048-024-110-فتح

وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ ۚ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا

و اوست آن‌که دست‌های آنان را از شما و دست‌های شما را از آنان در درون مکه بازداشت، پس از آن‌که شما را بر آنان چیره گردانید؛ و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست.

وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ

و اوست کسی که دست‌های آنان را از شما بازداشت.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف، برای پیوند جمله‌ها.
• هُوَ: ضمیر منفصل، مفرد مذکر غایب، مبتدا.
• الَّذِي: اسم موصول مفرد مذکر، بدل یا صفت برای «هو».
• كَفَّ: فعل ماضی، باب تفعیل، ریشه «ك ف ف»، به‌معنای بازداشتن و جلوگیری کردن.
• أَيْدِيَهُمْ: «أيدي» جمع «يد»، مفعولٌ‌به منصوب، «هم» ضمیر متصل مضافٌ‌الیه.
• عَنْكُمْ: «عن» حرف جر، «كم» ضمیر متصل مجرور، بیان دوری و دفع.

وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُمْ

و (نیز) دست‌های شما را از آنان بازداشت.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• أَيْدِيَكُمْ: مفعولٌ‌به منصوب، «كم» ضمیر مضافٌ‌الیه.
• عَنْهُمْ: «عن» حرف جر، «هم» ضمیر متصل مجرور.

بِبَطْنِ مَكَّةَ

در درون مکه.

شرح واژه‌ها:

• بِـ: حرف جر، دلالت بر مکان.
• بَطْنِ: اسم مجرور، به‌معنای درون و مرکز.
• مَكَّةَ: اسم علم، مضافٌ‌الیه، اشاره به شهر مکه.

مِنْ بَعْدِ أَنْ أَظْفَرَكُمْ عَلَيْهِمْ

پس از آن‌که شما را بر آنان پیروز گردانید.

شرح واژه‌ها:

• مِنْ: حرف جر، بیان زمان.
• بَعْدِ: اسم مجرور، مضاف.
• أَنْ: حرف مصدری و ناصب.
• أَظْفَرَكُمْ: فعل ماضی، باب إفعال، ریشه «ظ ف ر»، «كم» مفعولٌ‌به، به‌معنای پیروز گردانیدن.
• عَلَيْهِمْ: «على» حرف جر، «هم» ضمیر متصل مجرور، بیان غلبه.

وَكَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرًا

و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست.

شرح واژه‌ها:

• وَ: حرف عطف.
• كَانَ: فعل ناقص ماضی، دلالت بر ثبوت و استمرار.
• اللَّهُ: اسم جلاله، اسم «كان» مرفوع.
• بِمَا: «بِـ» حرف جر، «ما» اسم موصول یا مصدری.
• تَعْمَلُونَ: فعل مضارع مرفوع، صیغه جمع مخاطب، ریشه «ع م ل».
• بَصِيرًا: خبر «كان» منصوب، صفت مشبهه، به‌معنای کاملاً بینا.