| زمانی که آنان، آن ملكها را ببینند، برای آن گناهکاران مژده ای نخواهد بود، بلکه میگویند، چه میشود که از این عذاب ها دور باشیم (۲۲) |
| يَومَ يَرَونَ المَلائِكَةَ لا بُشرىٰ يَومَئِذٍ لِلمُجرِمينَ وَيَقولونَ حِجرًا مَحجورًا روزی که فرشتگان را میبینند، در آن روز برای گناهکاران هیچ مژدهای نیست و میگویند: «پناهی ممنوع و دستنیافتنی است.» يَومَ يَرَونَ المَلائِكَةَروزی که فرشتگان را میبینند. يَومَ يَرَونَ المَلائِكَةَ لا بُشرىٰ يَومَئِذٍ لِلمُجرِمينَدر آن روز برای گناهکاران هیچ مژدهای نیست. لا بُشرىٰ يَومَئِذٍ لِلمُجرِمينَ وَيَقولونَ حِجرًا مَحجورًاو میگویند: «پناهی ممنوع و دستنیافتنی است.» وَ يَقولونَ حِجرًا مَحجورًا |
«حِجْرًا مَحْجُورًا» یعنی چه؟این عبارت در اصل یک جملهٔ دعایی و بازدارنده است و معنای کلی آن چنین است: «دور و ممنوع باد!» معنای دقیق آن به بافت جمله بستگی دارد. کاربرد قرآنی این ترکیب در قرآن دو بار آمده است:
وَیَقُولُونَ حِجْرًا مَحْجُورًا
وَهُوَ ٱلَّذِى مَرَجَ ٱلْبَحْرَيْنِ هَٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ وَهَٰذَا مِلْحٌ أُجَاجٌ وَجَعَلَ بَيْنَهُمَا بَرْزَخًا وَحِجْرًا مَّحْجُورًا ﴿٥٣﴾ در آیهٔ سورهٔ فرقان، هنگامی که گناهکاران فرشتگان یا عذاب را میبینند، از سرِ ترس و بیفایدگی میگویند: «حِجْرًا مَحْجُورًا» یعنی چیزی مانند: «به ما نزدیک نشوید!» اما این درخواست پذیرفته نمیشود و در ادامه گفته میشود که آن روز برای آنان روزی سخت خواهد بود. ریشهٔ واژه هر دو واژه از ریشهٔ عربی حجر هستند. ۱. «حِجْر» «حِجْر» در عربی معانی گوناگونی دارد که همه به مفهوم مرکزیِ بازداشتن و ایجاد حدّ و مانع مربوطاند:
از همین واژههاست:
۲. «مَحْجُور» «مَحْجُور» اسم مفعول از فعل حَجَرَ یا حَجَرَ عَلَی است؛ یعنی:
پس از نظر لفظی: حِجْرًا مَحْجُورًا چرا «حِجر» و «محجور» کنار هم آمدهاند؟ این ترکیب از نظر عربی نوعی تأکید لفظی دارد. واژهٔ دوم معنای واژهٔ اول را تقویت میکند؛ مانند: «ممنوعیتی قطعی و نفوذناپذیر» برخی زبانشناسان آن را یک تعبیر تثبیتشده و رایج در زبان عربی قدیم دانستهاند؛ چیزی شبیه جملههایی که برای اعلام پناهگرفتن، دفع خطر یا ممنوعکردن نزدیکشدن به کار میرفتهاند. معناهای احتمالی در فارسی با توجه به موقعیت، میتوان آن را اینگونه ترجمه کرد:
بنابراین، ترجمهٔ واحدی که در همهٔ موقعیتها دقیق باشد وجود ندارد. معنای بنیادی عبارت، درخواست یا اعلام یک حریمِ بازدارنده برای جلوگیری از نزدیکشدنِ خطر یا شخصی ناخواسته است. |
