| وَجاءَت سَكرَةُ المَوتِ بِالحَقِّ ۖ ذٰلِكَ ما كُنتَ مِنهُ تَحيدُ سَکرهٔ مرگ با حقیقت فرارسید؛ این همان چیزی است که از آن روی‌گردان بودی. وَجاءَت سَكرَةُ المَوتِ بِالحَقِّو حالت بی‌خودی و سختیِ مرگ با حقیقت فرارسید. وَ
ریشه: ندارد؛ حرف عطف.
نقش دستوری: پیونددهندهٔ این جمله به جملهٔ پیشین.
معنی: و. جاءَت
ریشه: ج‌ـ‌ی‌ـ‌ء.
ساخت: فعل ماضی، سوم‌شخص مفرد مؤنث.
نقش دستوری: فعل؛ «ت» نشانهٔ مؤنث بودن فاعل است.
معنی: آمد، فرارسید. سَكرَةُ
ریشه: س‌ـ‌ک‌ـ‌ر.
ساخت: اسم مفرد، مؤنث؛ مضاف.
نقش دستوری: فاعلِ «جاءت» و مرفوع با ضمه.
معنی: حالت بی‌خودی، بیهوشی، سختی و شدتِ ازخودبی‌خبری. المَوتِ
ریشه: م‌ـ‌و‌ـ‌ت.
ساخت: اسم مفرد؛ معرفه با «ال» و مضافٌ‌إلیه.
نقش دستوری: مجرور با کسره.
معنی: مرگ. بِ
ریشه: ندارد؛ حرف جر.
نقش دستوری: حرف جر.
معنی: به، با. الحَقِّ
ریشه: ح‌ـ‌ق‌ـ‌ق.
ساخت: اسم مفرد؛ معرفه با «ال».
نقش دستوری: مجرور به‌وسیلهٔ «ب» و علامت جرّ آن کسره است.
معنی: حقیقت، امر قطعی و ثابت.
ذٰلِكَ ما كُنتَ مِنهُ تَحيدُاین همان چیزی است که از آن روی‌گردان بودی. ذٰلِكَ
ریشه: ندارد؛ اسم اشاره.
ساخت: اسم اشاره برای مفرد مذکر دور.
نقش دستوری: مبتدا.
معنی: آن، آن چیز. ما
ریشه: ندارد؛ اسم موصول.
نقش دستوری: خبرِ «ذٰلِكَ»؛ در اینجا به معنای «آنچه» یا «چیزی که».
معنی: آنچه، چیزی که. كُنتَ
ریشه: ک‌ـ‌و‌ـ‌ن.
ساخت: فعل ماضی ناقص «کانَ»، دوم‌شخص مفرد مذکر؛ «ت» ضمیر فاعلی است.
نقش دستوری: فعل ناقص؛ اسم آن، ضمیر «ت» و خبر آن جملهٔ «تحید» است.
معنی: بودی، همواره بودی. مِنهُ
ریشه: «مِن» حرف جر و «هُ» ضمیر.
ساخت: جار و مجرور؛ «هُ» ضمیر سوم‌شخص مفرد مذکر.
نقش دستوری: وابسته به «تحید» و متعلق به آن.
معنی: از آن. تَحيدُ
ریشه: ح‌ـ‌ی‌ـ‌د.
ساخت: فعل مضارع، دوم‌شخص مفرد مذکر.
نقش دستوری: خبرِ «کنتَ».
معنی: روی‌گردان می‌شوی، دوری می‌کنی، پرهیز می‌کنی. | 