| مِن نُطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ از نطفهای، آنگاه که ریخته میشود. مِن نُطْفَةٍاز نطفهای مِنْ
حرف جر؛ ریشه ندارد؛ برای بیان آغاز، منشأ یا بخشی از چیزی میآید؛ در اینجا به معنای «از» و بیان منشأ آفرینش است. نُطْفَةٍ
اسم مفرد مؤنث، نکره، مجرور به سببِ «مِنْ» و دارای تنوین کسر؛ ریشه: «ن ط ف»؛ به معنای قطرهای اندک از آب، و در اینجا مراد مایع تولیدمثل است.
إِذَا تُمْنَىٰآنگاه که ریخته میشود. إِذَا
ظرف زمان، مبنی بر سکون در محل نصب؛ ریشه ندارد؛ به معنای «هنگامی که» یا «آنگاه که» و برای بیان زمان وقوع فعل پس از خود است. تُمْنَىٰ
فعل مضارع مجهول، مفرد مؤنث غایب؛ ریشه: «م ن ي»؛ از فعل «أَمْنَى يُمْنِي» به معنای ریختن و فرو ریختن مایع تولیدمثل؛ «تُـ» نشانۀ مضارع و مؤنث بودن نایب فاعلِ محذوف، و «ـىٰ» نشانۀ پایان فعل مجهول است؛ معنا: «ریخته میشود» یا «فرو ریخته میشود». | 