| و نیز ابتدای شب (این آیه مدتی قبل از اینکه پنج نماز برای مسلمانان واجب شود، نازل شده و در آن سه نماز صبح و عصر و عشا واجب گردیده) و در پسِ سجده ها او را از نسبتهای پست، پاک نما (قبل از این دستور، پیغمبر اسلام و مسلمین نه در سجده های نماز و نه در رکوع های آن چیزی نمی گفتند، بلکه فقط بصورت اظهار ِاطاعت نسبت به مطالبِ سوره حمد، سر به تعظیم و از پس آن سجده فرو میآوردند و از این پس مامور شدند، بعد از سر فرود آوردن برای سجده بگویند «سبحان ربی الاعلی» یعنی پروردگار من که آن برتر است از نسبتهای بت پرستان که برای خالق عالم شریک و واسطه و شفيع قرار میدهند پاک است و این جمله خلاصه ایست از پنج آیه ابتدای سوره اعلی که سوره هشتم به ترتیب نزول میباشد که متاسفانه از قرن دوم هجری به بعد، فرقه های مختلف اسلامی مطالب دیگری هم روی نادانی به آن و به قسمتهای دیگر نماز اضافه و یا کم نمودند) (40) |
| وَمِنَ اللَّيلِ فَسَبِّحهُ وَأَدبارَ السُّجودِ و از شب، او را تسبیح گوی و پس از سجده‌ها نیز. وَمِنَ اللَّيلِو از شب وَ: حرف عطف؛ برای پیوند دادن این عبارت به عبارت پیشین؛ به معنای «و». مِنَ: حرف جر؛ به معنای «از»؛ در اینجا برای بیان بخشی از زمان، یعنی «در بخشی از شب». اللَّيلِ: اسم مجرور با «مِن»؛ ریشه: «ل‌ي‌ل»؛ به معنای شب؛ کسرهٔ پایانی به سبب حرف جر. فَسَبِّحهُپس او را تسبیح گوی فَ: حرف عطف یا نتیجه؛ به معنای «پس» یا «بنابراین». سَبِّحْ: فعل امر، از ریشهٔ «س‌ب‌ح»، باب تفعیل؛ به معنای «تسبیح بگو»، «پاک و منزّه بدان»؛ فاعل آن ضمیر مستتر «أنتَ» به معنای «تو» است. هُ: ضمیر متصل، مفعول‌به؛ به معنای «او را»؛ مرجع آن الله است. وَأَدبارَ السُّجودِو پس از سجده‌ها نیز وَ: حرف عطف؛ به معنای «و». أَدبارَ: اسم منصوب؛ جمع «دُبُر» یا «دَبْر»؛ به معنای «پشت‌ها»، «پس از»، «زمان‌های پس از»؛ در اینجا قید زمان است و به معنای «پس از». السُّجودِ: اسم مجرور و مضافٌ‌إلیه؛ ریشه: «س‌ج‌د»؛ مصدر «سجود» به معنای «سجده کردن»؛ در اینجا به معنای «سجده‌ها» یا «سجده‌گزاردن». |
050-040-036-ق
« Back to Glossary Index