل آن «يَتَلَاوَمُونَ» است. معنایش «یکدیگر را سرزنش میکنند»، «همدیگر را ملامت میکنند» و «به تقصیر متهم میسازند» است. واو پایانی، ضمیر فاعلی و به معنای «آنان» است. | 