| وَقالَتِ اليَهودُ وَالنَّصارىٰ نَحنُ أَبناءُ اللَّهِ وَأَحِبّاؤُهُ ۚ قُل فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنوبِكُم ۖ بَل أَنتُم بَشَرٌ مِمَّن خَلَقَ ۚ يَغفِرُ لِمَن يَشاءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشاءُ ۚ وَلِلَّهِ مُلكُ السَّماواتِ وَالأَرضِ وَما بَينَهُما ۖ وَإِلَيهِ المَصيرُ و یهودیان و مسیحیان گفتند: «ما فرزندان الله و محبوبان اوییم.» بگو: «پس چرا شما را به سبب گناهانتان عذاب میکند؟» بلکه شما بشری از میان آفریدگان او هستید. هر که را بخواهد میآمرزد و هر که را بخواهد عذاب میکند. و فرمانروایی آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، از آنِ الله است، و بازگشت به سوی اوست. وَقالَتِ اليَهودُ وَالنَّصارىٰ نَحنُ أَبناءُ اللَّهِ وَأَحِبّاؤُهُو یهودیان و مسیحیان گفتند: «ما فرزندان الله و محبوبان اوییم.» وَقالَتِ: ریشه: ق و ل؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «قالَتْ» فعل ماضی، سومشخص مفرد مؤنث؛ تاء برای هماهنگی با اسم جمع آمده است؛ معنی: و گفت، و گفتند.
اليَهودُ: ریشه: در اصل نام گروه دینی است؛ در عربی با مادهٔ ه و د نیز مرتبط دانسته شده است؛ از نظر گرامری: اسم معرفه با «ال»، فاعل مرفوع برای «قالَت»؛ معنی: یهودیان.
وَالنَّصارىٰ: ریشه: ن ص ر؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «النَّصارىٰ» اسم جمع/جمعِ «نصراني»، معطوف بر «اليهودُ» و مرفوع با اعراب تقدیری بر الف مقصوره؛ معنی: مسیحیان، نصرانیان.
نَحنُ: ریشه: ندارد؛ ضمیر است؛ از نظر گرامری: ضمیر منفصل، متکلم معالغیر، در جایگاه مبتدا؛ معنی: ما.
أَبناءُ: ریشه: ب ن و / ب ن ي؛ از نظر گرامری: جمع «ابن»، خبر مرفوع برای «نحن»، و مضاف؛ معنی: پسران، فرزندان.
اللَّهِ: ریشه: نام خاص ذات الهی؛ از نظر گرامری: لفظ جلاله، مضافالیه مجرور برای «أبناءُ»؛ معنی: الله.
وَأَحِبّاؤُهُ: ریشه: ح ب ب؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «أَحِبّاءُ» جمع «حبيب»، معطوف بر «أبناءُ» و مرفوع؛ «ـهُ» ضمیر متصل سومشخص مفرد مذکر، مضافالیه؛ معنی: و محبوبان او، و دوستان او.
قُل فَلِمَ يُعَذِّبُكُم بِذُنوبِكُمبگو: «پس چرا شما را به سبب گناهانتان عذاب میکند؟» قُل: ریشه: ق و ل؛ از نظر گرامری: فعل امر، دومشخص مفرد مذکر، فاعل آن ضمیر پنهان «أنتَ» است؛ معنی: بگو.
فَلِمَ: ریشه: ندارد؛ از نظر گرامری: «فَ» حرف تفریع و نتیجه، «لِـ» حرف جر، «ما» استفهامی است که الف آن پس از حرف جر حذف شده؛ معنی: پس چرا؟ برای چه؟
يُعَذِّبُكُم: ریشه: ع ذ ب؛ از نظر گرامری: فعل مضارع مرفوع از باب تفعیل؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» و مرجع آن الله است؛ «كُم» ضمیر متصل، مفعولبه؛ معنی: شما را عذاب میکند، شما را کیفر میدهد.
بِذُنوبِكُم: ریشه: ذ ن ب؛ از نظر گرامری: «بِـ» حرف جر، «ذُنوب» جمع «ذنب»، اسم مجرور و مضاف؛ «كُم» ضمیر متصل مضافالیه؛ معنی: به سبب گناهانتان، به خاطر خطاهایتان.
بَل أَنتُم بَشَرٌ مِمَّن خَلَقَبلکه شما بشری از میان کسانی هستید که او آفریده است. بَل: ریشه: ندارد؛ از نظر گرامری: حرف اضراب و انتقال از ادعای پیشین به بیان حقیقت؛ معنی: بلکه، نه چنان است؛ بلکه.
أَنتُم: ریشه: ندارد؛ ضمیر است؛ از نظر گرامری: ضمیر منفصل، دومشخص جمع مذکر، در جایگاه مبتدا؛ معنی: شما.
بَشَرٌ: ریشه: ب ش ر؛ از نظر گرامری: اسم نکره، خبر مرفوع برای «أَنتُم»؛ به صورت مفرد آمده ولی معنای جمع انسانی دارد؛ معنی: انسان، بشر.
مِمَّن: ریشه: ندارد؛ از نظر گرامری: ترکیب «مِن» حرف جر + «مَن» اسم موصول؛ جار و مجرور وابسته به «بَشَرٌ»؛ معنی: از کسانی که، از میان آنان که.
خَلَقَ: ریشه: خ ل ق؛ از نظر گرامری: فعل ماضی، سومشخص مفرد مذکر؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» و مرجع آن الله است؛ جملهٔ فعلیه صلهٔ موصول برای «مَن»؛ معنی: آفرید، خلق کرد.
يَغفِرُ لِمَن يَشاءُهر که را بخواهد میآمرزد. يَغفِرُ: ریشه: غ ف ر؛ از نظر گرامری: فعل مضارع مرفوع، سومشخص مفرد مذکر؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» و مرجع آن الله است؛ معنی: میآمرزد، میبخشد، میپوشاند.
لِمَن: ریشه: ندارد؛ از نظر گرامری: «لِـ» حرف جر، «مَن» اسم موصول یا اسم شرط در معنا؛ جار و مجرور متعلق به «يَغفِرُ»؛ معنی: برای هر که، هر کسی را که.
يَشاءُ: ریشه: ش ي أ؛ از نظر گرامری: فعل مضارع مرفوع، سومشخص مفرد مذکر؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» و مرجع آن الله است؛ معنی: بخواهد، اراده کند.
وَيُعَذِّبُ مَن يَشاءُو هر که را بخواهد عذاب میکند. وَيُعَذِّبُ: ریشه: ع ذ ب؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «يُعَذِّبُ» فعل مضارع مرفوع از باب تفعیل، سومشخص مفرد مذکر؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» و مرجع آن الله است؛ معنی: و عذاب میکند، و کیفر میدهد.
مَن: ریشه: ندارد؛ از نظر گرامری: اسم موصول یا اسم شرط در معنا، مفعولبه برای «يُعَذِّبُ»؛ معنی: هر که را، کسی را که.
يَشاءُ: ریشه: ش ي أ؛ از نظر گرامری: فعل مضارع مرفوع، سومشخص مفرد مذکر؛ فاعل آن ضمیر پنهان «هو» و مرجع آن الله است؛ معنی: بخواهد، اراده کند.
وَلِلَّهِ مُلكُ السَّماواتِ وَالأَرضِ وَما بَينَهُماو فرمانروایی آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، از آنِ الله است. وَلِلَّهِ: ریشه: «الله» نام خاص ذات الهی است؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «لِـ» حرف جر برای مالکیت و اختصاص، «اللهِ» اسم مجرور؛ جار و مجرور در جایگاه خبر مقدم؛ معنی: و برای الله است، و از آنِ الله است.
مُلكُ: ریشه: م ل ك؛ از نظر گرامری: اسم مرفوع، مبتدای مؤخر؛ معنی: فرمانروایی، پادشاهی، مالکیت، سلطنت.
السَّماواتِ: ریشه: س م و؛ از نظر گرامری: جمع مؤنث سالمِ «سماء»، مضافالیه مجرور برای «مُلكُ»؛ معنی: آسمانها.
وَالأَرضِ: ریشه: أ ر ض؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «الأرضِ» اسم معرفه، معطوف بر «السَّماواتِ» و مجرور؛ معنی: و زمین.
وَما: ریشه: ندارد؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «ما» اسم موصول، معطوف بر «السَّماواتِ» و «الأرضِ»؛ معنی: و آنچه، و هر آنچه.
بَينَهُما: ریشه: ب ي ن؛ از نظر گرامری: «بَينَ» ظرف مکان و مضاف؛ «هُما» ضمیر متصل دوگانه، مضافالیه، مرجع آن آسمانها و زمین است؛ معنی: میان آن دو، بین آن دو.
وَإِلَيهِ المَصيرُو بازگشت به سوی اوست. وَإِلَيهِ: ریشه: ندارد؛ از نظر گرامری: «وَ» حرف عطف، «إلى» حرف جر، «ـهِ» ضمیر متصل سومشخص مفرد مذکر در محل جر؛ جار و مجرور در جایگاه خبر مقدم؛ معنی: و به سوی او، و به جانب او.
المَصيرُ: ریشه: ص ي ر؛ از نظر گرامری: اسم معرفه، مبتدای مؤخر مرفوع؛ معنی: بازگشت، سرانجام، محل بازگشت. | 