035-025-046-فاطر

و اگر تو را تکذیب کنند، کسانی که پیش از آنان بودند نیز تکذیب کردند؛ پیامبرانشان با دلایل روشن، نوشته‌های آسمانی و کتاب روشنگر نزد آنان آمدند.

وَإِنْ يُكَذِّبُوكَ

و اگر تو را تکذیب کنند.

وَ: حرف عطف یا استیناف؛ برای پیوند دادن این جمله با جملهٔ پیشین، به معنای «و».

إِنْ: حرف شرط جازم؛ به معنای «اگر».

يُكَذِّبُوكَ: فعل مضارع، ثلاثی مزید از باب تفعیل، ریشهٔ «ک‌ذ‌ب»؛ «یُکَذِّبُونَ» به معنای «تکذیب می‌کنند»، با حذف نون به سبب قرار گرفتن پس از «إِنْ»؛ «واو» فاعل و «کاف» ضمیر مفعولی، به معنای «تو را تکذیب کنند».

فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ

پس کسانی که پیش از آنان بودند نیز تکذیب کردند.

فَ: حرف جواب شرط یا تفریع؛ به معنای «پس» یا «بنابراین».

قَدْ: حرف تحقیق؛ در کنار فعل ماضی بر تحقق و قطعی بودن عمل دلالت می‌کند، به معنای «به‌راستی» یا «قطعاً».

كَذَّبَ: فعل ماضی، ثلاثی مزید از باب تفعیل، ریشهٔ «ک‌ذ‌ب»؛ به معنای «تکذیب کرد» یا «دروغگو شمرد».

الَّذِينَ: اسم موصول جمع مذکر؛ به معنای «کسانی که».

مِنْ: حرف جر؛ به معنای «از» یا «در میانِ».

قَبْلِهِمْ: «قَبْل» اسم ظرف به معنای «پیش» یا «قبل» و «هِمْ» ضمیر جمع مذکر غایب، در جایگاه مضاف‌الیه؛ مجموعاً به معنای «پیش از آنان».

جَاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ

پیامبرانشان با دلایل روشن نزد آنان آمدند.

جَاءَتْهُمْ: «جَاءَتْ» فعل ماضی مؤنث، از ریشهٔ «ج‌ی‌ء»، به معنای «آمد»؛ تاء، تاء تأنیث ساکن است و «هُمْ» ضمیر مفعولی، به معنای «نزد آنان آمد».

رُسُلُهُمْ: «رُسُل» جمع «رَسُول»، از ریشهٔ «ر‌س‌ل»، به معنای «فرستادگان» یا «پیامبران»؛ «هُمْ» ضمیر ملکی، به معنای «پیامبرانشان»؛ این واژه فاعل جمله است.

بِالْبَيِّنَاتِ: «بِ» حرف جر به معنای «با»؛ «الْبَيِّنَات» جمع «بَيِّنَة»، از ریشهٔ «ب‌ی‌ن»، به معنای «دلایل روشن»، «نشانه‌های آشکار» یا «حجت‌های واضح».

وَبِالزُّبُرِ

و با نوشته‌های آسمانی.

وَ: حرف عطف؛ به معنای «و».

بِالزُّبُرِ: «بِ» حرف جر به معنای «با»؛ «الزُّبُر» جمع «زَبُور» یا «زُبُر»، از ریشهٔ «ز‌ب‌ر»، به معنای «کتاب‌ها»، «نوشته‌های آسمانی» یا «صحیفه‌های وحیانی».

وَبِالْكِتَابِ الْمُنِيرِ

و با کتاب روشنگر.

وَ: حرف عطف؛ به معنای «و».

بِالْكِتَابِ: «بِ» حرف جر به معنای «با»؛ «الْكِتَاب» اسم، از ریشهٔ «ک‌ت‌ب»، به معنای «کتاب» یا «نوشته».

الْمُنِيرِ: صفت برای «الْكِتَاب»، اسم فاعل از ریشهٔ «ن‌و‌ر» و باب إفعال، از «أَنَارَ»؛ به معنای «روشن‌کننده»، «روشنگر» یا «نوربخش».