035-036-046-فاطر

کافران، آتش جهنم برای آنان است؛ نه دربارهٔ آنان حکم به مرگ داده می‌شود تا بمیرند و نه از عذاب آن کاسته می‌شود. این‌گونه هر بسیار ناسپاسی را کیفر می‌دهیم.

وَالَّذينَ كَفَروا لَهُم نارُ جَهَنَّمَ

و کسانی که کافر شدند، آتش جهنم برای آنان است.

وَ: حرف عطف؛ برای پیوند دادن این جمله با جملهٔ پیشین؛ «و».

الَّذينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ از ریشهٔ «ل‌ذ‌ی»؛ به معنای «کسانی که».

كَفَروا: فعل ماضی، سوم‌شخص جمع مذکر؛ از ریشهٔ «ک‌ف‌ر»؛ به معنای «کافر شدند» یا «حق را انکار کردند». «واو» در پایان، نشانهٔ فاعل جمع است.

لَهُم: «لِـ» حرف جر و «هُم» ضمیر پیوستهٔ جمع مذکر؛ جار و مجرور؛ به معنای «برای آنان» یا «از آنِ آنان».

نارُ: اسم، مفرد مؤنث؛ از ریشهٔ «ن‌و‌ر»؛ مبتدا و مرفوع؛ به معنای «آتش».

جَهَنَّمَ: اسم خاص؛ نام آتش دوزخ؛ بدل یا عطف بیان برای «نار» و مجرور، با فتحهٔ غیرمنصرف؛ به معنای «جهنم».

لا يُقضىٰ عَلَيهِم فَيَموتوا

دربارهٔ آنان حکم به مرگ داده نمی‌شود تا بمیرند.

لا: حرف نفی؛ برای نفی فعل مضارع؛ به معنای «نمی» یا «نه».

يُقضىٰ: فعل مضارع مجهول، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ از ریشهٔ «ق‌ض‌ی»؛ به معنای «حکم داده می‌شود» یا «کار به پایان رسانده می‌شود». فاعل آن ذکر نشده است.

عَلَيهِم: «عَلَى» حرف جر و «هِم» ضمیر پیوستهٔ جمع مذکر؛ جار و مجرور؛ به معنای «بر آنان» یا «دربارهٔ آنان».

فَيَموتوا: «فَـ» حرف نتیجه و پیوند؛ «يَموتوا» فعل مضارع منصوب، سوم‌شخص جمع مذکر؛ از ریشهٔ «م‌و‌ت»؛ به معنای «پس بمیرند». نصب آن به سبب «فاء» پس از نفی است.

وَلا يُخَفَّفُ عَنهُم مِن عَذابِها

و از عذاب آن از آنان کاسته نمی‌شود.

وَ: حرف عطف؛ به معنای «و».

لا: حرف نفی؛ برای نفی فعل مضارع؛ به معنای «نمی».

يُخَفَّفُ: فعل مضارع مجهول، سوم‌شخص مفرد مذکر؛ از ریشهٔ «خ‌ف‌ف» و باب تفعیل؛ به معنای «سبک کرده می‌شود» یا «کاهش داده می‌شود».

عَنهُم: «عَن» حرف جر و «هُم» ضمیر پیوستهٔ جمع مذکر؛ جار و مجرور؛ به معنای «از آنان».

مِن: حرف جر و تبعیض؛ به معنای «از» یا «هیچ مقداری از».

عَذابِها: «عَذاب» اسم، از ریشهٔ «ع‌ذ‌ب»؛ به معنای «کیفر و شکنجه»؛ «ها» ضمیر پیوستهٔ مؤنث، وابسته به «نار»؛ مجموعاً به معنای «عذاب آن».

كَذٰلِكَ نَجزي كُلَّ كَفورٍ

این‌گونه هر بسیار ناسپاسی را کیفر می‌دهیم.

كَذٰلِكَ: «کَـ» حرف تشبیه و «ذٰلِکَ» اسم اشاره؛ به معنای «این‌گونه» یا «همین‌سان».

نَجزي: فعل مضارع، اول‌شخص جمع؛ از ریشهٔ «ج‌ز‌ی»؛ به معنای «پاداش می‌دهیم» یا در اینجا «کیفر می‌دهیم».

كُلَّ: اسم به معنای «هر» یا «همه»؛ مفعولٌ‌به و منصوب؛ به معنای «هر».

كَفورٍ: صفت مشبهه یا صیغهٔ مبالغه، از ریشهٔ «ک‌ف‌ر»؛ مجرور به سبب اضافه به «کُلّ»؛ به معنای «بسیار ناسپاس» یا «بسیار حق‌پوش».