وَدُّوا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُونَآنان دوست دارند که تو در کار دین نرمش و سازش کنی، تا آنان نیز با تو سازش کنند. وَدُّوا
ریشه: «و د د». فعل ماضی، مبنی بر ضم، برای جمع مذکر غایب؛ «واو» ضمیر پیوسته و فاعل است. معنای آن: دوست داشتند، دوست دارند؛ در اینجا: سخت مایلاند. لَوْ
حرف مصدری است و همراه با فعل پس از خود، در تأویل مصدر میآید. معنا: اینکه، به اینکه؛ در اینجا: دوست دارند که. تُدْهِنُ
ریشه: «د ه ن». فعل مضارع، منصوب به «أن» پنهان پس از «لَوْ»، علامت نصب آن فتحهٔ آشکار در پایان فعل است. فاعل آن ضمیر پنهان «أنتَ» است. «إدهان» در اصل به معنای روغنمالی کردن است و در اینجا کنایه از مداهنه، کوتاهآمدن در حق، نرمشِ سازشکارانه و دستکشیدن از اصول دین است. فَ
حرف عطف و سببیت است. معنا: پس، تا، در نتیجه. يُدْهِنُونَ
ریشه: «د ه ن». فعل مضارع، منصوب به «أن» پنهان پس از فای سببیت، و علامت نصب آن فتحهٔ ظاهر بر نون است؛ «واو» ضمیر پیوسته و فاعل است. معنا: آنان مداهنه و سازش میکنند؛ یعنی اگر تو از حق کوتاه بیایی، آنان نیز ظاهراً با تو نرمش نشان میدهند. | 