053-001-024-نجم

آن ستاره وقتی پائین افتاد و بالا رفت گواه است (منظور ستاره ایست که هر زمان میخواست بر پیغمبر اسلام وحی شود. آن حضرت ستاره ای را با چشمِ روحِ خودش میدید که از دورترین ناحیه ی آسمان یعنی افق اعلی پائین می افتاد و به فاصله کمتر از دو کمان نزدیک پیغمبر اسلام قرار میگرفت و از آن سخنان وحی به گوشِ روحِ محمد شنیده میشد و این ستاره، فشرده ای از قوه هائی مخصوص بود که بنام جبرئیل یا روح القدس معروف است) (1)

وَالنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ

سوگند به ستاره، هنگامی که فرومی‌افتد.

وَ
حرفِ قسم و حرفِ جر است؛ برای سوگند به‌کار می‌رود. به معنای «سوگند بهِ».

النَّجْمِ
اسم، مفرد، معرفه با «الـ»، مجرور به حرف قسم «وَ» و دارای کسره است. ریشه: «ن ج م». «نجم» به معنای ستاره است؛ همچنین به گیاهِ بی‌ساقه نیز گفته می‌شود، اما در این آیه مقصود ستاره است.

إِذَا
ظرف زمان است و معمولاً بر زمانِ آینده دلالت دارد؛ در اینجا به معنای «هنگامی که» یا «آن‌گاه که» است. مبنی است و محل اعرابی ندارد.

هَوَىٰ
فعل ماضی، مفرد، مذکر، غایب است. ریشه: «ه و ي». معنای اصلی آن «فروافتادن»، «سقوط کردن»، «غروب کردن» و «پایین آمدن» است. فاعل آن ضمیر پنهان «هو» است که به «النجم» بازمی‌گردد.