025-021-044-فرقان

و کسانی که به دیدار ما امید ندارند، گفتند: «چرا فرشتگان بر ما نازل نمی‌شوند یا پروردگارمان را نمی‌بینیم؟» آنان در دل‌های خود تکبّر ورزیدند و سرکشی بزرگی کردند.

وَقالَ الَّذينَ لا يَرجونَ لِقاءَنا

و کسانی که به دیدار ما امید ندارند، گفتند.

وَقالَ: ریشهٔ «ق‌و‌ل»؛ فعل ماضی، مفرد مذکر غایب؛ یعنی گفت، بیان کرد.
الَّذينَ: اسم موصول، جمع مذکر؛ یعنی کسانی که، آنان که.
لا: حرف نفی؛ برای نفی فعل مضارع آمده است.
يَرجونَ: ریشهٔ «ر‌ج‌و»؛ فعل مضارع، جمع مذکر غایب، از «رَجا»؛ یعنی امید دارند، انتظار دارند.
لِقاءَنا: «لِقاء» از ریشهٔ «ل‌ق‌ی»، مصدر و اسم؛ به معنای دیدار و ملاقات؛ «نا» ضمیر متصل، مضاف‌الیه، به معنای ما؛ مجموعاً یعنی دیدار ما.

لَولا أُنزِلَ عَلَينَا المَلائِكَةُ أَو نَرىٰ رَبَّنا

چرا فرشتگان بر ما نازل نمی‌شوند یا پروردگارمان را نمی‌بینیم؟

لَولا: حرف تحضیض و اعتراض؛ در اینجا به معنای «چرا … نمی‌شود؟» است.
أُنزِلَ: ریشهٔ «ن‌ز‌ل»؛ فعل ماضی مجهول، مفرد مذکر؛ یعنی نازل شد یا فرود آورده شد.
عَلَينَا: «عَلى» حرف جر؛ «نا» ضمیر متصل؛ یعنی بر ما.
المَلائِكَةُ: جمع «مَلَك»؛ اسم، جمع مکسر، مرفوع و نائب‌فاعل؛ یعنی فرشتگان.
أَو: حرف عطف؛ یعنی یا.
نَرىٰ: ریشهٔ «ر‌أ‌ی»؛ فعل مضارع، متکلم مع‌الغیر؛ یعنی می‌بینیم.
رَبَّنا: «رَبّ» اسم، منصوب و مفعول‌به؛ به معنای پروردگار؛ «نا» ضمیر متصل و مضاف‌الیه؛ یعنی پروردگارمان.

لَقَدِ استَكبَروا في أَنفُسِهِم

آنان در دل‌های خود تکبّر ورزیدند.

لَقَدِ: «لَ» حرف تأکید و «قَد» حرف تحقیق؛ بر تحقق قطعی فعل ماضی دلالت دارد؛ یعنی به‌راستی و قطعاً.
استَكبَروا: ریشهٔ «ک‌ب‌ر»؛ فعل ماضی، جمع مذکر غایب، از باب استفعال؛ یعنی تکبّر ورزیدند، خود را بزرگ پنداشتند.
في: حرف جر؛ یعنی در.
أَنفُسِهِم: «أَنفُس» جمع «نَفس»؛ اسم مجرور به «في»؛ «هِم» ضمیر متصل و مضاف‌الیه؛ یعنی خودشان، در درون خود.

وَعَتَوا عُتُوًّا كَبيرًا

و سرکشی بزرگی کردند.

وَ: حرف عطف؛ یعنی و.
عَتَوا: ریشهٔ «ع‌ت‌و»؛ فعل ماضی، جمع مذکر غایب؛ یعنی سرکشی کردند، از فرمان حق تجاوز کردند.
عُتُوًّا: ریشهٔ «ع‌ت‌و»؛ مصدر، منصوب و مفعول مطلق؛ یعنی سرکشی و طغیان؛ برای تأکید بر شدت سرکشی آمده است.
كَبيرًا: ریشهٔ «ک‌ب‌ر»؛ صفت، منصوب؛ یعنی بزرگ، شدید و بسیار زیاد؛ در اینجا بیانگر شدت سرکشی است.