034-040-045-سبأ

و روزی که همهٔ آنان را گرد می‌آورد، سپس به فرشتگان می‌گوید: «آیا اینان شما را می‌پرستیدند؟»

وَيَومَ يَحشُرُهُم جَميعًا

و روزی که همهٔ آنان را گرد می‌آورد.

وَ: حرف عطف؛ برای پیوند دادن این عبارت با عبارت پیشین؛ و.

يَومَ: اسم زمان، منصوب؛ ظرف زمان برای فعل «يَحشُرُهُم»؛ روزی که.

يَحشُرُهُم: فعل مضارع، سوم‌شخص مفرد مذکر، از ریشهٔ «ح ش ر»؛ «هُم» ضمیر پیوسته و مفعول‌به؛ آنان را گرد می‌آورد.

جَميعًا: حال، منصوب؛ به معنای همگی و همه.

ثُمَّ يَقولُ لِلمَلائِكَةِ

سپس به فرشتگان می‌گوید.

ثُمَّ: حرف عطف؛ برای بیان ترتیب با فاصله؛ سپس.

يَقولُ: فعل مضارع، سوم‌شخص مفرد مذکر، از ریشهٔ «ق و ل»؛ می‌گوید.

لِـ: حرف جر؛ به، برای.

المَلائِكَةِ: اسم جمع، مجرور با «لِـ»؛ جمع «مَلَك»؛ فرشتگان.

أَهٰؤُلاءِ إِيّاكُم كانوا يَعبُدونَ

آیا اینان شما را می‌پرستیدند؟

أَ: همزهٔ استفهام؛ برای پرسش؛ آیا.

هٰؤُلاءِ: اسم اشاره برای جمع نزدیک؛ اینان، این‌ها.

إِيّاكُم: ضمیر منفصل در جایگاه مفعول‌به، برای خطاب جمع؛ شما را، تنها شما را.

كانوا: فعل ماضی ناقص، سوم‌شخص جمع مذکر، از ریشهٔ «ك و ن»؛ بر حالت یا فعلی در گذشته دلالت می‌کند؛ بودند.

يَعبُدونَ: فعل مضارع، سوم‌شخص جمع مذکر، از ریشهٔ «ع ب د»؛ خبر «كانوا» و مرفوع با ثبوت نون؛ می‌پرستیدند، عبادت می‌کردند.