قَالَ أَوْسَطُهُمْ أَلَمْ أَقُلْ لَكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُونَمیانهروترینِ آنان گفت: «آیا به شما نگفتم که چرا الله را تسبیح نمیگویید؟» قَالَ
ریشه: «ق و ل». فعل ماضی، مفرد مذکر غایب؛ یعنی «گفت». أَوْسَطُهُمْ
ریشه: «و س ط». «أوسط» اسم تفضیل و مضاف است و «هُمْ» ضمیر پیوسته در محل جرّ مضافالیه؛ یعنی «میانهروترینِ آنان» یا «عادلترین و خردمندترینِ ایشان». أَلَمْ
«أَ» همزهٔ استفهام برای پرسش و سرزنش است و «لَمْ» حرف نفی و جزم و قلب؛ فعل مضارع را مجزوم میکند و معنای آن را به گذشته برمیگرداند؛ یعنی «آیا نکردم / آیا نگفتم؟». أَقُلْ
ریشه: «ق و ل». فعل مضارع، متکلم وحده، مجزوم به «لَمْ»؛ اصل آن «أقولُ» است و به سبب جزم، واوِ آن حذف شده است؛ یعنی «بگویم» و در اینجا: «نگفتم». لَكُمْ
«لِـ» حرف جر و «كُمْ» ضمیر پیوسته در محل جرّ؛ یعنی «برای شما» یا «به شما». لَوْلَا
حرفی برای تحریک، تشویق و سرزنش در انجام دادن کار؛ در اینجا معنای «چرا» و «کاش» میدهد؛ یعنی «چرا تسبیح نمیگویید؟». تُسَبِّحُونَ
ریشه: «س ب ح». فعل مضارع، جمع مذکر مخاطب، از باب تفعیل «سَبَّحَ يُسَبِّحُ»؛ یعنی «شما تسبیح میگویید»، «الله را از هر نقصی پاک میدانید» و در این سیاق، «الله را یاد و ستایش میکنید». | 